# Nisâ Sûresi, 22. Âyet (4:22) > وَلَا تَنكِحُوا۟ مَا نَكَحَ ءَابَآؤُكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ فَـٰحِشَةً وَمَقْتًا وَسَآءَ سَبِيلًا *Velâ tenkihû mâ nekeha âbâukum mine-nnisâ-i illâ mâ kad selef(e)(c) innehu kâne fâhişeten vemakten vesâe sebîlâ(n)* **Meal (Diyanet):** Geçmişte olanlar hariç, artık babalarınızın evlendiği kadınlarla evlenmeyin. Çünkü bu bir hayasızlık, öfke ve nefret gerektiren bir iştir. Bu, ne kötü bir yoldur. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/22 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Nisâ Suresi 22. ayet, evlilik hukukuna dair önemli bir yasak getirmekte ve geçmişteki bazı uygulamaları 'fahişe' ve 'makt' olarak niteleyerek kınamaktadır. Ayet, özellikle 'nikâh', 'fahişe' ve 'makt' kavramları üzerinden ahlaki ve hukuki bir çerçeve çizmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَنكِحُوا۟","root":"ن ك ح","rootLatin":"n-k-h","meaning":"Evlenmek, nikah akdi yapmak fiilinin yasaklanmış hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nikâh' kelimesinin aslen 'akid' (sözleşme) anlamına geldiğini, cinsel birleşme için mecazen kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tenkihu' fiili, babaların evlendiği kadınlarla evlenme yasağını ifade ederek, bu akdin şer'an geçersizliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nikâh' kelimesinin hem akit hem de cima (cinsel birleşme) anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, babaların eşleriyle evlenme yasağını, yani hem akdin hem de cinsel ilişkinin haramlığını kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nikâh' kavramının Kur'an'da sadece cinsel birleşmeyi değil, aynı zamanda toplumsal bir sözleşme ve aile kurma eylemini de ifade ettiğini belirtir. Ayetteki yasak, bu toplumsal sözleşmenin belirli kişilerle yapılamayacağını açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"فَـٰحِشَةً","root":"ف ح ش","rootLatin":"f-h-ş","meaning":"Çirkin, aşırı kötü, ahlaksız ve haram olan fiil.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fahişe' kelimesini 'aşırı çirkin ve kötü olan şey' olarak açıklar. Bu ayette, babaların eşleriyle evlenmenin, İslam öncesi Arap toplumunda bile hoş görülmeyen, ahlaken ve dinen kabul edilemez bir fiil olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fuhş' kökünden türeyen 'fahişe' kelimesinin, haddi aşan, çirkin ve kötü olan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, bu evliliğin sadece bir hata değil, aynı zamanda ahlaki sınırları aşan büyük bir günah olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fahişe' kelimesinin Kur'an'da genellikle zina ve benzeri cinsel ahlaksızlıklar için kullanıldığını, ancak daha geniş anlamda her türlü çirkin ve kötü fiili de ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, babanın eşiyle evlenmenin, toplumsal ve ahlaki normlara aykırı, büyük bir çirkinlik olduğunu vurgular."}]},{"word":"وَمَقْتًا","root":"م ق ت","rootLatin":"m-k-t","meaning":"Nefret edilen, iğrenç bulunan, tiksinti uyandıran şey.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'makt' kelimesinin 'şiddetli buğz ve nefret' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'makt' ifadesi, babanın eşiyle evlenmenin sadece haram olmakla kalmayıp, aynı zamanda Allah katında ve vicdanlarda büyük bir nefret ve tiksinti uyandıran bir fiil olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'makt' kelimesini 'Allah'ın gazabı ve kulların şiddetli nefreti' olarak açıklar. Bu ayette, söz konusu evliliğin hem ilahi gazaba hem de insan fıtratına aykırı, iğrenç bir durum olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'makt'ın 'en şiddetli buğz' olduğunu ve genellikle Allah'ın gazabıyla ilişkilendirildiğini ifade eder. Ayetteki 'makt' kelimesi, bu fiilin sadece bir yasak değil, aynı zamanda Allah'ın hoşnutsuzluğunu ve şiddetli kınamasını celbeden bir eylem olduğunu belirtir."}]},{"word":"سَبِيلًا","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Yol, gidişat, yöntem.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sebil' kelimesinin 'yol' anlamına geldiğini ve hem maddi hem de manevi yolları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sâe sebîlâ' (ne kötü bir yoldu) ifadesi, babanın eşiyle evlenmenin sadece tekil bir fiil değil, aynı zamanda kötü bir yaşam tarzı ve ahlaki bir sapma olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sebil' kelimesinin 'gidilen yol' ve 'takip edilen yöntem' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu tür bir evliliğin, toplumun ve dinin onaylamadığı, kötü bir gidişat ve ahlaki bir çöküş olduğunu belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["aile-nikah","helal-haram","hukuk-ceza"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, -me"},{"position":2,"surface":"تَنكِحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ك-ح","rootLatin":"n-k-h","lemma":"نَكَحَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"evlenmeyin"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ile, şey"},{"position":4,"surface":"نَكَحَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ك-ح","rootLatin":"n-k-h","lemma":"نَكَحَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"evlendi"},{"position":5,"surface":"ءَابَآؤُكُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"babalarınız"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱلنِّسَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kadınlar"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak, hariç"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstisna edatından sonra geldiği için mahallen mansûb","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten, muhakkak"},{"position":11,"surface":"سَلَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-ف","rootLatin":"s-l-f","lemma":"سَلَفَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçti"},{"position":12,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":14,"surface":"فَـٰحِشَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ح-ش","rootLatin":"f-h-sh","lemma":"فَاحِشَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"fuhuş, çirkinlik"},{"position":15,"surface":"وَمَقْتًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"مَقْتًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ق-ت","rootLatin":"m-q-t","lemma":"مَقْت","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"nefret, iğrençlik"},{"position":16,"surface":"وَسَآءَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"سَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سَاءَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü oldu"},{"position":17,"surface":"سَبِيلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"yol"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/22* - **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/22* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*