# Nisâ Sûresi, 116. Âyet (4:116)

> إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ ۚ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا

*İnna(A)llâhe lâ yaġfiru en yuşrake bihi veyaġfiru mâ dûne żâlike limen yeşâ-/(u)(c) vemen yuşrik bi(A)llâhi fekad dalle dalâlen be'îdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışındaki günahları, dilediği kimseler için bağışlar. Allah'a ortak koşan, kuşkusuz, derin bir sapıklığa düşmüştür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/116

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 116. ayet, Allah'ın şirki asla bağışlamayacağını, bunun dışındaki günahları dilediği kimseler için bağışlayabileceğini ve şirkin derin bir sapıklık olduğunu vurgular. Ayet, tevhidin önemini ve şirkin ciddiyetini dilbilimsel olarak 'ğafere', 'şerike' ve 'dalle' kökleri üzerinden işler.","keyConcepts":[{"word":"يَغْفِرُ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın günahları örtmesi, bağışlaması ve affetmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğufrân ve mağfiret, bir şeyi örten şeyle örtmektir. Allah'ın mağfireti, kulun günahını örtmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayetteki 'lâ yağfiru' ifadesi, Allah'ın şirki asla örtmeyeceğini, yani bağışlamayacağını kesin bir dille belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ğafere fiili, setr (örtmek) ve afv (affetmek) manalarına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın şirk günahını örtmeyeceği, yani affetmeyeceği, diğer günahları ise dilediği takdirde affedebileceği anlamını taşır. Bu, şirkin diğer günahlardan ayrılan özel bir durum olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ğafere kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara karşı merhametini ve günahları affetme kudretini ifade eder. Ancak bu ayette, 'lâ yağfiru' ile şirkin bu genel affın dışında tutulduğu, dolayısıyla tevhidin Allah katındaki mutlak önemi vurgulanır."}]},{"word":"يُشْرَكَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka bir varlığa ilahlık atfetmek veya O'nun sıfatlarında ortak tanımak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, iki şeyden birinin diğerine katılmasıdır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nunla birlikte başka bir ilah tanımak veya O'nun rububiyetinde, ulûhiyetinde veya isim ve sıfatlarında ortak kabul etmektir. Ayetteki 'en yüşrake bihî' ifadesi, Allah'ın zatına veya sıfatlarına ortak koşulmasını kesinlikle bağışlamayacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şirk, Allah'ın birliğine zıt olan bir durumdur. Kur'an'da şirk, Allah'ın en büyük günah olarak nitelendirdiği ve affedilmeyeceğini bildirdiği tek günahtır. Bu ayet, şirkin tevhid inancının temelini sarsan en büyük ihlal olduğunu açıkça ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk, Kur'an'ın merkezî kavramlarından biridir ve tevhidin tam zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini reddetmek anlamına gelir. Ayetteki 'yüşrake bihî' ifadesi, Allah'ın ilahî otoritesine ve benzersizliğine yapılan her türlü ortak koşmanın affedilmez bir günah olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَشَاءُ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Allah'ın dilemesi, irade etmesi ve takdir etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meşîet (dileme), bir şeyin varlığını veya yokluğunu irade etmektir. Allah'ın dilemesi, O'nun mutlak iradesini ve kudretini ifade eder. Ayetteki 'limen yeşâü' ifadesi, şirk dışındaki günahların affının tamamen Allah'ın dilemesine bağlı olduğunu, yani O'nun mutlak iradesiyle gerçekleşeceğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şey' (şey olmak), bir şeyin varlık kazanmasıdır. Meşîet ise, bir şeyin varlığını veya yokluğunu irade etmektir. Ayetteki 'limen yeşâü' ifadesi, Allah'ın dilemesinin sınırsız olduğunu ve şirk dışındaki günahlar konusunda O'nun mutlak bir tasarruf hakkına sahip olduğunu belirtir."}]},{"word":"ضَلَّ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Doğru yoldan sapmak, şaşırmak, kaybolmak ve haktan uzaklaşmak demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dalâl, haktan sapmak ve doğru yolu kaybetmektir. Ayetteki 'fe-kad dalle dalâlen ba'îden' ifadesi, Allah'a ortak koşan kimsenin doğru yoldan çok uzak bir sapıklığa düştüğünü, yani kurtuluş umudunun kalmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Dalâl, yolunu şaşırmak ve hedeften uzaklaşmaktır. 'Dalâlen ba'îden' ifadesi, bu sapıklığın sıradan bir sapıklık olmadığını, aksine çok derin ve geri dönülmesi zor bir sapıklık olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Dalâl kavramı, Kur'an'da genellikle hidayetin zıttı olarak kullanılır ve kişinin hakikatten uzaklaşmasını, doğru yolu bulamamasını ifade eder. Bu ayetteki 'dalâlen ba'îden' ifadesi, şirkin insanı Allah'tan ve kurtuluş yolundan çok uzaklaştıran, telafisi güç bir sapıklık olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid","hidayet-dalalet","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnna"},{"position":2,"translit":"(A)llâhe"},{"position":3,"translit":"lâ"},{"position":4,"translit":"yaġfiru"},{"position":5,"translit":"en"},{"position":6,"translit":"yuşrake"},{"position":7,"translit":"bihi"},{"position":8,"translit":"veyaġfiru"},{"position":9,"translit":"mâ"},{"position":10,"translit":"dûne"},{"position":11,"translit":"żâlike"},{"position":12,"translit":"limen"},{"position":13,"translit":"yeşâ-/(u)(c)"},{"position":14,"translit":"vemen"},{"position":15,"translit":"yuşrik"},{"position":16,"translit":"bi(A)llâhi"},{"position":17,"translit":"fekad"},{"position":18,"translit":"dalle"},{"position":19,"translit":"dalâlen"},{"position":20,"translit":"be'îdâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"يَغْفِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"bağışlar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":6,"surface":"يُشْرَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i Masdariyye 'en' ile nasb edildiği için mansûb","gloss":"ortak koşulur","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَيَغْفِرُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"يَغْفِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"bağışlar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"دُونَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُونَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"altında, dışında","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"şu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"لِمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"diler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":15,"surface":"يُشْرِكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı 'men' ile cezm edildiği için meczûm","gloss":"ortak koşarsa","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"فَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi ve Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"artık gerçekten","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"ضَلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"saptı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":19,"surface":"ضَلَـٰلًۢا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"sapma","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":20,"surface":"بَعِيدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"uzak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/116*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/116*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/116*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/116*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/116*