# Nisâ Sûresi, 159. Âyet (4:159)

> وَإِن مِّنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِۦ قَبْلَ مَوْتِهِۦ ۖ وَيَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا

*Ve-in min ehli-lkitâbi illâ leyu/minenne bihi kable mevtih(i)(s) veyevme-lkiyâmeti yekûnu ‘aleyhim şehîdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kitab ehlinden hiç kimse yoktur ki ölümünden önce, ona (İsa'ya) iman edecek olmasın. Kıyamet günü, o (İsa) onların aleyhine şahit olacaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/159

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","kissa-isa-meryem","kiyamet","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ehli"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitabın"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"لَيُؤْمِنَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile mebnî","gloss":"mutlaka iman edecektir"},{"position":7,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":8,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":9,"surface":"مَوْتِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ölümü"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"günü"},{"position":11,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kıyamet'in"},{"position":12,"surface":"يَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"olur"},{"position":13,"surface":"عَلَيْهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":13,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"شَهِيدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"şahit"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 159. ayet, Ehl-i Kitab'ın Hz. İsa'ya olan inancını ve onun kıyamet günündeki şahitliğini ele almaktadır. Ayet, özellikle 'iman', 'ölüm' ve 'şahitlik' kavramları üzerinden, ahiret inancının ve peygamberlerin konumunun önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"لَيُؤْمِنَنَّ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Ehl-i Kitab'ın Hz. İsa'ya kesinlikle iman edeceğini ifade eden te'kidli bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), emniyet (أمن) kökünden gelir ve kalbin tasdiki, güven duyması anlamına gelir. Ayetteki 'le-yü'minen' (لَيُؤْمِنَنَّ) ifadesi, Ehl-i Kitab'ın ölüm anında veya Hz. İsa'nın nüzulü sonrası ona kesin bir şekilde inanacağını, bu imanın bir tasdik ve teslimiyet olacağını belirtir. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 89)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a ve peygamberlerine tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayetteki iman, Ehl-i Kitab'ın Hz. İsa'nın gerçek peygamberliğini ve Allah'ın kulu olduğunu nihayetinde kabul etmeleri anlamındadır, bu da onların önceki yanlış inançlarından vazgeçmelerini gerektirir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165-167)"}]},{"word":"مَوْتِهِۦ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Her canlının yaşadığı, ruhun bedenden ayrılması halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (موت), hayatın zıddıdır ve ruhun bedenden ayrılmasıyla gerçekleşen durumu ifade eder. Ayetteki 'kabl-e mevtihî' (قَبْلَ مَوْتِهِۦ) ifadesi, Ehl-i Kitab'tan her bir ferdin kendi ölümü anında veya Hz. İsa'nın vefatından önce ona iman edeceğini gösterir. Bu, ölüm anında hakikatin açığa çıkmasıyla ilgili bir durumdur. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 125)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mevt, canlılığın sona ermesi, hareket ve duygunun kesilmesidir. Ayetteki kullanımı, Ehl-i Kitab'ın ölüm döşeğinde veya can çekişme anında Hz. İsa'nın gerçekliğini idrak edip ona iman etmeleri anlamındadır. Bu, genellikle son nefeste hakikatin ortaya çıkışını ifade eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 450)"}]},{"word":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Ölülerin diriltilip Allah huzurunda hesap vermek üzere toplanacağı büyük gün.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıyamet (قيامة), 'kıyâm' (kalkmak, ayağa kalkmak) kökünden gelir. Ölülerin kabirlerinden kalkıp diriltileceği ve hesap için toplanacağı güne denir. Ayetteki 'yevmü'l-kıyâmeti' (يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ) ifadesi, bu büyük günün kesinliğini ve Hz. İsa'nın o gün şahit olarak bulunacağını vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 700)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kıyamet, insanların diriltilip Rablerinin huzurunda duracakları, amellerinin tartılacağı ve karşılığının verileceği gündür. Bu ayette, kıyamet günü Hz. İsa'nın, Ehl-i Kitab'ın kendisine dair yanlış inançları hakkında şahitlik edeceği bir zaman dilimi olarak zikredilir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 335)"}]},{"word":"شَهِيدًا","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Hz. İsa'nın, Ehl-i Kitab'ın kendisine dair inançları hakkında Allah katında tanıklık edeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şehîd (شهيد), hazır bulunan, gören ve tanıklık eden demektir. Ayetteki 'şehîden' (شَهِيدًا) ifadesi, Hz. İsa'nın kıyamet günü Ehl-i Kitab'ın kendisine atfettikleri ilahlık veya reddedişleri hakkında Allah'a karşı bir tanık olacağını, onların amellerine ve inançlarına şahitlik edeceğini belirtir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 135)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şehîd, bir olaya bizzat şahit olan, onu gören ve hakkında bilgi sahibi olan kişidir. Hz. İsa'nın 'şehîd' olması, onun Ehl-i Kitab'ın kendisine yönelik iddialarını ve inançlarını en iyi bilen kişi olması hasebiyle, kıyamet günü bu konuda en doğru tanıklığı yapacak kişi olacağını ifade eder. (el-Külliyyât, s. 555)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şehîd kelimesi, Kur'an'da hem tanık hem de şehit anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki bağlamda, Hz. İsa'nın Ehl-i Kitab'ın kendisine dair inançları ve tutumları hakkında Allah katında bir 'tanık' olarak bulunacağı, onların aleyhine veya lehine şahitlik edeceği anlamındadır. Bu şahitlik, ilahi adaletin tecellisinde önemli bir rol oynayacaktır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 310)"}]}]}