# Zümer Sûresi, 47. Âyet (39:47)

> وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفْتَدَوْا۟ بِهِۦ مِن سُوٓءِ ٱلْعَذَابِ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ وَبَدَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا۟ يَحْتَسِبُونَ

*Velev enne lilleżîne zalemû mâ fî-l-ardi cemî'an vemiślehu me'ahu leftedev bihi min sû-i-l'ażâbi yevme-lkiyâme(ti)(c) ve bedâ lehum mina(A)llâhi mâ lem yekûnû yahtesibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer yeryüzünde bulunan her şey tümüyle ve onlarla beraber bir o kadarı da zulmedenlerin olsa, kıyamet günü kötü azaptan kurtulmak için elbette onları verirlerdi. Artık, hiç hesap etmedikleri şeyler Allah tarafından karşılarına çıkmıştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/47

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, zalimlerin kıyamet gününde karşılaşacakları çetin azabı ve bu azaptan kurtulmak için hiçbir fidyenin kabul edilmeyeceğini dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Ayet, 'zulüm', 'fidye' ve 'azap' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaletin kaçınılmazlığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ظَلَمُوا۟","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, haddi aşanlar, zulmedenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmaktır. Ayetteki 'zalimler' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, O'nun haklarını ve kulların haklarını ihlal eden kimseleri ifade eder. Bu bağlamda, ahiretteki azabı hak edenlerin eylemlerini tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'zulm' kavramı, Kur'an'da sadece haksızlık etmekle kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın birliğini inkâr etmek ve O'na şirk koşmak gibi en büyük günahları da kapsar. Ayetteki 'zalimler', bu geniş anlamıyla Allah'a karşı gelmiş olanları ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zulm' kelimesinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Ayetteki 'zalimler', sadece dünyevi haksızlıkları değil, aynı zamanda ahiret hayatını inkâr ederek kendilerine zulmedenleri de kapsar. Bu, onların kıyamet günündeki durumlarını daha da vahim kılar."}]},{"word":"لَٱفْتَدَوْا۟","root":"ف د ى","rootLatin":"f-d-y","meaning":"Fidye verirlerdi, kendilerini kurtarmak için bedel öderlerdi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fidye, bir şeyi bir beladan veya zarardan kurtarmak için verilen bedeldir. Ayetteki 'laf-tedev' fiili, zalimlerin kıyamet günündeki azaptan kurtulmak için tüm dünya malını ve daha fazlasını dahi feda etmeye hazır olacaklarını, ancak bunun kabul edilmeyeceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fidye'nin bir esiri veya bir musibete uğrayanı kurtarmak için verilen mal olduğunu belirtir. Ayetteki kullanım, zalimlerin azaptan kurtulmak için ne kadar büyük bir bedel ödemeye razı olsalar da, bu bedelin Allah katında bir karşılığı olmayacağını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fidye'nin genellikle bir esiri serbest bırakmak için kullanılan bir terim olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, zalimlerin azabın esiri olmaktan kurtulmak için hiçbir çıkış yolu bulamayacaklarını, zira fidye verme imkanlarının kalmadığını anlatır."}]},{"word":"سُوٓءِ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kötü, çirkin, şer.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sû' (kötülük), insanı üzen, rahatsız eden her şeydir. Ayetteki 'sûi'l-azâb' (kötü azap) ifadesi, kıyamet gününde zalimlerin karşılaşacağı azabın şiddetini, çirkinliğini ve dayanılmazlığını vurgular. Bu, sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal bir acıyı da içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'sû'' kelimesinin hem fiil hem de isim olarak kullanıldığını ve genellikle istenmeyen, zararlı ve kötü sonuçları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sûi'l-azâb', zalimlerin dünyadaki kötü amellerinin bir sonucu olarak karşılaşacakları en kötü ve en şiddetli cezayı tanımlar."}]},{"word":"ٱلْعَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Azap, ceza, işkence.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap, bir şeyi tatlılıktan, hoşluktan uzaklaştıran, acı veren şeydir. Ayetteki 'el-azâb' kelimesi, zalimlerin dünyadaki isyanları ve zulümleri karşılığında ahirette çekecekleri ilahi cezayı ifade eder. Bu, onların tüm hoşnutluklardan mahrum bırakılacağı bir durumu anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azap' kelimesinin kökeninin 'azb' (tatlı su) kelimesinden geldiğini ve azabın, tatlı sudan mahrum bırakmak, yani rahatlıktan ve hoşluktan uzaklaştırmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-azâb', zalimlerin kıyamet gününde her türlü rahatlıktan ve huzurdan mahrum kalacakları bir durumu tasvir eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'daki 'azap' kavramının sadece fiziksel acıyı değil, aynı zamanda psikolojik ve ruhsal ıstırabı da kapsadığını vurgular. Ayetteki 'el-azâb', zalimlerin hem bedensel hem de ruhsal olarak büyük bir sıkıntı ve pişmanlık içinde olacaklarını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Kıyamet, diriliş günü, ayağa kalkış günü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıyamet, insanların kabirlerinden kalkıp Allah'ın huzurunda duracakları gün anlamına gelir. Ayetteki 'yevmi'l-kıyâmeti' ifadesi, zalimlerin azapla karşılaşacakları kesin ve kaçınılmaz zamanı belirtir. Bu, ilahi adaletin tecelli edeceği gündür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kıyâmet' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir dirilişi değil, aynı zamanda ahlaki bir hesaplaşmayı ve ilahi yargının gerçekleşeceği bir dönemi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kıyâmet', zalimlerin dünyadaki eylemlerinin nihai sonuçlarıyla yüzleşecekleri günü işaret eder."}]},{"word":"يَحْتَسِبُونَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Hesaplamıyorlardı, tahmin etmiyorlardı, beklemiyorlardı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hesaplamak, bir şeyi tahmin etmek, saymak veya beklemektir. Ayetteki 'mâ lem yekûnû yahtesibûn' ifadesi, zalimlerin dünyada iken ahirette karşılaşacakları azabı ve sonuçları hiç düşünmediklerini, umursamadıklarını veya hafife aldıklarını gösterir. Bu, onların gafletini ve cehaletini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hesaplamak' fiilinin mecazi olarak bir şeyi önemsemek, dikkate almak anlamında kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'yâhtesibûn', zalimlerin ahiret azabını önemsemediklerini, ona hazırlık yapmadıklarını ve bu yüzden beklemedikleri bir sonla karşılaşacaklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","cehennem","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":3,"surface":"لِلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettiler"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":8,"surface":"جَمِيعًۭا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepsi"},{"position":9,"surface":"وَمِثْلَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مِثْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"مَا üzerine atfedildiği için mansûb","gloss":"benzeri"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"مَعَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"م-ع-و","rootLatin":"m-ʿ-w","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"onunla beraber"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":11,"surface":"لَٱفْتَدَوْا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":11,"surface":"ٱفْتَدَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-د-ي","rootLatin":"f-d-y","lemma":"اِفْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"fidye verirlerdi"},{"position":12,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":14,"surface":"سُوٓءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülük"},{"position":15,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"azap"},{"position":16,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":17,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"Fı'âle","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":18,"surface":"وَبَدَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"بَدَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"بَدَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"belirdi"},{"position":19,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":19,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":20,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":23,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":24,"surface":"يَكُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"لَمْ ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"olmadılar"},{"position":25,"surface":"يَحْتَسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"اِحْتَسَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hesaplamıyorlardı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/47*
- **Kâf Sûresi** · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **Kâf Sûresi** · *39/47*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/47*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *39/47*