# Nisâ Sûresi, 35. Âyet (4:35)

> وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَٱبْعَثُوا۟ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِۦ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَآ إِن يُرِيدَآ إِصْلَـٰحًا يُوَفِّقِ ٱللَّهُ بَيْنَهُمَآ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا

*Ve-in ḣiftum şikâka beynihimâ feb'aśû hakemen min ehlihi vehakemen min ehlihâ in yurîdâ islâhan yuveffiki(A)llâhu beynehumâ(c) inna(A)llâhe kâne ‘alîmen ḣabîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Eğer karı-kocanın arasının açılmasından endişe ederseniz, erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden bir hakem gönderin. İki taraf (arayı) düzeltmek isterlerse, Allah da onları uzlaştırır. Şüphesiz Allah, hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/35

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 35. ayet, evlilik içi anlaşmazlıklarda hakem tayini ve uzlaşma çabasının önemini vurgular. Ayet, aile içi sorunların çözümünde dışarıdan arabuluculuk mekanizmasını ve bu çabanın ilahi desteğini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خِفْتُمْ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Korkmak, endişelenmek; burada bir durumun olumsuz sonuçlarından çekinmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini, bir şeyin olumsuz sonucunu beklemekten kaynaklanan ruhsal bir tedirginlik olarak tanımlar. Ayetteki 'خِفْتُمْ' ifadesi, karı-koca arasındaki ayrılığın (şikaak) gerçekleşmesinden duyulan endişeyi, yani bu durumun olumsuz sonuçlarından sakınma halini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'havf'ı, bir şeyin vuku bulmasından veya bir şeyin elden gitmesinden duyulan üzüntü ve endişe olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, evlilik birliğinin bozulması ihtimaline karşı duyulan kaygıyı ve bu durumun önlenmesi gerekliliğini vurgular."}]},{"word":"شِقَاقَ","root":"ش ق ق","rootLatin":"ş-k-k","meaning":"Ayrılık, anlaşmazlık, karşıtlık; burada karı-koca arasındaki derin anlaşmazlık ve uyuşmazlık halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şikaak' kelimesini, iki tarafın birbirine muhalif olması, her birinin diğerinden ayrı bir yol tutması olarak açıklar. Ayetteki 'şikaak' ifadesi, eşler arasındaki derin fikir ayrılığını ve uzlaşmazlığı, yani evlilik birliğini tehdit eden ayrılık halini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şikaak'ı, 'birbirine karşı gelmek, düşmanlık etmek' anlamında kullanır. Ayetteki 'şikaak beynehimâ' ifadesi, eşlerin birbirine sırt çevirmesi, aralarındaki uyumun bozulması ve çatışma durumunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şakk' kökünün 'ayırmak, yarmak' anlamından hareketle, 'şikaak'ı, iki tarafın birbirinden ayrılması, her birinin diğerine karşı durması olarak açıklar. Bu ayette, eşlerin bir bütün olmaktan çıkıp, birbirine zıt iki ayrı taraf haline gelmesini ifade eder."}]},{"word":"حَكَمًا","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hakem, arabulucu; anlaşmazlıkları çözmek için tayin edilen, hüküm verme yetkisine sahip kişi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hakem' kelimesini, ihtilaflı konularda hüküm veren, adaletle karar veren kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'hakemen' ifadesi, eşler arasındaki anlaşmazlığı çözmek, aralarını bulmak üzere seçilen tarafsız ve adil kişiyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hakem'in, 'hüküm veren, doğruyu yanlıştan ayıran' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette, aile içi anlaşmazlıkta doğru yolu bulmak ve adil bir çözüm üretmek için görevlendirilen kişiyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hükm' kavramının Kur'an'da 'yargılamak, karar vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Hakem' ise bu yargılama ve karar verme işini üstlenen kişidir. Ayetteki 'hakemen' ifadesi, eşler arasındaki ihtilafı çözmek için yetkilendirilmiş, tarafsız bir yargılayıcı rolündeki kişiyi işaret eder."}]},{"word":"إِصْلَـٰحًا","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Islah etmek, düzeltmek, barıştırmak; burada eşler arasındaki durumu iyileştirmek ve uzlaşmayı sağlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıslah' kelimesini, 'fesad'ın (bozulma) zıddı olarak, bir şeyi düzeltmek, iyileştirmek ve uygun hale getirmek olarak açıklar. Ayetteki 'yurîdâ ıslaahan' ifadesi, hakemlerin eşler arasındaki bozulmuş ilişkiyi düzeltme, barıştırma ve yeniden uyum sağlama niyetini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ıslah'ın, 'bir şeyi iyi hale getirmek, faydalı kılmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, hakemlerin arabuluculuk yaparak eşler arasındaki anlaşmazlığı giderme, ilişkilerini onarma ve faydalı bir sonuca ulaştırma çabasını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ıslah' kavramının Kur'an'da genellikle 'bozuk olanı düzeltme, iyiliği tesis etme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, eşler arasındaki 'şikaak' (ayrılık) durumunu ortadan kaldırarak, yeniden 'salâh' (uyum, barış) halini oluşturma gayretini ifade eder."}]},{"word":"يُوَفِّقِ","root":"و ف ق","rootLatin":"v-f-k","meaning":"Uyum sağlamak, başarıya ulaştırmak, aralarını bulmak; burada Allah'ın eşler arasında uzlaşmayı ve barışı nasip etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevfik' kelimesini, 'iki şeyin birbirine uygun düşmesi, uyum sağlaması' olarak açıklar. Ayetteki 'yuvaffikillahü beynehümâ' ifadesi, hakemlerin ıslah çabası sonucunda Allah'ın eşler arasında uyumu, anlaşmayı ve barışı lütfetmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tevfik'i, 'Allah'ın kuluna hayrı kolaylaştırması, onu hayra muvaffak kılması' olarak tanımlar. Bu ayette, hakemlerin ve eşlerin iyi niyetli çabaları neticesinde Allah'ın, eşler arasındaki anlaşmazlığı çözme ve barışı sağlama konusunda onlara yardım etmesini, bu işi kolaylaştırmasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","bosanma","adalet","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"خِفْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktunuz/endişelendiniz"},{"position":3,"surface":"شِقَاقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ق-ق","rootLatin":"ş-q-q","lemma":"شِقَاق","form":"Fi'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayrılık/anlaşmazlık"},{"position":4,"surface":"بَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mekân zarfı olduğu için mansûb","gloss":"arası"},{"position":4,"surface":"هِمَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"ٱبْعَثُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-'-ṯ","lemma":"بَعَثَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderin"},{"position":6,"surface":"حَكَمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكَم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hakem"},{"position":7,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"ʾ-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailesi"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"حَكَمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكَم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"hakem"},{"position":10,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":11,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"ʾ-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailesi"},{"position":11,"surface":"هَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":13,"surface":"يُرِيدَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"isterlerse"},{"position":14,"surface":"إِصْلَـٰحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"إِصْلَاح","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"düzeltme/ıslah"},{"position":15,"surface":"يُوَفِّقِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ق","rootLatin":"w-f-q","lemma":"وَفَّقَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"uyum sağlar/barıştırır"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":17,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mekân zarfı olduğu için mansûb","gloss":"arası"},{"position":17,"surface":"هُمَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":18,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":21,"surface":"عَلِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çok bilen"},{"position":22,"surface":"خَبِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"ḫ-b-r","lemma":"خَبِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi olduğu için mansûb","gloss":"her şeyden haberdar olan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/35*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/35*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *4/35*