# Zümer Sûresi, 65. Âyet (39:65)

> وَلَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ

*Velekad ûhiye ileyke ve-ilâ-lleżîne min kablike le-in eşrakte leyahbetanne ‘ameluke veletekûnenne mine-lḣâsirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, sana ve senden önceki peygamberlere şöyle vahyedildi: "Eğer Allah'a ortak koşarsan elbette amelin boşa çıkar ve elbette ziyana uğrayanlardan olursun."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/65

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, tevhidin önemini ve şirkin amelleri boşa çıkaracağını vurgulayan temel bir uyarı içermektedir. Anahtar kavramlar, vahyin evrenselliğini, şirkin yıkıcı etkisini ve hüsranın kaçınılmazlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أُوحِيَ","root":"و ح ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'tan peygamberlere gizli ve süratli bir şekilde bilgi veya emir iletilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy, gizli ve süratli bir şekilde bir şeyi bildirmektir. Ayetteki 'ûhiye' fiili, Allah'ın peygamberlerine özel bir iletişim yoluyla, insan idrakinin ötesinde bir bilgi aktarımını ifade eder. Bu, ilahi mesajın kaynağını ve kutsallığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vahy, Allah Teâlâ'nın peygamberlerine dilediği şeyi bildirmesidir. Bu ayetteki kullanımı, hem Hz. Muhammed'e hem de ondan önceki peygamberlere aynı ilahi prensibin vahyedildiğini göstererek, tevhidin evrensel bir ilke olduğunu pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'vahy' kavramı, Kur'an'ın temelini oluşturan, Allah'ın insanla doğrudan iletişim kurma biçimini ifade eder. Ayetteki 'ûhiye' formu, bu ilahi iletişimin pasif bir şekilde alındığını, yani peygamberlerin sadece birer alıcı olduğunu ve mesajın ilahi kaynaklı olduğunu belirtir."}]},{"word":"أَشْرَكْتَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşmak, O'nun birliğini ve tekliğini ihlal etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka bir ilah tanımaktır. Ayetteki 'eşrekte' fiili, tevhidin zıddı olan bu eylemin, peygamberler için dahi kabul edilemez olduğunu ve amelleri boşa çıkaracak en büyük günah olduğunu açıkça belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, bir şeyi başkasıyla ortak kılmaktır. Dinî bağlamda ise Allah'a ortak koşmaktır. Ayetteki 'eşrekte' ifadesi, bu ortak koşma eyleminin, kişinin tüm iyi amellerini değersiz kılacak bir nitelikte olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şirk, Allah'ın uluhiyetinde veya rububiyetinde başkasını ortak kılmaktır. Ayetteki 'eşrekte' fiili, bu eylemin sadece bir inanç meselesi olmadığını, aynı zamanda kişinin tüm hayatını ve amellerini etkileyen köklü bir sapma olduğunu gösterir."}]},{"word":"لَيَحْبَطَنَّ","root":"ح ب ط","rootLatin":"h-b-t","meaning":"Yapılan amellerin boşa gitmesi, faydasız hale gelmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Habt, devenin çok yiyip karnının şişmesi ve sonra ölmesi gibi, bir şeyin faydasız hale gelmesidir. Ayetteki 'leyahbetanne' fiili, şirkin amelleri tamamen geçersiz kılacağını, onların hiçbir karşılık bulamayacağını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Habt, bir şeyin faydasız hale gelmesi, boşa çıkmasıdır. Ayetteki 'leyahbetanne' kelimesi, şirkin, kişinin tüm iyi amellerini, sanki hiç yapılmamış gibi, ahirette hiçbir değer taşımayacak şekilde iptal edeceğini kesin bir dille belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'habt' kelimesinin Kur'an'da genellikle amellerin boşa çıkması anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, şirkin, kişinin dünyada yaptığı tüm salih amellerin ahiretteki karşılığını ortadan kaldıracağını, onları değersiz kılacağını vurgular."}]},{"word":"الْخَاسِرِينَ","root":"خ س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Kaybedenler, hüsrana uğrayanlar, ahirette zarara uğrayanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hüsran, sermayeyi kaybetmektir. Ayetteki 'el-hâsirîn' kelimesi, şirke düşenlerin sadece amellerini değil, aynı zamanda ahiret saadetlerini, yani ebedi kurtuluşlarını da kaybedeceklerini ifade eder. Bu, en büyük zarardır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsran, sermayeyi kaybetmek ve zarara uğramaktır. Ayetteki 'el-hâsirîn' ifadesi, şirkin sonucunda kişinin hem dünyevi hem de uhrevi tüm kazanımlarını yitireceğini, ebedi azaba duçar olacağını kesin bir dille bildirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüsran' kavramının Kur'an'da genellikle ahiretteki nihai kayıp ve başarısızlık anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-hâsirîn' kelimesi, şirkin, kişinin ahiretteki kurtuluş umudunu tamamen yok edeceğini ve onu ebedi bir kayba sürükleyeceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","kufur-sirk","ahiret-mukafat","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"أُوحِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vahyolundu"},{"position":3,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":5,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimselere ki"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":8,"surface":"لَئِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَئِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":9,"surface":"أَشْرَكْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ortak koşarsan"},{"position":10,"surface":"لَيَحْبَطَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ط","rootLatin":"h-b-ṭ","lemma":"حَبِطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile bitiştiği için mebnî","gloss":"elbette boşa gider"},{"position":11,"surface":"عَمَلُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"amelin"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"لَتَكُونَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile bitiştiği için mebnî","gloss":"elbette olursun"},{"position":13,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":14,"surface":"ٱلْخَـٰسِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-س-ر","rootLatin":"ḫ-s-r","lemma":"خَاسِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hüsrana uğrayanlar"}]