# Nisâ Sûresi, 38. Âyet (4:38)

> وَٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمْ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَلَا بِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۗ وَمَن يَكُنِ ٱلشَّيْطَـٰنُ لَهُۥ قَرِينًا فَسَآءَ قَرِينًا

*Velleżîne yunfikûne emvâlehum ri-âe-nnâsi velâ yu/minûne bi(A)llâhi velâ bilyevmi-l-âḣir(i)(k) vemen yekuni-şşeytânu lehu karînen fesâe karînâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bunlar, mallarını insanlara gösteriş için harcayan, Allah'a ve ahiret gününe de inanmayan kimselerdir. Şeytan kimin arkadaşı olursa, o ne kötü arkadaştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ Suresi'nin 38. ayeti, malın infak edilmesindeki niyetin önemini vurgulayarak riyakârlığı ve Allah'a imansızlığı kınamaktadır. Ayet, gösteriş için harcama yapanların ve ahirete inanmayanların şeytanla olan ilişkisini dilbilimsel olarak derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُنفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"Mallarını harcamak, sarf etmek, tüketmek anlamında olup, ayette gösteriş amacıyla yapılan harcamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak kelimesi, malın elden çıkarılması, harcanması anlamına gelir. Râgıb, infakın genellikle hayır yolunda harcama için kullanıldığını belirtir, ancak bu ayetteki 'rîâe' (gösteriş) kaydı, infakın niyetine dikkat çekerek, bu eylemin hayır olmaktan çıktığını gösterir. (el-Müfredât, s. 819)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, infakı 'harcamak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, malın bir amaç uğruna elden çıkarılmasıdır. Burada amaç, Allah rızası yerine insanların beğenisini kazanmaktır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 129)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, infakın Kur'an'daki temel anlamının 'Allah yolunda harcama' olduğunu belirtir. Ancak bu ayetteki 'rîâe' ile birlikte kullanılması, kavramın semantik alanını değiştirerek, eylemin dışsal görünüşüne odaklanıldığını ve içsel niyetin bozulduğunu gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 182)"}]},{"word":"رِئَآءَ","root":"ر أ ي","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Gösteriş, riyakârlık, başkalarına kendini beğendirme amacıyla yapılan eylem anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Riyâ, 'görmek' kökünden türemiştir ve insanların görmesi, beğenmesi için yapılan ameli ifade eder. İbn Kuteybe, bu kelimenin, amelin Allah için değil, insanlar için yapıldığını açıkça belirttiğini vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 125)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Riyâ, bir kimsenin başkalarına iyi görünmek için yaptığı ameli ifade eder. Râgıb, bu kelimenin 'görmek' fiilinden geldiğini ve amelin dışsal yönüne, yani insanların görmesine odaklanıldığını belirtir. (el-Müfredât, s. 367)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, riyâyı 'amelde ihlasın zıddı' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, infakın Allah rızası yerine insanların takdirini kazanma niyetiyle yapıldığını gösterir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 104)"}]},{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"أ م ن","rootLatin":"'-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek anlamında olup, ayette Allah'a ve ahiret gününe imanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, 'emn' (güven, emniyet) kökünden gelir ve kalben tasdik, dil ile ikrar ve azalarla amel etmeyi kapsar. Râgıb, bu ayetteki imanın, Allah'ın varlığını ve ahiret gününün gerçekliğini kalben kabul etmeyi ifade ettiğini belirtir. (el-Müfredât, s. 90)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İman, bir şeyi tereddütsüz kabul etmek ve ona güvenmektir. El-Kefevî, ayetteki 'Allah'a ve ahiret gününe inanmayanlar' ifadesinin, bu temel inanç esaslarını reddedenleri veya şüphe duyanları kastettiğini açıklar. (el-Külliyyât, s. 147)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, imanın Kur'an'daki merkezi konumunu vurgular. Allah'a ve ahiret gününe iman, Kur'an'ın dünya görüşünün temelini oluşturur. Bu ayetteki olumsuz kullanım, bu temel inançtan yoksunluğun, riyakârlık gibi kötü amellere yol açtığını gösterir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 102)"}]},{"word":"قَرِينًا","root":"ق ر ن","rootLatin":"k-r-n","meaning":"Arkadaş, yoldaş, eşlik eden anlamında olup, ayette şeytanın kötü bir arkadaş olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Karîn, 'yakın olmak, birleşmek' kökünden gelir ve sürekli birlikte olan arkadaşı ifade eder. İbn Kuteybe, bu ayetteki karînin, şeytanın insanı sürekli etkilemesi ve ona eşlik etmesi anlamında kullanıldığını belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 126)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Karîn, bir şeye eşlik eden, onunla birlikte olan demektir. Râgıb, ayetteki 'şeytanın karîni' ifadesinin, şeytanın insanı saptırmada ve kötü amellere yönlendirmede sürekli bir yoldaş olduğunu vurguladığını açıklar. (el-Müfredât, s. 672)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, karînin 'birbirine yakın olan iki şey' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, şeytanın insana ne kadar yakın olduğunu ve onu nasıl etkilediğini gösterir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 165)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","kufur-sirk","seytan-vesvese","ahiret-mukafat","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mansûb (önceki ayetteki 'Allah sevmez' fiilinin mef'ûlün bih'i)","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"يُنفِقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"harcarlar"},{"position":3,"surface":"أَمْوَٰلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mallarını"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"رِئَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رِئَاء","form":"Mufâ'ale","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"gösteriş için"},{"position":5,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inanmazlar"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güne"},{"position":11,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مَن","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":13,"surface":"يَكُنِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"olursa"},{"position":14,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Yekun fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"şeytan"},{"position":15,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":16,"surface":"قَرِينًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ن","rootLatin":"q-r-n","lemma":"قَرِين","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Yekun fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"arkadaş"},{"position":17,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":17,"surface":"سَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü oldu"},{"position":18,"surface":"قَرِينًۭا","pos":"isim","posDetail":"Temyiz","root":"ق-ر-ن","rootLatin":"q-r-n","lemma":"قَرِين","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"arkadaş olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/38*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/38*