# Nisâ Sûresi, 2. Âyet (4:2)

> وَءَاتُوا۟ ٱلْيَتَـٰمَىٰٓ أَمْوَٰلَهُمْ ۖ وَلَا تَتَبَدَّلُوا۟ ٱلْخَبِيثَ بِٱلطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَهُمْ إِلَىٰٓ أَمْوَٰلِكُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا

*Veâtû-lyetâmâ emvâlehum velâ tetebeddelû-lḣabîśe bi-ttayyib(i)(s) velâ te/kulû emvâlehum ilâ emvâlikum(c) innehu kâne hûben kebîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Yetimlere mallarını verin. Temizi pis olanla (helali haramla) değişmeyin. Onların mallarını kendi mallarınıza katıp yemeyin. Çünkü bu, büyük bir günahtır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ Suresi'nin 2. ayeti, yetimlerin mallarının korunması ve onlara adil davranılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayet, yetim malına el uzatmanın ve onu kötüye kullanmanın büyük bir günah olduğunu dilbilimsel olarak 'hûben kebîrâ' ifadesiyle pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْيَتَـٰمَىٰٓ","root":"ي ت م","rootLatin":"y-t-m","meaning":"Babası ölmüş, ergenlik çağına ulaşmamış çocukları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yetim (يتيم), babası ölmüş küçük çocuktur. Bu ayetteki kullanımı, ergenlik çağına gelene kadar mallarının korunması ve kendilerine teslim edilmesi gereken kişileri belirtir. Ergenlik çağına ulaştığında yetimlik vasfı kalkar, ancak mecazen zayıf ve yalnız kalmış kişiler için de kullanılır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yetimler (اليتامى), babaları ölmüş çocuklardır. Ayetteki 'mallarını verin' ifadesi, onların haklarını gözetmeyi ve mallarını koruyarak reşit olduklarında kendilerine iade etmeyi emreder. Bu, onların zayıf ve korunmaya muhtaç durumlarına dikkat çeker."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'yetim' kavramı, sadece babası ölmüş çocuğu değil, aynı zamanda toplumda zayıf, korunmasız ve hakları gasp edilmeye açık olan kesimi temsil eder. Bu ayette, yetimlerin mallarının korunması emri, İslam'ın sosyal adalet ve zayıfı koruma prensibinin temel bir göstergesidir."}]},{"word":"أَمْوَٰلَهُمْ","root":"م و ل","rootLatin":"m-v-l","meaning":"Yetimlere ait olan, sahip oldukları maddi varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mal (مال), insanın sahip olduğu, mülkiyetinde bulunan her türlü varlıktır. Bu ayetteki 'malları' ifadesi, yetimlerin miras yoluyla veya başka yollarla edindikleri, velileri tarafından korunması gereken maddi değerleri kapsar. Bu, onların geçim kaynaklarını ve geleceklerini güvence altına almayı amaçlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mal (مال), genel olarak sahip olunan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'yetimlerin malları' ifadesi, onların haklarını ve velilerin bu mallar üzerindeki emanet sorumluluğunu vurgular. Bu malların korunması ve artırılması, velilerin temel görevlerindendir."}]},{"word":"تَتَبَدَّلُوا۟","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, takas etmek anlamına gelir, burada kötü olanı iyi olanla değiştirmek kastedilir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tebeddül (تبديل), bir şeyi başka bir şeyle değiştirmektir. Ayetteki 'temizi murdara değişmeyin' ifadesi, yetimin iyi ve değerli malını alıp yerine kendi kötü ve değersiz malını vermeyi yasaklar. Bu, yetimin hakkını gasp etmenin bir şeklidir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şeyin geçmesidir. 'Tebeddül' fiili, burada yetimin helal ve temiz malını kendi haram veya değersiz malıyla değiştirmeyi, yani haksız kazanç sağlamayı yasaklar. Bu, velilerin emanete hıyanet etmemesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şeyin konulmasıdır. Ayetteki 'temizi murdara değişmeyin' ifadesi, yetimin helal ve kıymetli malını kendi haram veya değersiz malınızla değiştirerek haksız kazanç elde etme eylemini kesin bir dille yasaklar. Bu, velilerin yetim malına karşı dürüstlük ve emanet bilinciyle hareket etmesini emreder."}]},{"word":"ٱلْخَبِيثَ","root":"خ ب ث","rootLatin":"h-b-s","meaning":"Kötü, değersiz, haram veya pis olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Habîs (خبيث), kötü, pis, değersiz veya haram olan her şey için kullanılır. Bu ayette, yetimin temiz ve helal malına karşılık verilen değersiz, kalitesiz veya haram malı ifade eder. Bu, yetimin hakkını eksiltme ve ona zarar verme eylemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Habîs (خبيث), kötü ve değersiz olanı ifade eder. Ayetteki 'temizi murdara değişmeyin' ifadesinde, 'habîs' kelimesi, yetimin değerli malına karşılık verilen değersiz veya haram malı temsil eder. Bu, velilerin yetim malına karşı dürüst olmaları gerektiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلطَّيِّبِ","root":"ط