# Nisâ Sûresi, 57. Âyet (4:57)

> وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ۖ لَّهُمْ فِيهَآ أَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۖ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا

*Velleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti senudḣiluhum cennâtin tecrî min tahtihâ-l-enhâru ḣâlidîne fîhâ ebedâ(en)(s) lehum fîhâ ezvâcun mutahhera(tun)(s) venudḣiluhum zillen zalîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İman edip salih ameller işleyenleri ise, içinden ırmaklar akan, içlerinde ebedi kalacakları cennetlere koyacağız. Onlara orada tertemiz eşler vardır. Onları, koyu gölgeler altında bulunduracağız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/57

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 57. ayet, iman ve salih amelin karşılığı olarak ahiret nimetlerini vaat etmektedir. Ayet, cennet, ebediyet, tertemiz eşler ve gölgelik gibi kavramlar üzerinden müminlere sunulacak mükâfatları dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun bildirdiklerine kalpten inanmak, güvenmek ve tasdik etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Aslı emniyetten gelir; zira mümin, Allah'a iman etmekle korkudan emin olur. Ayetteki 'âmenû' fiili, bu tasdikin ve güvenin fiiliyata dökülmüş halini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (emn), Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet halidir. Allah'a iman eden kişi, O'nun vaatlerine güvenir ve kendini O'na teslim eder. Bu ayetteki 'âmenû' ifadesi, bu güvenin bir sonucu olarak cennet vaadine layık görülenleri tanımlar."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve Allah'ın rızasına uygun olan işler ve davranışlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Salih, fesadın zıddıdır. Salih ameller, Allah'ın emrettiği ve razı olduğu, insanlara fayda sağlayan, dünyada ve ahirette iyi sonuçlar doğuran işlerdir. Ayetteki 'es-sâlihât' kelimesi, imanla birlikte yapılan bu tür hayırlı fiilleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Salih, her türlü eksiklikten arınmış, doğru ve uygun olandır. 'Amel-i salih', Allah'a itaat ve O'nun rızasını kazanma niyetiyle yapılan her türlü güzel ve faydalı eylemdir. Bu ayette, cennete girişin imanla birlikte salih amellere bağlı olduğu vurgulanır."}]},{"word":"جَنَّـٰتٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gözden gizlenmiş, içinde çeşitli nimetlerin bulunduğu bahçeler; ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikamet yeri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet, ağaçların ve bitkilerin yoğunluğundan dolayı yerin gizlendiği, örtüldüğü yerdir. Bu ayetteki 'cennât' kelimesi, ahiretteki mükafat yurdu olan, içinde ırmaklar akan ve gözlerden gizlenmiş güzelliklerle dolu bahçeleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cennet, Arapçada 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden gelir. Bitki örtüsüyle kaplı olduğu için içindekileri gizler. Kur'an'da ise bu kelime, müminlere vaat edilen, dünyadaki bahçelerden çok daha üstün ve gizli güzelliklere sahip olan ahiret yurdunu mecazi olarak ifade eder."}]},{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Bir yerde veya bir durumda sürekli, ebediyen kalmak, sonsuz olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hulûd, bir şeyin bozulmadan ve değişmeden uzun süre kalmasıdır. Cennet ehli için kullanıldığında ise bu, sonsuz ve kesintisiz bir kalışı ifade eder. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennetteki ikametin geçici değil, ebedi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hulûd, bir şeyin varlığının devamlılığıdır. Cennet ve cehennem ehli için kullanıldığında, onların bu mekanlarda sonsuza dek kalacakları anlamına gelir. Bu ayette, müminlerin cennetteki nimetlerden kesintisiz ve sonsuz bir şekilde faydalanacakları belirtilir."}]},{"word":"مُّطَهَّرَةٌ","root":"ط ه ر","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Her türlü maddi ve manevi kirden, eksiklikten, ayıptan arındırılmış, tertemiz.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tathîr, bir şeyi pislikten ve ayıplardan arındırmaktır. Cennetteki eşlerin 'mutahhara' olması, onların dünyevi kadınların sahip olabileceği her türlü fiziki ve ahlaki eksiklikten, kirden, hastalıktan ve ayıptan münezzeh oldukları anlamına gelir. Bu, cennetin mükemmelliğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Taharet kavramı, Kur'an'da hem maddi hem de manevi temizliği ifade eder. Cennetteki eşlerin 'mutahhara' vasfı, onların sadece fiziki olarak değil, aynı zamanda ahlaki ve ruhani olarak da her türlü kusurdan arınmış, saf ve temiz olduklarını belirtir. Bu, cennet hayatının kusursuzluğunu pekiştirir."}]},{"word":"ظِلًّا ظَلِيلًا","root":"ظ ل ل","rootLatin":"z-l-l","meaning":"Yoğun, sürekli ve ferahlatıcı gölge; cennetin serinletici ve huzur veren ortamı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zıll, güneşin veya ateşin hararetinden koruyan örtüdür. 'Zıllen zalîlen' ifadesi, gölgenin yoğunluğunu ve sürekliliğini pekiştirir. Cennetteki bu gölge, dünyadaki geçici gölgelerden farklı olarak, sürekli bir serinlik ve huzur kaynağıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zıllen zalîlen, mecazi olarak 'daimi ve kesintisiz bir rahatlık' anlamına gelir. Bu, cennetin sıcak ve bunaltıcı olmayan, aksine ferahlatıcı ve dinlendirici atmosferini ifade eder. Ayetteki bu ifade, cennetin konfor ve huzurunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","iman","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"a-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"amel ettiler"},{"position":4,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"salih amelleri"},{"position":5,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yakında"},{"position":5,"surface":"نُدْخِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-h-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"sokacağız"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":6,"surface":"جَنَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"cennetlere"},{"position":7,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"akar"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"altından"},{"position":9,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altı"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":11,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"h-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ebedi kalıcılar olarak"},{"position":12,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"أَبَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ء-ب-د","rootLatin":"a-b-d","lemma":"أَبَد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"ebediyen"},{"position":14,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":15,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":15,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"أَزْوَٰجٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"eşler"},{"position":17,"surface":"مُّطَهَّرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"t-h-r","lemma":"مُطَهَّر","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tertemiz"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"نُدْخِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-h-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"sokacağız"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":19,"surface":"ظِلًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ل-ل","rootLatin":"z-l-l","lemma":"ظِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gölgeye"},{"position":20,"surface":"ظَلِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ظ-ل-ل","rootLatin":"z-l-l","lemma":"ظَلِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"koyu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/57*