# Nisâ Sûresi, 144. Âyet (4:144)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ ٱلْكَـٰفِرِينَ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِ ٱلْمُؤْمِنِينَ ۚ أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُوا۟ لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَـٰنًا مُّبِينًا

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû lâ tetteḣiżû-lkâfirîne evliyâe min dûni-lmu/minîn(e)(c) eturîdûne en tec'alû li(A)llâhi ‘aleykum sultânen mubînâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Mü'minleri bırakıp da kafirleri dost edinmeyin. Kendi aleyhinize Allah'a apaçık bir delil mi vermek istiyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/144

---

## Tefsir

{"topics":["iman","kufur-sirk","sosyal-dayanisma"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 144. ayet, müminlere hitaben, kâfirlerle dostluk kurmaktan sakınmalarını emretmekte ve bu tür bir davranışın Allah katında ağır bir sorumluluğa yol açacağını vurgulamaktadır. Ayet, iman, küfür, dostluk ve otorite gibi temel kavramlar üzerinden müminlerin kimlik ve aidiyet bilincini pekiştirmeyi hedeflemektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İman edenler, güvenenler, tasdik edenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman kelimesi, 'emn' (güven, emniyet) kökünden türemiştir ve kalben tasdik etmek, güvenmek anlamına gelir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'a, peygamberine ve getirdiklerine kalben inanıp tasdik edenleri ifade eder ve bu inancın gereği olarak belirli sorumluluklar yükler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman', sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah ile insan arasında kurulan bir güven ilişkisidir. Bu ayette 'âmenû' hitabı, bu güven ilişkisi içinde olanlara yöneliktir ve onlardan bu ilişkinin gereği olan sadakati bekler."}]},{"word":"تَتَّخِذُوا۟","root":"أ خ ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Edinmek, tutmak, benimsemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittihâz' fiilinin mecazi olarak bir şeyi kendine dost veya yardımcı kılmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâ tettehizû' ifadesi, kâfirleri dost edinme eylemini yasaklayarak, müminlerin kimlerle yakın ilişki kurmaları gerektiği konusunda bir sınır çizmektedir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ittihâz' fiilinin bir şeyi kendine mal etmek, benimsemek ve sürekli kılmak anlamlarını taşıdığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, kâfirlerle kalıcı ve samimi bir dostluk ilişkisi kurmaktan men etmeyi amaçlar."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örtenler, inkâr edenler, nankörlük edenler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'küfr' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda Allah'ın nimetlerini veya hakikati örten, inkâr eden kişileri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-kâfirîn' ifadesi, müminlerin iman ettikleri hakikatleri inkâr eden ve onlara düşmanlık besleyen kimseleri tanımlar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'küfr'ün farklı anlamlarını sıralarken, en yaygın kullanımının Allah'ı ve peygamberlerini inkâr etmek olduğunu vurgular. Ayetteki 'el-kâfirîn', müminlerin kendilerinden uzak durmaları gereken, iman esaslarına karşı çıkan topluluğu işaret eder."}]},{"word":"أَوْلِيَآءَ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Dostlar, yardımcılar, koruyucular anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb el-İsfehânî, 'velî' kelimesinin yakınlık, dostluk, yardım ve koruma anlamlarını içerdiğini belirtir. 'Evliyâ' ise bu kelimenin çoğuludur ve ayette kâfirlerle kurulan yakın dostluk ve dayanışma ilişkisini yasaklamaktadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'velâyet'in hem sevgi ve dostluk hem de işleri üstlenme ve idare etme anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'evliyâ' kelimesi, müminlerin kâfirleri kendilerine dost, sırdaş ve işlerini emanet edecekleri kimseler edinmemeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'velî' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece dostluktan öte, himaye ve destek anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayette 'evliyâ' olarak kâfirleri edinmek, onlara tam bir güven ve destek vermek anlamına gelir ki bu da müminler için yasaklanmıştır."}]},{"word":"سُلْطَـٰنًا","root":"س ل ط","rootLatin":"s-l-t","meaning":"Delil, hüccet, otorite, güç anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'sultân' kelimesinin 'hüccet' (delil) ve 'burhân' (açık kanıt) anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'sultânen mübînen' ifadesi, Allah'ın müminlerin aleyhine, onların kâfirlerle dostluk kurmaları sebebiyle ortaya koyacağı açık bir delil veya cezalandırma yetkisini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb el-İsfehânî, 'sultân'ın hem güç ve otorite hem de bu gücü destekleyen delil anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, müminlerin kâfirlerle dostluk kurmaları durumunda Allah'ın onlara karşı kullanacağı açık bir delil veya cezalandırma yetkisi kastedilmektedir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yâ eyyuhâ"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"lâ"},{"position":5,"translit":"tetteḣiżû"},{"position":6,"translit":"lkâfirîne"},{"position":7,"translit":"evliyâe"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"dûni"},{"position":10,"translit":"lmu/minîn(e)(c)"},{"position":11,"translit":"eturîdûne"},{"position":12,"translit":"en"},{"position":13,"translit":"tec'alû"},{"position":14,"translit":"li(A)llâhi"},{"position":15,"translit":"‘aleykum"},{"position":16,"translit":"sultânen"},{"position":17,"translit":"mubînâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû (eyyuhâ'nın nidası)","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Bedel"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":5,"surface":"تَتَّخِذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için nun düşmüştür","gloss":"edinmeyin","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kâfirleri","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"أَوْلِيَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dostlar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında, gayrısında","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"Müf'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"müminler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"أَتُرِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ister misiniz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"-mek, -mak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":13,"surface":"تَجْعَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb harfi (أَن) ile mansûb olduğu için nun düşmüştür","gloss":"kılmanız, yapmanız","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":15,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":16,"surface":"سُلْطَـٰنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-ط","rootLatin":"s-l-t","lemma":"سُلْطَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir delil, bir yetki","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":17,"surface":"مُّبِينًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"Müf'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"apaçık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]