ي ب","rootLatin":"t-y-b","meaning":"İyi, helal, temiz ve değerli olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tayyib (طيب), iyi, temiz, helal ve değerli olan her şey için kullanılır. Bu ayette, yetimin sahip olduğu helal, değerli ve kaliteli malı ifade eder. Ayet, bu malın korunması ve kötü olanla değiştirilmemesi gerektiğini emreder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tayyib (طيب), hem maddi hem de manevi anlamda iyi, güzel ve helal olanı ifade eder. Ayetteki 'temizi murdara değişmeyin' ifadesinde 'tayyib', yetimin helal ve değerli malını temsil eder. Bu, velilerin yetim malına karşı adaletli davranması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"حُوبًا","root":"ح و ب","rootLatin":"h-v-b","meaning":"Büyük günah, vebal, suç anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hûb (حوب), büyük günah ve vebal anlamına gelir. Ayetteki 'büyük bir suçtur' ifadesi, yetim malını haksız yere yemenin veya kötüye kullanmanın Allah katında çok ağır bir günah olduğunu vurgular. Bu, velilere yönelik ciddi bir uyarıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hûb (حوب), günah ve vebaldir. Özellikle yetim malına tecavüz gibi büyük günahlar için kullanılır. Ayetteki 'hûben kebîrâ' ifadesi, yetim malını kendi malına karıştırarak yemenin veya değiştirmemin Allah katında affedilmez derecede büyük bir suç olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hûb (حوب) kelimesi, Kur'an'da genellikle büyük ve ağır günahları ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, yetim malına haksız yere el uzatmanın, sadece bir hata değil, aynı zamanda Allah'ın gazabını çekecek büyük bir vebal olduğunu vurgular. Bu, kavramın ahlaki ve hukuki ağırlığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yetim-zayif","helal-haram","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Veâtû"},{"position":2,"translit":"lyetâmâ"},{"position":3,"translit":"emvâlehum"},{"position":4,"translit":"velâ"},{"position":5,"translit":"tetebeddelû"},{"position":6,"translit":"lḣabîśe"},{"position":7,"translit":"bi-ttayyib(i)(s)"},{"position":8,"translit":"velâ"},{"position":9,"translit":"te/kulû"},{"position":10,"translit":"emvâlehum"},{"position":11,"translit":"ilâ"},{"position":12,"translit":"emvâlikum(c)"},{"position":13,"translit":"innehu"},{"position":14,"translit":"kâne"},{"position":15,"translit":"hûben"},{"position":16,"translit":"kebîrâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ءَاتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"verin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلْيَتَـٰمَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"ي-ت-م","rootLatin":"y-t-m","lemma":"يَتِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yetimlere","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"أَمْوَٰلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mallarını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":5,"surface":"تَتَبَدَّلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"تَبَدُّل","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi 'lâ' ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"değişmeyin","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلْخَبِيثَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ث","rootLatin":"kh-b-th","lemma":"خَبِيث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"murdarı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلطَّيِّبِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ط-ي-ب","rootLatin":"t-y-b","lemma":"طَيِّب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"temizle","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":9,"surface":"تَأْكُلُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ك-ل","rootLatin":"hamza-k-l","lemma":"أَكْل","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi 'lâ' ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"yemeyin","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"أَمْوَٰلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mallarını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"أَمْوَٰلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mallarınıza","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bi'l-fiil olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":14,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":15,"surface":"حُوبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-و-ب","rootLatin":"h-w-b","lemma":"حُوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir suç","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":16,"surface":"كَبِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"büyük","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]