# Nisâ Sûresi, 164. Âyet (4:164)

> وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنَـٰهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۚ وَكَلَّمَ ٱللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا

*Ve rusulen kad kasasnâhum ‘aleyke min kablu ve rusulen lem naksushum ‘aleyk(e)(t) ve kellema(A)llâhu mûsâ teklîmâ(n)(c)*

**Meal (Diyanet):** Daha önce kıssalarını sana anlattığımız peygamberler gönderdik. Anlatmadığımız (nice) peygamberler de gönderdik. Allah, Musa ile de doğrudan konuştu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/164

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 164. ayet, peygamberlerin gönderiliş amacını ve Allah'ın Musa ile özel kelamını vurgular. Ayet, 'kassasnâhum' (anlattık), 'nakşuşhum' (anlatmadık) ve 'kelleme' (konuştu) fiilleri üzerinden vahyin aktarımı ve ilahi iletişim kavramlarını öne çıkarır.","keyConcepts":[{"word":"وَرُسُلًا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından belirli bir görevle gönderilen elçiler, peygamberler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resûl' kelimesinin 'irsâl' (göndermek) kökünden geldiğini ve özel bir görevle gönderilen kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'rusulen' ifadesi, Allah'ın insanlara yol göstermek ve uyarmak için gönderdiği peygamberler topluluğunu ifade eder. (s. 350)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'resûl'ün, Allah ile kulları arasında elçilik yapan, vahyi tebliğ eden kimse olduğunu açıklar. Ayetteki çoğul kullanımı, bu elçilik görevinin sürekliliğini ve farklı zamanlarda birçok peygamberin gönderildiğini vurgular."}]},{"word":"قَصَصْنَـٰهُمْ","root":"ق ص ص","rootLatin":"k-s-s","meaning":"Allah'ın peygamberlerin kıssalarını sana (Hz. Muhammed'e) anlatması, haber vermesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kassasnâhum' kelimesinin 'kıssa' kökünden geldiğini ve bir olayı veya haberi ardı ardına, detaylı bir şekilde anlatmak anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın bazı peygamberlerin haberlerini Hz. Muhammed'e bildirmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kassasnâhum' ifadesinin mecazi olarak 'sana haber verdik, bildirdik' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu, Allah'ın vahy yoluyla peygamberlerin geçmişini Hz. Muhammed'e aktarmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kıssa' kavramının Kur'an'da genellikle geçmiş peygamberlerin ve ümmetlerin ibretlik hikayelerini anlatmak için kullanıldığını belirtir. 'Kassasnâhum' fiili, bu hikayelerin ilahi bir kaynak tarafından aktarıldığını gösterir."}]},{"word":"نَقْصُصْهُمْ","root":"ق ص ص","rootLatin":"k-s-s","meaning":"Allah'ın peygamberlerin kıssalarını sana (Hz. Muhammed'e) anlatmaması, haber vermemesi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nakşuşhum' ifadesinin 'kassasnâhum' fiilinin olumsuz formu olduğunu ve Allah'ın hikmeti gereği bazı peygamberlerin kıssalarını Hz. Muhammed'e bildirmemeyi tercih ettiğini gösterdiğini belirtir. (s. 400)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kassasnâhum' ve 'nakşuşhum' zıtlıklarının, Allah'ın ilminin genişliğini ve vahyin seçiciliğini vurguladığını ifade eder. Her peygamberin kıssasının anlatılmasının gerekli olmadığını, önemli olanın ibret alınacak kısmın aktarılması olduğunu belirtir."}]},{"word":"وَكَلَّمَ","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın Musa ile doğrudan ve özel bir şekilde konuşması.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kelleme' fiilinin 'teklîmen' masdarıyla teyit edilmesinin, bu konuşmanın gerçek ve doğrudan bir kelam olduğunu, mecazi olmadığını vurguladığını belirtir. Bu, Musa'ya verilen özel bir ayrıcalıktır. (c. 3, s. 150)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kelam'ın, ses ve harflerle ifade edilen anlam olduğunu belirtir. Ayetteki 'kelleme' fiili, Allah'ın Musa ile doğrudan, perdesiz ve aracısız bir şekilde konuştuğunu ifade eder ki bu, diğer peygamberlere vahyin gelişiyle farklılık arz eder. (s. 445)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kelam' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlarla iletişim kurma biçimlerinden biri olduğunu ve özellikle Musa ile olan 'teklim'in, Allah'ın doğrudan ve işitilebilir bir şekilde konuşması anlamına geldiğini vurgular. Bu, Musa'ya 'Kelîmullah' unvanını kazandırmıştır."}]},{"word":"تَكْلِيمًا","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın Musa ile konuşmasının kesinliğini ve gerçekliğini pekiştiren bir masdar.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'teklîmen' masdarının, 'kelleme' fiilinin anlamını pekiştirmek için geldiğini ve bu konuşmanın hakiki, şüphesiz ve doğrudan bir kelam olduğunu gösterdiğini belirtir. Bu, Musa'nın Allah ile konuşma ayrıcalığının benzersizliğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, fiilin kendi masdarıyla teyit edilmesinin (mef'ûl-i mutlak), o fiilin ifade ettiği eylemin en mükemmel ve en kesin şekilde gerçekleştiğini gösterdiğini belirtir. Dolayısıyla 'teklimen', Allah'ın Musa ile konuşmasının eşsiz ve tartışmasız bir gerçek olduğunu ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *4/164*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *4/164*
- **Fusûsu'l-Hikem Mukaddime** — Ahmed Avni Konuk · *4/164*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *4/164*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/164*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *4/164*