# Nisâ Sûresi, 108. Âyet (4:108)

> يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ ٱلْقَوْلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا

*Yestaḣfûne mine-nnâsi velâ yestaḣfûne mina(A)llâhi vehuve me'ahum iż yubeyyitûne mâ lâ yerdâ mine-lkavl(i)(c) vekâna(A)llâhu bimâ ya'melûne muhîtâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bunlar, insanlardan gizlenmeye çalışırlar da Allah'tan gizlenmezler. Halbuki Allah, geceleyin, razı olmayacağı sözleri kurarlarken onlarla beraberdir. Allah, onların yaptıklarını (ilmiyle) kuşatmıştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/108

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların veya günahkarların insanlardan gizlenmeye çalışırken Allah'tan gizlenemeyeceklerini, zira Allah'ın onların her anında ve her sözlerinde hazır ve nazır olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, gizleme eylemi, gece planlaması ve Allah'ın kuşatıcılığı gibi kavramlar üzerinden ahlaki bir uyarı sunar.","keyConcepts":[{"word":"يَسْتَخْفُونَ","root":"خ ف ي","rootLatin":"h-f-y","meaning":"İnsanlardan bir şeyi gizlemeye, saklamaya çalışmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hafâ' (خَفَى) kelimesinin gizli kalmak, görünmez olmak anlamına geldiğini belirtir. 'İstihfâ' (استخفاء) ise bir şeyi gizlemeyi talep etmek veya gizlemeye çalışmak demektir. Ayetteki 'yestahfûne minennâs' ifadesi, münafıkların kötü niyetlerini ve sözlerini insanlardan saklama çabasını, onların iç yüzlerini örtme gayretini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yestahfûne' fiilini 'yestetirûne' (gizlenirler) olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, onların yaptıkları kötü işleri ve söyledikleri çirkin sözleri insanların gözünden uzak tutma, onlardan saklama çabalarını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'gizleme' kavramının sadece fiziksel bir saklama değil, aynı zamanda niyetleri ve iç dünyayı da kapsadığını belirtir. 'Yestahfûne' fiili, münafıkların dışa vurdukları ile içlerinde sakladıkları arasındaki çelişkiyi, yani ikiyüzlülüğü vurgular. Onlar insanlardan gizlenirken, Allah'ın her şeyi bildiği gerçeğini göz ardı ederler."}]},{"word":"يُبَيِّتُونَ","root":"ب ي ت","rootLatin":"b-y-t","meaning":"Geceleyin bir işi planlamak, tasarlamak veya gecelemek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'beyyete' (بيّت) fiilinin 'geceleyin bir işi yapmak veya planlamak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yubeyyitûne' ifadesi, münafıkların Allah'ın razı olmadığı sözleri, yani kötü niyetli planlarını ve kararlarını geceleyin, gizlice ve kimse görmeden tasarladıklarını, hazırladıklarını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyt' (بيت) kelimesinin aslen geceleme yeri olduğunu, 'tebyît' (تبييت) fiilinin ise bir işi geceleyin yapmak veya geceleyin bir şeye karar vermek anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, bu kelime, münafıkların kötü sözleri ve planları gizlice, karanlıkta, başkalarından saklayarak hazırladıklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tebyît'in geceleyin bir işe girişmek veya bir işi geceleyin kararlaştırmak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'yubeyyitûne mâ lâ yerdâ minel-kavl' ifadesi, onların Allah'ın hoşnut olmadığı sözleri ve planları, gizlice, gece karanlığında, kimsenin haberi olmadan tasarladıklarını ve bu eylemin gizliliğini ve kötü niyetini pekiştirdiğini belirtir."}]},{"word":"الْقَوْلِ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz, konuşma, ifade; ayetteki bağlamda Allah'ın razı olmadığı kötü söz veya plan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' (قول) kelimesinin genel olarak 'söz' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da bazen niyet, inanç veya eylem anlamına da gelebileceğini belirtir. Ayetteki 'mâ lâ yerdâ minel-kavl' ifadesi, sadece dilden çıkan sözleri değil, aynı zamanda kalpte tasarlanan kötü niyetleri, planları ve kararları da kapsar. Bu, Allah'ın razı olmadığı her türlü düşünce ve ifadeyi içerir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kavl' kelimesinin geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve sadece dil ile ifade edilen sözleri değil, aynı zamanda kalpteki inançları ve zihindeki tasarımları da kapsayabileceğini belirtir. Ayetteki 'Allah'ın razı olmadığı söz' ifadesi, münafıkların gizlice planladıkları, İslam'a ve Müslümanlara karşı olan her türlü kötü niyetli konuşma ve eylem planını ifade eder."}]},{"word":"مُحِيطًا","root":"ح و ط","rootLatin":"h-v-t","meaning":"Kuşatıcı, her şeyi çepeçevre saran, ilmiyle her şeyi kapsayan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihâta' (إحاطة) kelimesinin bir şeyi çepeçevre kuşatmak, her yanından sarmak anlamına geldiğini belirtir. Allah hakkında kullanıldığında ise, O'nun ilminin ve kudretinin her şeyi kapsadığını, hiçbir şeyin O'nun bilgisi dışında kalmadığını ifade eder. Ayetteki 'kâne'llâhu bimâ ya'melûne muhîtâ' ifadesi, Allah'ın münafıkların gizli açık tüm amellerini, niyetlerini ve sözlerini tam olarak bildiğini, hiçbir şeyin O'ndan gizlenemeyeceğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'muhît' isminin Allah için kullanıldığında, O'nun ilminin ve kudretinin tüm varlıkları ve olayları kuşattığını, hiçbir şeyin O'nun bilgisi ve kontrolü dışında kalamayacağını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu, münafıkların geceleyin gizlice planladıkları kötü söz ve eylemlerin dahi Allah'ın ilmi ve kuşatması altında olduğunu, dolayısıyla onların gizlenme çabalarının anlamsız olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'muhît' kelimesinin Kur'an'da Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığında, O'nun ilminin ve kudretinin sınırsızlığını, her şeyi kapsayıcılığını ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece fiziksel bir kuşatma değil, aynı zamanda bilgi, irade ve kudret açısından tam bir hakimiyeti ifade eder. Ayetteki 'Allah işlediklerinin hepsini bilmektedir' mealindeki ifade, bu kuşatıcılığın ilim boyutunu vurgular ve münafıkların gizli eylemlerinin Allah'tan saklanamayacağını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","gayb","tevhid","esma-i-husna","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَسْتَخْفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"ḫ-f-y","lemma":"اِسْتَخْفَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gizleniyorlar"},{"position":2,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":4,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve ... değil"},{"position":5,"surface":"يَسْتَخْفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"ḫ-f-y","lemma":"اِسْتَخْفَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gizleniyorlar"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"وَهُوَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Müfred Müzekker Gaib Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-ʿ-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"iken, zaman"},{"position":11,"surface":"يُبَيِّتُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيَّتَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gece kuruyorlar"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"يَرْضَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-ḍ-y","lemma":"رَضِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"razı olmaz"},{"position":15,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":16,"surface":"ٱلْقَوْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"söz"},{"position":17,"surface":"وَكَانَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":18,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":19,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":20,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yapıyorlar"},{"position":21,"surface":"مُحِيطًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-و-ط","rootLatin":"ḥ-w-ṭ","lemma":"مُحِيط","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"kuşatıcı, bilici"}]