# Zümer Sûresi, 6. Âyet (39:6)

> خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَٰحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْأَنْعَـٰمِ ثَمَـٰنِيَةَ أَزْوَٰجٍ ۚ يَخْلُقُكُمْ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِى ظُلُمَـٰتٍ ثَلَـٰثٍ ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ ۖ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ

*Ḣalekakum min nefsin vâhidetin śümme ce'ale minhâ zevcehâ ve enzele lekum mine-l-en'âmi śemâniyete ezvâc(in)(c) yaḣlukukum fî butûni ummehâtikum ḣalkan min ba'di ḣalkin fî zulumâtin śelâś(in)(c) żâlikumu(A)llâhu rabbukum lehu-lmulk(u)(s) lâ ilâhe illâ hu(ve)(s) feennâ tusrafûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O, sizi bir tek nefisten yarattı. Sonra ondan eşini var etti. Sizin için hayvanlardan (erkek ve dişi olarak) sekiz eş yarattı. Sizi annelerinizin karnında bir yaratılıştan öbürüne geçirerek üç (kat) karanlık içinde oluşturuyor. İşte Rabbiniz olan Allah budur. Mülk (mutlak hakimiyet) yalnız O'nundur. O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. O halde, nasıl oluyor da haktan döndürülüyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zümer Suresi 6. ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve birliğini vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir. 'Nefs', 'halk' ve 'zulümât' gibi kelimeler, insanın ve evrenin yaratılışındaki ilahi hikmeti ve tek ilah inancını pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَّفْسٍ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Ayette, insanlığın başlangıcı olan ilk yaratılmış varlığı, yani Adem'i ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs kelimesi, ruh, can, zat ve bir şeyin hakikati gibi anlamlara gelir. Bu ayetteki 'nefs-i vâhide' ifadesi, insan türünün başlangıcı olan ilk insanı (Adem'i) kasteder ve tüm insanlığın ondan türediğini belirtir. (el-Müfredât, s. 809)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nefs' kavramı, bazen bireysel ruhu, bazen de bir varlığın özünü veya kendisini ifade eder. 'Nefs-i vâhide' terimi, insanlığın ortak kökenine işaret ederek, tüm insanların aynı kaynaktan geldiğini vurgular ve bu da Allah'ın yaratmadaki birliğini gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165)"}]},{"word":"خَلَقَكُم","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Halk (yaratma), bir şeyi takdir etmek, ölçü ve düzen vermek demektir. Allah'ın yaratması, bir şeyi yoktan var etmesi ve ona belirli bir şekil ve özellik vermesidir. Ayetteki 'halakakum' ifadesi, Allah'ın insanı ve diğer varlıkları benzersiz bir şekilde var etmesini anlatır. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 190)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Halk, bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde icat etmek, var etmektir. Allah'ın yaratması, O'nun kudretinin ve ilminin bir tecellisidir. Bu ayetteki 'halakakum' fiili, Allah'ın insanı ve eşini, ayrıca hayvanları belirli bir düzen içinde yaratmasını vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 504)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Halk kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'a nispet edilen ve O'nun mutlak yaratma gücünü ifade eden bir fiildir. Bir şeyi yoktan var etme, ona şekil ve özellik verme anlamlarını içerir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanı ve diğer canlıları aşamalı ve mükemmel bir şekilde yaratmasını anlatır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 120)"}]},{"word":"زَوْجَهَا","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-j","meaning":"Bir şeyin benzeri, eşi veya tamamlayıcısı olan diğerini ifade eder; burada Adem'in eşi Havva'yı kasteder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc kelimesi, hem erkek hem de dişi için kullanılır ve bir şeyin benzeri, eşi veya çifti anlamına gelir. Ayetteki 'zevceha' ifadesi, Adem'den yaratılan eşi, yani Havva'yı ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 370)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zevc, bir şeyin diğer yarısı veya tamamlayıcısıdır. Kur'an'da genellikle eş anlamında kullanılır. Bu ayette, 'nefs-i vâhide'den yaratılan eşi ifade eder ki bu da Havva'dır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 180)"}]},{"word":"أَزْوَاجٍ","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-j","meaning":"Hayvanlardan erkekli-dişili çiftleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc kelimesi, hem erkek hem de dişi için kullanılır ve bir şeyin benzeri, eşi veya çifti anlamına gelir. 'Sekiz ezvâc' ifadesi, hayvan türlerinden erkekli ve dişili sekiz çifti ifade eder ki bu da Allah'ın yaratmadaki çeşitliliğini ve düzenini gösterir. (el-Müfredât, s. 385)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zevc, bir şeyin benzeri veya karşıtıdır. Çoğulu 'ezvâc' gelir. Bu ayetteki 'semâniyete ezvâc' ifadesi, hayvanların erkekli ve dişili çiftler halinde yaratıldığını, yani her türden bir erkek ve bir dişinin varlığını belirtir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 102)"}]},{"word":"بُطُونِ","root":"ب ط ن","rootLatin":"b-t-n","meaning":"Annelerin karınlarını, rahimlerini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Batn kelimesi, karın, iç kısım anlamına gelir. 'Butûni ummehâtikum' ifadesi, annelerin rahimlerini, yani ceninin geliştiği yeri belirtir. Bu, insanın yaratılışındaki aşamalı süreci ve Allah'ın kudretini gösterir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 105)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Batn, bir şeyin iç kısmı, gizli olan tarafıdır. İnsan vücudunda karın bölgesini ifade eder. Ayetteki 'butûni ummehâtikum' ifadesi, insanın anne karnındaki gelişim sürecine işaret eder ve bu sürecin Allah'ın kontrolünde olduğunu vurgular. (el-Külliyyât, s. 200)"}]},{"word":"ظُلُمَـٰتٍ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Üç katmanlı karanlığı, yani anne karnının, rahmin ve amniyon kesesinin karanlığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulümât kelimesi, karanlıklar anlamına gelir. Ayetteki 'zulümâtin selâs' ifadesi, ceninin içinde bulunduğu üç katmanlı karanlığı ifade eder: anne karnı, rahim ve amniyon zarı. Bu, Allah'ın yaratmadaki inceliğini ve gizemini vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 380)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulmet, ışığın yokluğu ve karanlıktır. 