# Nisâ Sûresi, 51. Âyet (4:51)

> أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ أُوتُوا۟ نَصِيبًا مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ يُؤْمِنُونَ بِٱلْجِبْتِ وَٱلطَّـٰغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا۟ هَـٰٓؤُلَآءِ أَهْدَىٰ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ سَبِيلًا

*Elem tera ilâ-lleżîne ûtû nasîben mine-lkitâbi yu/minûne bilcibti ve-ttâġûti veyekûlûne lilleżîne keferû hâulâ-i ehdâ mine-lleżîne âmenû sebîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kendilerine Kitap'tan bir nasip verilmiş olanları görmüyor musun? Onlar "cibt"e ve "tağut"a inanıyorlar. İnkar edenler için de, "Bunlar, iman edenlerden daha doğru yoldadır" diyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/51

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 51. ayet, kendilerine kitap verilenlerin sapkın inançlarını ve müminlere karşı inkarcıları kayırmalarını eleştirmektedir. Ayet, 'kitap', 'cibt', 'tağut', 'küfür' ve 'iman' gibi temel kavramlar üzerinden bu durumu dilbilimsel ve semantik olarak derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْكِتَـٰبِ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Burada ilahi vahiy, özellikle Tevrat ve İncil gibi önceki kutsal metinleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kitap' kelimesinin kök anlamının 'bir araya getirmek, toplamak' olduğunu belirtir. Vahiy bağlamında ise, Allah'ın kelamını bir araya getiren, yazılı metin anlamında kullanılır. Ayetteki 'kendilerine kitap verilenler' ifadesi, Yahudi ve Hristiyanları işaret eder ve onlara verilen ilahi metinleri kasteder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitap' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin olmanın ötesinde, ilahi bir rehberlik ve yasa bütünü anlamı taşıdığını vurgular. Bu ayette, 'kitap verilenler' ifadesi, bu ilahi rehberliğe sahip olmalarına rağmen ondan sapmış olanları eleştirmektedir."}]},{"word":"ٱلْجِبْتِ","root":"ج ب ت","rootLatin":"c-b-t","meaning":"Allah'tan başka tapılan her türlü put, sihir, büyü veya batıl inançları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cibt' kelimesinin 'put, sihirbazlık, kehanet' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Cahiliye Araplarının taptığı putları ve batıl inançlarını kapsayan geniş bir kavramdır. Ayette, 'kitap ehlinin' bu tür batıl inançlara yönelmesi kınanmaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cibt' kelimesini 'sihir' ve 'put' olarak açıklar. Bu kelimenin Arapça'da 'hayır ve bereketten yoksun' anlamında da kullanıldığına işaret eder. Ayette, ilahi kitaba sahip olmalarına rağmen bu tür değersiz ve batıl şeylere inanmaları eleştirilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cibt'in 'put, sihir, kâhin, şeytan' gibi birçok anlamı barındırdığını ifade eder. Bu geniş anlam yelpazesi, ayetteki 'kitap ehlinin' Allah'tan başka her türlü sapkınlığa yönelişini vurgular."}]},{"word":"وَٱلطَّـٰغُوتِ","root":"ط غ و","rootLatin":"t-ğ-v","meaning":"Allah'a isyan eden, haddi aşan, insanları saptıran her türlü güç, varlık veya otoriteyi ifade eder; genellikle şeytanı veya şeytanın temsilcilerini kasteder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'tağut' kelimesinin 'tuğyan' kökünden geldiğini ve 'haddi aşmak, azmak' anlamına geldiğini belirtir. Allah'a isyan eden, O'nun sınırlarını çiğneyen her şey 'tağut'tur. Bu, şeytanı, putları, zalim yöneticileri veya insanları saptıran her türlü gücü kapsar. Ayette, 'kitap ehlinin' bu tür saptırıcı güçlere inanması kınanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tağut'u 'Allah'tan başka tapılan her şey' olarak tanımlar ve bu tanımın şeytanı, putları, sihirbazları ve kâhinleri içerdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, 'cibt' ile birlikte zikredilmesi, batıl inançların ve şeytani güçlerin bir bütün olarak reddedilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tağut'un Kur'an'da 'Allah'a karşı isyan eden ve insanları doğru yoldan saptıran her türlü güç' olarak merkezi bir kavram olduğunu ifade eder. Bu ayette, 'kitap ehlinin' ilahi rehberliğe rağmen bu tür sapkın güçlere yönelmesi, onların imanlarındaki bozulmayı gösterir."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın birliğini, peygamberliğini veya ilahi mesajı inkar etmek, nankörlük etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'küfür' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Dini bağlamda ise, hakkı, gerçeği veya Allah'ın nimetlerini örtmek, yani inkar etmek anlamına gelir. Ayette, 'inkar edenler' ifadesi, İslam'ın temel prensiplerini reddedenleri kasteder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'küfür' kavramının Kur'an'da sadece inkar etmekle kalmayıp, aynı zamanda nankörlük, şükürsüzlük ve ilahi emirlere karşı gelme anlamlarını da taşıdığını vurgular. Ayette, 'kitap ehlinin' inkar edenleri müminlere tercih etmesi, onların kendi kitaplarındaki hakikatleri örtmeleri ve nankörlük etmeleri olarak yorumlanabilir."