# Nisâ Sûresi, 29. Âyet (4:29)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوٓا۟ أَمْوَٰلَكُم بَيْنَكُم بِٱلْبَـٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَـٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû lâ te/kulû emvâlekum beynekum bilbâtili illâ en tekûne ticâraten ‘an terâdin minkum(c) velâ taktulû enfusekum(c) inna(A)llâhe kâne bikum rahîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin. Ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaretle olursa başka. Kendinizi helak etmeyin. Şüphesiz Allah, size karşı çok merhametlidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 29. ayet, müminlere mal edinme ve can güvenliği konularında temel ilkeler sunmaktadır. Ayet, haksız kazanç ve intiharı yasaklarken, karşılıklı rızaya dayalı ticareti meşru kılmakta ve Allah'ın kullarına olan rahmetini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak, 'yemek', 'batıl', 'ticaret', 'rızâ' ve 'nefis' gibi kavramlar, ayetin ahlaki ve hukuki mesajını derinleştiren anahtar kelimelerdir.","keyConcepts":[{"word":"تَأْكُلُوٓا۟","root":"أكل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Bu ayette 'yemek', mecazi olarak mal edinmek, tüketmek ve tasarruf etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أكل' kelimesinin asıl anlamının 'gıdayı ağızla almak' olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak 'mal edinmek, tüketmek, faydalanmak' anlamlarında da kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'mallarınızı yemeyin' ifadesi, malları haksız yollarla elde etmeyin ve tüketmeyin anlamına gelir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki 'yemek' fiilinin bazen 'mal edinmek' veya 'harcamak' anlamında kullanıldığını açıklar. Nisâ 29'daki kullanım, malların haksız yollarla elde edilip harcanmasını yasaklayan bir mecazdır."}]},{"word":"بِٱلْبَـٰطِلِ","root":"بطل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Haksız, geçersiz, temelsiz ve meşru olmayan yollarla mal edinmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'باطل' kelimesinin 'hakkın zıddı' olduğunu ve 'varlığı sabit olmayan, geçersiz olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'bil-bâtıl' ifadesi, meşru olmayan, haksız ve temelsiz yollarla mal edinmeyi yasaklar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'باطل' kelimesinin 'hükmü düşen, faydası olmayan, zayi olan' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki 'bil-bâtıl' kullanımı, malların haksız yollarla, yani İslam hukukuna göre geçersiz ve haram olan yöntemlerle elde edilmesini yasaklar."}]},{"word":"تِجَـٰرَةً","root":"تجر","rootLatin":"t-c-r","meaning":"Karşılıklı rızaya dayalı, meşru alışveriş ve ticaret faaliyetini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ticaret' kelimesinin 'alışveriş, alım satım' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle helal kazanç yollarından biri olarak zikredildiğini belirtir. Bu ayetteki 'ticaret' ifadesi, karşılıklı rıza ile yapılan meşru alışverişi, haksız kazancın istisnası olarak sunar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ticaret'i 'malın kâr elde etmek amacıyla el değiştirmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'ticaret' kavramı, meşru ve karşılıklı rızaya dayalı ekonomik faaliyetleri kapsar ve haksız mal edinme yollarından ayrılır."}]},{"word":"تَرَاضٍ","root":"رضي","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Tarafların karşılıklı olarak anlaşması, isteyerek ve gönül rızasıyla muameleye girmesi durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rıza' kelimesinin 'bir şeyden hoşnut olmak, onu kabul etmek' anlamına geldiğini belirtir. 'An terâdın minkum' ifadesi, ticaretin geçerli olabilmesi için tarafların gönül rızasının, yani karşılıklı anlaşma ve memnuniyetin şart olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rıza' kavramının Kur'an'da hem Allah'ın kullarından razı olması hem de kulların birbirlerinden razı olması bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'terâdın' (karşılıklı rıza), ticari ilişkilerde ahlaki ve hukuki geçerliliğin temelini oluşturur."}]},{"word":"أَنفُسَكُمْ","root":"نفس","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Kişinin kendisi, canı, varlığı ve benliği anlamında kullanılmış olup, burada intihar veya kendini tehlikeye atmayı yasaklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefis' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bunlardan birinin de 'can, ruh, beden' olduğunu belirtir. 'Nefislerinizi öldürmeyin' ifadesi, intiharı ve kişinin kendi canına kastetmesini kesin bir dille yasaklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'nefis'in 'insanın zatı, hakikati' olduğunu ve bazen 'ruh' bazen de 'beden' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'nefislerinizi öldürmeyin' emri, kişinin kendi varlığına zarar vermesini, intiharı ve dolaylı olarak kendini helake sürükleyecek davranışları yasaklar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/29*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *4/29*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *4/29*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *4/29*