'Zulümâtin selâs' ifadesi, ceninin gelişimini sağlayan üç karanlık ortamı (karın, rahim ve amniyon kesesi) mecazi olarak ifade eder. Bu, Allah'ın yaratılışındaki hassasiyeti ve korumayı gösterir. (el-Müfredât, s. 520)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","insanin-yaratilisi","tevhid","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":1,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"نَّفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefes, can","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"وَٰحِدَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"bir, tek","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":5,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, yaptı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"زَوْجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"eş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنْزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hayvanlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"ثَمَـٰنِيَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-م-ن","rootLatin":"th-m-n","lemma":"ثَمَانِيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sekiz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":14,"surface":"أَزْوَٰجٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mecrûr","gloss":"çift","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":15,"surface":"يَخْلُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yaratıyor","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"بُطُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَطْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karınlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"أُمَّهَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"anneler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"خَلْقًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"yaratılış","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":20,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":21,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":22,"surface":"خَلْقٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yaratılış","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":23,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":24,"surface":"ظُلُمَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظُلْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karanlıklar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":25,"surface":"ثَلَـٰثٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ث-ل-ث","rootLatin":"th-l-th","lemma":"ثَلَاث","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"üç","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":26,"surface":"ذَٰلِكُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû, ism-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":27,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":28,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rab","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":28,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":29,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":29,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":30,"surface":"ٱلْمُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülk, hükümranlık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":31,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":32,"surface":"إِلَـٰهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cinsin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ilah","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ'nın ismi"},{"position":33,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":34,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû, zamir olduğu için mebnî","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Bedel"},{"position":35,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":35,"surface":"أَنَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"nasıl","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Hâl"},{"position":36,"surface":"تُصْرَفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"صَرَفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çevriliyorsunuz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ḣalekakum"},{"position":2,"translit":"min"},{"position":3,"translit":"nefsin"},{"position":4,"translit":"vâhidetin"},{"position":5,"translit":"śümme"},{"position":6,"translit":"ce'ale"},{"position":7,"translit":"minhâ"},{"position":8,"translit":"zevcehâ"},{"position":9,"translit":"ve"},{"position":10,"translit":"enzele"},{"position":11,"translit":"lekum"},{"position":12,"translit":"mine-l-en'âmi"},{"position":13,"translit":"śemâniyete"},{"position":14,"translit":"ezvâc(in)(c)"},{"position":15,"translit":"yaḣlukukum"},{"position":16,"translit":"fî"},{"position":17,"translit":"butûni"},{"position":18,"translit":"ummehâtikum"},{"position":19,"translit":"ḣalkan"},{"position":20,"translit":"min"},{"position":21,"translit":"ba'di"},{"position":22,"translit":"ḣalkin"},{"position":23,"translit":"fî"},{"position":24,"translit":"zulumâtin"},{"position":25,"translit":"śelâś(in)(c)"},{"position":26,"translit":"żâlikumu"},{"position":27,"translit":"(A)llâhu"},{"position":28,"translit":"rabbukum"},{"position":29,"translit":"lehu"},{"position":30,"translit":"lmulk(u)(s)"},{"position":31,"translit":"lâ"},{"position":32,"translit":"ilâhe"},{"position":33,"translit":"illâ"},{"position":34,"translit":"hu(ve)(s)"},{"position":35,"translit":"feennâ"},{"position":36,"translit":"tusrafûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:6*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:6*