}]},{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a, peygamberlerine ve ilahi mesajlara gönülden inanmak, tasdik etmek ve güvenmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'iman' kelimesinin kök anlamının 'emniyet, güven' olduğunu belirtir. Dini bağlamda ise, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine güvenmek, tasdik etmek ve kalben inanmak demektir. Ayette, 'inananlar' ifadesi, İslam'ın temel prensiplerini kabul eden müminleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman'ın Kur'an'da sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni içeren aktif bir durum olduğunu açıklar. Ayette, 'kitap ehlinin' inkar edenleri, bu gerçek imana sahip olan müminlere tercih etmesi, onların kendi dinlerinin özünden uzaklaştığını gösterir."}]},{"word":"سَبِيلًا","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Yol, yöntem, takip edilen doğru veya yanlış istikamet anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sebil' kelimesinin 'yol' anlamına geldiğini ve hem maddi hem de manevi yolları ifade ettiğini belirtir. Kur'an'da genellikle 'Allah'ın yolu' (sebilullah) veya 'sapıklık yolu' gibi bağlamlarda kullanılır. Ayette, 'daha doğru yoldadırlar' ifadesi, inkar edenlerin takip ettiği yanlış yolu, müminlerin doğru yoluna tercih etme sapkınlığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sebil'in 'gidilen yol' olduğunu ve bu yolun bazen hayra, bazen de şerre götürebileceğini ifade eder. Ayetteki 'ehdâ sebîlen' (yolca daha doğru) ifadesi, 'kitap ehlinin' inkar edenlerin sapkın yolunu, müminlerin hidayet yolundan üstün görme yanılgısını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","kufur-sirk","hidayet-dalalet","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham ve Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"…mı/…medin mi?"},{"position":2,"surface":"تَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından (لَمْ) sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmedin mi?"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e/-a"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (إِلَى) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"أُوتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verildiler"},{"position":6,"surface":"نَصِيبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-ṣ-b","lemma":"نَصِيب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir pay"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (مِنْ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":9,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inanıyorlar"},{"position":10,"surface":"بِٱلْجِبْتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"ٱلْجِبْتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ت","rootLatin":"j-b-t","lemma":"جِبْت","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (بِ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"put"},{"position":11,"surface":"وَٱلطَّـٰغُوتِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلطَّـٰغُوتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-غ-ي","rootLatin":"ṭ-g-y","lemma":"طَاغُوت","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi (وَ) ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"tağut/şeytan"},{"position":12,"surface":"وَيَقُولُونَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diyorlar"},{"position":13,"surface":"لِلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e/-a"},{"position":13,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (لِ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimselere ki"},{"position":14,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":15,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bunlar"},{"position":16,"surface":"أَهْدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"أَهْدَى","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha doğru yolda"},{"position":17,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":18,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (مِنْ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":19,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandılar"},{"position":20,"surface":"سَبِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"yolca"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*