# Nisâ Sûresi, 28. Âyet (4:28)

> يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ ٱلْإِنسَـٰنُ ضَعِيفًا

*Yurîdu(A)llâhu en yuḣaffife ‘ankum veḣulika-l-insânu da'îfâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Allah, sizden (yükümlülükleri) hafifletmek istiyor. Çünkü insan zayıf yaratılmıştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/28

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 28. ayet, Allah'ın insan üzerindeki yükümlülükleri hafifletme arzusunu ve bu arzunun temelinde insanın 'zayıf' yaratılışı gerçeğini vurgular. Ayet, ilahi rahmetin ve insan doğasına uygun hükümlerin konulmasının dilbilimsel ve semantik temellerini sunar.","keyConcepts":[{"word":"يُرِيدُ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Allah'ın bir şeyi dilemesi, istemesi ve irade etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irâde' kelimesinin kökenini 'revd' (dolaşmak, aramak) fiiline bağlar ve kalbin bir şeye yönelmesi, onu talep etmesi olarak açıklar. Ayetteki 'yurîdu' fiili, Allah'ın insanlara kolaylık dilemesini, yani hükümlerini insanın fıtratına uygun kılma iradesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'irâde' kavramının, Allah'ın mutlak kudret ve hikmetini yansıtan bir fiil olduğunu belirtir. Burada 'yurîdu' fiili, Allah'ın insanlara karşı olan merhametini ve onların taşıyabileceği yükümlülükleri belirleme konusundaki ilahi iradesini gösterir."}]},{"word":"يُخَفِّفَ","root":"خ ف ف","rootLatin":"h-f-f","meaning":"Yükü hafifletmek, kolaylaştırmak, zorluğu gidermek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tahfîf' kelimesini 'yükü azaltmak, kolaylaştırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yuhâffife ankum' ifadesi, Allah'ın insanlara farz kıldığı yükümlülükleri, onların zayıf fıtratlarına uygun olarak hafiflettiğini, kolaylık sağladığını mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tahfîf'in bir şeyi hafif kılmak, ağırlığını azaltmak olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın şer'î hükümleri koyarken insan fıtratını göz önünde bulundurarak, onlara kaldıramayacakları yükü yüklemediğini, aksine kolaylık sağladığını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْإِنسَـٰنُ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Akıl ve irade sahibi, sosyal bir varlık olan insanı ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'insan' kelimesinin 'üns' (alışma, yakınlık) kökünden geldiğini ve insanın diğer varlıklara alışan, sosyal bir canlı olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-insân' ifadesi, genel olarak insan türünü, onun fıtratını ve özelliklerini kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'insan' kelimesinin Kur'an'da hem olumlu hem de olumsuz özellikleriyle ele alındığını, burada ise 'zayıf' sıfatıyla birlikte insanın fıtrî acziyetine vurgu yapıldığını belirtir. Bu, Allah'ın hükümlerindeki kolaylığın gerekçesini oluşturur."}]},{"word":"ضَعِيفًا","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Fiziksel, ruhsal veya irade bakımından güçsüz, aciz ve dayanıksız olma halidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'da'îf' kelimesini 'güçsüz, kuvvetsiz' olarak açıklar. Ayetteki 'da'îfen' ifadesi, insanın yaratılış itibarıyla taşıdığı fıtrî zayıflığına, özellikle de şehvetlere karşı koymada ve ağır yükümlülükleri taşımadaki acziyetine işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'za'f'ın karşıtı olan 'kuvvet'in yokluğu olduğunu belirtir. Ayetteki 'da'îfen' kelimesi, insanın irade zayıflığı, sabırsızlığı ve şehvetlere meyilli oluşu gibi yönlerini kapsar. Bu zayıflık, Allah'ın insanlara kolaylık sağlamasının temel nedenidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'zayıf' kelimesinin genellikle insanın ahlaki ve iradi yetersizliklerini vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Burada 'insan zayıf yaratılmıştır' ifadesi, insanın günaha meyilli, sabırsız ve zorluklara karşı direnci düşük bir varlık olduğunu semantik olarak ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","helal-haram","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"إِرَادَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ister"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi için"},{"position":4,"surface":"يُخَفِّفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ف","rootLatin":"ḫ-f-f","lemma":"تَخْفِيف","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"hafifletsin"},{"position":5,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"خُلِقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaratıldı"},{"position":7,"surface":"ٱلْإِنسَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"İf'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Meçhul fiilin nâib-i fâili olduğu için merfû","gloss":"insan"},{"position":8,"surface":"ضَعِيفًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"ḍ-'-f","lemma":"ضَعِيف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"zayıf olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/28*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/28*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/28*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/28*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/28*