# Zümer Sûresi, 68. Âyet (39:68)

> وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَ

*Venufiḣa fî-ssûri fesa'ika men fî-ssemâvâti vemen fî-l-ardi illâ men şâa(A)llâh(u)(s) śümme nufiḣa fîhi uḣrâ fe-iżâ hum kiyâmun yenzurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sur'a üflenir ve Allah'ın dilediği kimseler dışında göklerdeki herkes ve yerdeki herkes ölür. Sonra ona bir daha üflenir, bir de bakarsın onlar kalkmış bekliyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/68

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zümer Suresi 68. ayet, kıyamet ve yeniden dirilişin temel aşamalarını 'sur'a üfleme eylemi üzerinden tasvir eder. Ayet, bu kozmik olayın dehşetini ve ardından gelen dirilişi, seçilen anahtar kavramlar aracılığıyla dilbilimsel ve semantik derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلصُّورِ","root":"ص و ر","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Kıyametin kopuşunu ve yeniden dirilişi haber veren özel bir boru veya boynuz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sur' kelimesini 'sûret' (şekil) ile ilişkilendirerek, üflendiğinde canlıların ruhlarının bedenlerine yeniden şekil verecek bir araç olduğunu ima eder. Ayetteki bağlamda, bu, kıyametin başlangıcını ve dirilişin habercisi olan ilahi bir enstrümandır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sur'u mecazi olarak 'ses' veya 'çağrı' anlamında kullanır. Ayetteki 'sur'a üfleme, ilahi bir emrin veya çağrının sembolü olup, tüm varlıkları etkileyen büyük bir olayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sur' kavramının Kur'an'daki eskatolojik anlatılarda merkezi bir rol oynadığını belirtir. Bu, dünyanın sonunu ve yeni bir varoluşun başlangıcını işaret eden, kozmik bir dönüm noktasıdır. Ayetteki kullanımı, bu dönüşümün kaçınılmazlığını vurgular."}]},{"word":"فَصَعِقَ","root":"ص ع ق","rootLatin":"s-'-q","meaning":"Şiddetli bir ses veya şok etkisiyle düşüp bayılmak veya ölmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sa'ıka' fiilini 'ölmek' veya 'bayılmak' olarak açıklar. Ayetteki 'fesaaika' ifadesi, sura üflenmenin şiddetiyle göklerde ve yerde olanların yaşadığı ani ve ölümcül şoku anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sa'ıka' kelimesinin 'yıldırım çarpması' veya 'şiddetli bir sesle helak olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu, sur sesinin yol açtığı evrensel bir yok oluşu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sa'ıka' fiilinin Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale sonucu meydana gelen ani ve yıkıcı bir etkiyi ifade ettiğini vurgular. Burada, sura üflenmenin tüm canlılar üzerindeki ölümcül ve kaçınılmaz etkisini betimler."}]},{"word":"شَآءَ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Allah'ın dilemesi, irade etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şâe' fiilini 'irade etmek, dilemek' olarak tanımlar ve bunun Allah'a nispet edildiğinde mutlak ve sınırsız bir iradeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'illâ men şâe Allah' ifadesi, Allah'ın dilediği kimselerin bu genel ölümden müstesna tutulacağını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'meşîet'in (dileme) Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve O'nun mutlak kudretini yansıttığını açıklar. Ayetteki istisna, Allah'ın iradesinin her şeyin üzerinde olduğunu ve bazı varlıkları bu genel kuraldan muaf tutabileceğini vurgular."}]},{"word":"أُخْرَىٰ","root":"أ خ ر","rootLatin":"'-h-r","meaning":"İkinci kez, bir daha.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'uhra' kelimesinin 'diğer' veya 'ikinci' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sümme nufiha fîhi uhra' ifadesi, sura ilk üflemeden sonra gerçekleşecek olan ikinci üflemeyi, yani diriliş üflemesini açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'uhra' kelimesinin 'tekrar' veya 'bir daha' anlamında kullanıldığını ve bu bağlamda bir eylemin tekrarını vurguladığını belirtir. Ayetteki kullanımı, kıyametin iki aşamalı bir süreç olduğunu, ölüm ve ardından dirilişin gerçekleşeceğini gösterir."}]},{"word":"قِيَامٌ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Ayakta duranlar, ayağa kalkanlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kıyâm' kelimesini 'ayakta duranlar' olarak açıklar. Ayetteki 'fe izâ hum kıyâm' ifadesi, ikinci sura üflendikten sonra ölülerin dirilerek hemen ayağa kalktıklarını ve mahşer için hazırlandıklarını tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kıyâm'ın 'ayakta durma' ve 'bir işe koyulma' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, bu, dirilişten sonra insanların hesap vermek üzere hazır bir şekilde beklemelerini ifade eder."}]},{"word":"يَنظُرُونَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Bakıyorlar, bekliyorlar, gözlemliyorlar.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nazar' fiilinin 'bakmak' ve 'beklemek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yenzurûn' ifadesi, dirilen insanların şaşkınlık ve beklenti içinde etraflarına bakındıklarını, kıyamet sahnelerini gözlemlediklerini anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nazar'ın 'düşünerek bakmak' ve 'bir şeyi gözlemlemek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, dirilenlerin sadece fiziksel olarak bakmakla kalmayıp, aynı zamanda içinde bulundukları durumu anlamaya çalıştıklarını ve ilahi hükmü beklediklerini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","olum"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنُفِخَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-خ","rootLatin":"n-f-kh","lemma":"نَفَخَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve üflendi"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içine"},{"position":3,"surface":"ٱلصُّورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-و-ر","rootLatin":"s-w-r","lemma":"صُور","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sura"},{"position":4,"surface":"فَصَعِقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ع-ق","rootLatin":"s-'-q","lemma":"صَعِقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hepsi düşüp öldü"},{"position":5,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göklerde"},{"position":8,"surface":"وَمَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki 'men' üzerine atfedildiği için mahallen merfû","gloss":"ve kim"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerde"},{"position":11,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":12,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Müstesna olduğu için mahallen mansûb","gloss":"kim"},{"position":13,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"diledi"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":15,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":16,"surface":"نُفِخَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-خ","rootLatin":"n-f-kh","lemma":"نَفَخَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"üflendi"},{"position":17,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içine"},{"position":17,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":18,"surface":"أُخْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"أُخْرَى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için mansûb (veya hâl)","gloss":"bir daha"},{"position":19,"surface":"فَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Fücâiye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bir de bakarsın ki"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":21,"surface":"قِيَامٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَائِم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ayakta duranlar"},{"position":22,"surface":"يَنظُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bakışırlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zümer suresi 68. ayetinde*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zümer suresi 68. ayetinde*
- **Kamer Sûresi** · *39/68*
- **Kamer Sûresi** · *39/68*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/68*
- **Kamer Sûresi** · *Zümer sûresi 68. Âyette*
- **Kamer Sûresi** · *Zümer sûresi 68. Âyette*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *39/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *39/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *39/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *39/68*
- **Kamer Sûresi** · *39/68*