# Nisâ Sûresi, 23. Âyet (4:23)

> حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَـٰتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَٰتُكُمْ وَعَمَّـٰتُكُمْ وَخَـٰلَـٰتُكُمْ وَبَنَاتُ ٱلْأَخِ وَبَنَاتُ ٱلْأُخْتِ وَأُمَّهَـٰتُكُمُ ٱلَّـٰتِىٓ أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَٰتُكُم مِّنَ ٱلرَّضَـٰعَةِ وَأُمَّهَـٰتُ نِسَآئِكُمْ وَرَبَـٰٓئِبُكُمُ ٱلَّـٰتِى فِى حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ ٱلَّـٰتِى دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُوا۟ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَـٰٓئِلُ أَبْنَآئِكُمُ ٱلَّذِينَ مِنْ أَصْلَـٰبِكُمْ وَأَن تَجْمَعُوا۟ بَيْنَ ٱلْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا

*hurrimet ‘aleykum ummehâtukum ve benâtukum ve eḣavâtukum ve 'ammâtukum ve ḣâlâtukum ve benâtu-l-eḣi ve benâtu-l-uḣti ve ummehâtukumu-llâtî erda'nekum ve eḣavâtukum mine-rradâ'ati ve ummehâtu nisâ-ikum ve rabâ-ibukumu-llâtî fî hucûrikum min nisâ-ikumu-llâtî deḣaltum bihinne fe-in lem tekûnû deḣaltum bihinne felâ cunâha ‘aleykum ve halâ-ilu ebnâ-ikumu-lleżîne min aslâbikum ve en tecme'û beyne-l-uḣteyni illâ mâ kad selef(e)(k) inna(A)llâhe kâne ġafûran rahîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Size şunlarla evlenmek haram kılındı: Analarınız, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeş kızları, kız kardeş kızları, sizi emziren sütanneleriniz, süt kız kardeşleriniz, karılarınızın anneleri, kendileriyle zifafa girdiğiniz karılarınızdan olup evlerinizde bulunan üvey kızlarınız, -eğer anneleri ile zifafa girmemişseniz onlarla evlenmenizde size bir günah yoktur- öz oğullarınızın karıları, iki kız kardeşi (nikah altında) bir araya getirmeniz. Ancak geçenler (önceden yapılan bu tür evlilikler) başka. Şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ Suresi'nin 23. ayeti, evlenilmesi haram kılınan kadınları ve evlilik yasaklarını detaylı bir şekilde ele almaktadır. Ayet, akrabalık, süt akrabalığı ve evlilik yoluyla oluşan mahremiyet ilişkilerini dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"حُرِّمَتْ","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Bir şeyin yasaklanması, helal olmaması, haram kılınması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haram, şeriatın yasakladığı şeydir. Bu ayette 'hurrimet' fiili, Allah Teâlâ'nın belirli kadınlarla evlenmeyi kesin olarak yasakladığını ifade eder. Bu yasaklama, şer'î bir hüküm olup, ihlal edilmesi günahı gerektirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Hurrimet aleykum' ifadesi, 'haram kılındı' demektir. Burada 'haram kılınan' şey, zevce olarak alınmalarıdır. Bu, mecazi bir anlatım olup, aslında o kadınlarla evlenmenin yasaklandığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"'Haram' kavramı, Kur'an'da sadece yasaklanmış olanı değil, aynı zamanda kutsal ve dokunulmaz olanı da ifade eder. Bu ayette ise, belirli kadınlarla evlenmenin mutlak bir yasak olduğunu ve bu yasağın ilahi bir emirle konulduğunu vurgular."}]},{"word":"أُمَّهَـٰتُكُمْ","root":"أ م م","rootLatin":"ü-m-m","meaning":"Kişinin annesi ve annelik vasfını taşıyan kadınları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ümm (anne), bir şeyin aslı ve kaynağıdır. Bu ayette 'ümmehâtüküm' kelimesi, kişinin kendisini doğuran annesini ve aynı zamanda nesep yoluyla anne hükmünde olan büyükanneleri de kapsar. Evlilik yasağının temelini oluşturur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ümm, hem hakiki anneyi hem de mecazi olarak bir şeyin başlangıcını ve kökenini ifade eder. Ayetteki 'ümmehâtüküm' ifadesi, kişinin doğrudan annesiyle evlenmesinin haram olduğunu belirtirken, bu yasağın kapsamının genişliğini de ima eder."}]},{"word":"بَنَاتُكُمْ","root":"ب ن و","rootLatin":"b-n-v","meaning":"Kişinin kız çocuklarını ve nesep yoluyla kız evlat hükmünde olanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Benât, 'bint' kelimesinin çoğuludur ve kız evlat anlamına gelir. Ayette 'benâtüküm' ifadesi, kişinin kendi sulbünden gelen kız çocuklarıyla evlenmesinin haram olduğunu açıkça belirtir. Bu, nesep mahremiyetinin temelini oluşturur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Bint, erkekten türeyen dişi evlattır. 'Benâtüküm' ifadesi, sadece doğrudan kız çocuklarını değil, aynı zamanda torunları da kapsayacak şekilde geniş bir anlam taşır. Bu, evlilik yasağının nesiller arası devamlılığını gösterir."}]},{"word":"أَرْضَعْنَكُمْ","root":"ر ض ع","rootLatin":"r-d-'-","meaning":"Süt emzirmek, süt vermek fiilini ifade eder ve süt akrabalığına işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rada' (emmek), annenin memesinden süt emmektir. 'Erdagnaküm' fiili, sizi emziren kadınlar anlamına gelir ve bu emzirme eylemiyle oluşan süt akrabalığının, nesep akrabalığı gibi evlilik yasağına neden olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Erdagnaküm, 'emzirdiler sizi' demektir. Bu fiil, süt anneliği ve süt kardeşliği yoluyla oluşan mahremiyetin, kan bağı mahremiyetiyle aynı hükümde olduğunu gösterir. Bu, İslam hukukunda süt akrabalığının önemini vurgular."}]},{"word":"دَخَلْتُم","root":"د خ ل","rootLatin":"d-h-l","meaning":"Bir yere girmek, burada ise evlilik bağlamında cinsel ilişkiye girmek, gerdeğe girmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Dehaltüm bihinne' ifadesi, mecazi olarak cinsel ilişkiye girmek, gerdeğe girmek anlamına gelir. Bu ayette, üvey kızların evlilik yasağının, anneleriyle cinsel ilişkiye girilmiş olmasına bağlı olduğunu açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Duhûl kelimesi, Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanılsa da, evlilikle ilgili ayetlerde genellikle cinsel ilişkiyi ifade eder. Bu ayetteki 'dehâltüm bihinne' ifadesi, üvey kızların mahremiyetinin oluşması için anneleriyle zifafın gerçekleşmiş olmasını şart koşar."}]},{"word":"تَجْمَعُوا۟","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-'-","meaning":"Bir araya getirmek, toplamak, burada ise iki kız kardeşi aynı anda nikah altında bulundurmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cem' (toplamak), dağınık şeyleri bir araya getirmektir. Ayette 'en tecmeû beyne'l-uhteyn' ifadesi, iki kız kardeşi aynı anda nikah altında birleştirmeyi yasaklar. Bu, İslam hukukunda evlilik yasaklarından biridir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Tecmeû' fiili, 'bir araya getirmek' demektir. Bu bağlamda, iki kız kardeşi aynı anda eş olarak almak anlamına gelir ki bu, İslam'da haram kılınmıştır. Bu yasak, aile içi ilişkilerin korunması ve sosyal düzenin sağlanması amacını taşır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*