# Zümer Sûresi, 69. Âyet (39:69)

> وَأَشْرَقَتِ ٱلْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ ٱلْكِتَـٰبُ وَجِا۟ىٓءَ بِٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَقُضِىَ بَيْنَهُم بِٱلْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

*Ve eşrakati-l-ardu binûri rabbihâ ve vudi'a-lkitâbu vecî-e bi-nnebiyyîne ve-şşuhedâ-i ve kudiye beynehum bilhakki vehum lâ yuzlemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yeryüzü, Rabbinin nuruyla aydınlanır. Kitap (amel defterleri) ortaya konur. Peygamberler ve şahitler getirilir ve haksızlığa uğratılmaksızın aralarında adaletle hüküm verilir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/39/69

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zümer Suresi 69. ayet, kıyamet günündeki yargılama sahnesini tasvir ederken, ilahi adaletin tecellisini ve her şeyin açıklığa kavuşmasını vurgular. Ayet, yeryüzünün ilahi nurla aydınlanması, amellerin kaydedildiği kitabın ortaya konulması ve peygamberler ile şahitlerin huzura getirilmesi gibi temel unsurlarla ahiret gününün dehşetini ve hakkaniyetini gözler önüne serer.","keyConcepts":[{"word":"وَأَشْرَقَتِ","root":"ش ر ق","rootLatin":"ş-r-q","meaning":"Yeryüzünün Rabbinin nuruyla aydınlanması, parlaması ve ışık saçmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ş-r-q kökü, güneşin doğuşu ve ışık saçması anlamlarına gelir. Ayetteki 'eşrakat' fiili, yeryüzünün ilahi bir nurla aydınlanmasını, karanlığın dağılmasını ve her şeyin görünür hale gelmesini ifade eder. Bu, kıyamet gününde ilahi adaletin tecellisiyle hakikatlerin ortaya çıkışına bir işarettir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'eşrakat', mecazi olarak yeryüzünün Rabbinin adaleti ve hükmüyle aydınlanması, yani her şeyin açığa çıkması ve gizli kalmaması anlamındadır. Sanki yeryüzü, ilahi nurla acellerini ve hakikatleri ortaya koymaktadır."}]},{"word":"ٱلْأَرْضُ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzü, kıyamet gününde ilahi nurla aydınlanacak olan mekandır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"El-Arz kelimesi, bilinen yeryüzü demektir. Ayetteki kullanımı, kıyamet gününde bu dünyanın, Rabbinin nuruyla aydınlanarak, hesap ve yargılamanın gerçekleşeceği bir sahneye dönüşeceğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Arz, yeryüzü ve dünya anlamlarına gelir. Ayetteki bağlamda, bu dünya hayatının son bulduğu ve ahiret hayatının başladığı bir geçiş noktasında, yeryüzünün ilahi bir tecelli ile aydınlanmasını ifade eder."}]},{"word":"بِنُورِ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Rabbinin nuru, ilahi bir aydınlık ve hakikatin ortaya çıkışını sağlayan ışıktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nur, hem maddi ışık hem de manevi aydınlık, hidayet ve hakikat anlamlarına gelir. Ayetteki 'Rabbinin nuru' ifadesi, kıyamet gününde ilahi adaletin ve hakikatin tüm açıklığıyla tecelli etmesini, hiçbir şeyin gizli kalmamasını simgeler. Bu nur, aynı zamanda ilahi kudretin ve azametin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nur' kavramı, genellikle Allah'ın kendisiyle özdeşleştirilen, hidayet ve doğru yolu gösteren ilahi bir ışık olarak kullanılır. Zümer 69'daki 'Rabbinin nuru', kıyamet gününde tüm gerçeklerin ortaya çıkmasını sağlayan, şüpheleri gideren ve adaleti tesis eden ilahi bir aydınlanmayı ifade eder."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبُ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Amellerin kaydedildiği amel defteri veya ilahi hükmün yazılı olduğu kitaptır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kitap, burada insanların dünya hayatında yaptıkları amellerin kaydedildiği defterdir. Kıyamet gününde bu kitabın açılması, her ferdin kendi yaptıklarını görmesi ve buna göre yargılanması anlamına gelir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"El-Kitab, Kur'an'da farklı bağlamlarda ilahi vahyi, kaderi veya amel defterini ifade edebilir. Bu ayetteki 'vudi'a el-kitab' ifadesi, insanların amellerinin yazılı olduğu defterlerin ortaya konulması ve herkesin hesabının görülmesi için hazır hale getirilmesi anlamındadır."}]},{"word":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-e","meaning":"Allah tarafından insanlara doğru yolu göstermek için gönderilen peygamberlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebî, 'nebe'' kökünden türemiş olup, haber veren, Allah'tan haber getiren demektir. Ayetteki 'nebiyyîn' ifadesi, kıyamet gününde peygamberlerin şahit olarak getirileceğini ve ümmetlerine tebliğ ettikleri mesajın doğruluğuna şahitlik edeceklerini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nebî' kavramı, Allah'ın elçisi ve insanlığa rehberlik eden kişi olarak merkezi bir role sahiptir. Zümer 69'da peygamberlerin getirilmesi, onların tebliğ görevini yerine getirdiklerine dair şahitlik etmeleri ve ilahi adaletin bir parçası olarak yerlerini almaları anlamına gelir."}]},{"word":"وَٱلشُّهَدَآءِ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Peygamberlerin tebliğine, ümmetlerin amellerine veya ilahi adaletin tecellisine şahitlik edecek olanlardır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ş-h-d kökü, hazır bulunmak, görmek ve şahitlik etmek anlamlarına gelir. 'Şühedâ' kelimesi, kıyamet gününde peygamberlerin tebliğlerine, meleklerin amellere ve hatta ümmetlerin birbirlerine şahitlik edeceklerini ifade eder. Bu, yargılamanın tam bir adaletle gerçekleşeceğinin bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şehitler, Kur'an'da hem Allah yolunda can verenler hem de hakikate şahitlik edenler anlamında kullanılır. Zümer 69'daki 'şühedâ', genel olarak kıyamet gününde hakikatin ortaya çıkmasına ve adaletin tecellisine katkıda bulunacak tüm şahitleri kapsar. Bu, melekler, peygamberler ve hatta bazı müminler olabilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","adalet","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَشْرَقَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ق","rootLatin":"sh-r-q","lemma":"أَشْرَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aydınlandı"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"أَشْرَقَتِ fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"yeryüzü"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"نُورِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nuru"},{"position":4,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"وُضِعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ض-ع","rootLatin":"w-d-ʿ","lemma":"وَضَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"konuldu"},{"position":6,"surface":"ٱلْكِتَـٰبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"kitap"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"جِا۟ىٓءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirildi"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"peygamberler"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلشُّهَدَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ه-د","rootLatin":"sh-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"şahitler"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"قُضِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmedildi"},{"position":11,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aralarında"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hak ile"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"iken"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"يُظْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"zulmedilmezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/69*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *39/69*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:69*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:69-70*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:69*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zümer, 39:69*
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *39/69*