# Nisâ Sûresi, 58. Âyet (4:58)

> ۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا۟ ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ إِلَىٰٓ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ أَن تَحْكُمُوا۟ بِٱلْعَدْلِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ سَمِيعًۢا بَصِيرًا

*İnna(A)llâhe ye/murukum en tu-eddû-l-emânâti ilâ ehlihâ ve-iżâ hakemtum beyne-nnâsi en tahkumû bil'adl(i)(c) inna(A)llâhe ni'immâ ye'izukum bih(i)(k) inna(A)llâhe kâne semî'en basîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Allah, size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emrediyor. Doğrusu Allah, bununla size ne güzel öğüt veriyor! Şüphesiz ki Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/58

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 58. ayet, emanetlerin ehline teslimi ve adaletle hükmetme gibi temel ahlaki ve hukuki prensipleri vurgular. Ayet, Allah'ın bu emirleri ne güzel öğütlediğini ve O'nun her şeyi işiten ve gören olduğunu bildirerek bu prensiplerin önemini pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"يَأْمُرُكُمْ","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Allah'ın kullarına bir şeyi yapmalarını veya yapmamalarını kesin bir şekilde bildirmesi, emretmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Emr (أمر), bir şeyin yapılmasını istemek veya bir işin kendisi anlamına gelir. Ayetteki 'يَأْمُرُكُمْ' ifadesi, Allah'ın kullarına emanetleri ehline vermeleri ve adaletle hükmetmeleri yönündeki kesin ve bağlayıcı talimatını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Emr (أمر), bir şeyi yapmayı talep etmek veya bir işin meydana gelmesini istemektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah Teâlâ'nın müminlere yüklediği bir vecibeyi, yani emanetleri sahiplerine iade etme ve adaletle hükmetme yükümlülüğünü belirtir."}]},{"word":"ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'ın kullarına veya kulların birbirlerine karşı korumakla yükümlü oldukları her türlü hak, görev ve sorumluluk.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Emanet (أمانة), güvenilen şeydir. Bu ayetteki 'el-emânât' kelimesi, Allah'ın kullarına yüklediği dinî vecibelerden, insanların birbirlerine bıraktıkları mallara kadar geniş bir anlam yelpazesini kapsar ve bunların korunup sahiplerine iade edilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Emanet (أمانة), güvenilen ve korunması gereken her şeydir. Ayetteki çoğul kullanımı 'el-emânât', bu kavramın sadece maddi emanetlerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda dinî görevleri, sırları ve genel olarak insanların birbirlerine karşı olan haklarını da içerdiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Emanet (amāna), Kur'an'da sadece maddi bir depozito değil, aynı zamanda Allah'ın insana yüklediği sorumluluklar ve görevler bütünü olarak da anlaşılır. Nisâ 58'deki 'el-emânât' ifadesi, bu geniş anlamıyla, insanın Allah'a ve diğer insanlara karşı olan tüm yükümlülüklerini kapsar."}]},{"word":"حَكَمْتُم","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"İki taraf arasında anlaşmazlık durumunda karar vermek, hüküm vermek ve yargıda bulunmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hüküm (حكم), bir şeyi ayırmak, iki şey arasında karar vermektir. Ayetteki 'hukimtüm' ifadesi, insanlar arasında bir anlaşmazlık veya dava olduğunda, hakemlik yapma veya yargılama görevini üstlenmeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüküm (حكم), bir şeyi engellemek veya bir şeyi diğerinden ayırmak anlamındadır. 'Hükmetmek' fiili, bir konuda kesin bir karar vermek ve bu kararı uygulamak anlamına gelir. Ayette, insanlar arasında hükmederken adaletin esas alınması gerektiği vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hüküm (حكم) kelimesi, Kur'an'da genellikle yargılama, karar verme ve bir şeyi kesinleştirmeyi ifade eder. Nisâ 58'deki 'hukimtüm' kullanımı, yöneticilerin veya yargıçların insanlar arasındaki ihtilafları çözerken adalet prensibine bağlı kalmalarının önemini belirtir."}]},{"word":"بِٱلْعَدْلِ","root":"ع د ل","rootLatin":"a-d-l","meaning":"Hak ve hukuka uygun, tarafsız ve doğru bir şekilde davranmak, dengeyi gözetmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Adl (عدل), doğru ve hakkaniyetli olmaktır. Ayetteki 'bi'l-adl' ifadesi, hüküm verme eyleminin temelini oluşturur ve yargılamada hiçbir tarafın haksızlığa uğramaması gerektiğini, dengenin korunmasını emreder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adl (عدل), eşitlik ve denge anlamına gelir. Bir şeyi olması gerektiği gibi yerine koymak, hak sahibine hakkını vermek demektir. Nisâ 58'de 'bi'l-adl' ifadesi, hüküm verirken tarafsızlığı, hakkaniyeti ve doğru kararı esas almayı zorunlu kılar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Adl (ʿadl), Kur'an'da merkezi bir ahlaki kavramdır ve denge, eşitlik ve hakkaniyet anlamlarını taşır. Ayetteki 'bi'l-adl' ifadesi, hükmetme eyleminin sadece yasal bir süreç olmadığını, aynı zamanda derin bir ahlaki yükümlülük taşıdığını ve her durumda adaletin tesis edilmesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"يَعِظُكُم","root":"و ع ظ","rootLatin":"v-a-z","meaning":"İnsanlara iyiliği tavsiye etmek, kötülükten sakındırmak, öğüt ve nasihat vermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'z (وعظ), kalbi yumuşatacak, iyiliğe teşvik edecek ve kötülükten sakındıracak sözlerle nasihat etmektir. Ayetteki 'ye'ızukum' ifadesi, Allah'ın bu emirleri sadece birer talimat olarak değil, aynı zamanda kullarının iyiliği için verilen değerli öğütler olarak sunduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Va'z (وعظ), bir şeyi hatırlatmak ve öğüt vermektir. Bu ayetteki 'ye'ızukum' kullanımı, Allah'ın emanet ve adaletle ilgili emirlerinin, müminlerin dünya ve ahiret saadetleri için birer yol gösterici ve hatırlatıcı nitelikte olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["emanet","adalet","esma-i-husna","emr-i-maruf"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"يَأْمُرُكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"emreder"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":4,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":5,"surface":"تُؤَدُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-د-ي","rootLatin":"a-d-y","lemma":"أَدَّى","form":"Fa''ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"teslim edesiniz"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"أَمَانَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"emanetleri"},{"position":7,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e"},{"position":8,"surface":"أَهْلِهَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ehli"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":10,"surface":"حَكَمْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmettiğiniz"},{"position":11,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":13,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":14,"surface":"تَحْكُمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"hükmedesiniz"},{"position":15,"surface":"بِٱلْعَدْلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"ٱلْعَدْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-ل","rootLatin":"'-d-l","lemma":"عَدْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"adalet"},{"position":16,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":18,"surface":"نِعِمَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Medh","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَ","form":"Fa'ule","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne güzel"},{"position":18,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nime fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"يَعِظُكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-ظ","rootLatin":"w-'-z","lemma":"وَعَظَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öğüt verir"},{"position":19,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":20,"surface":"بِهِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Fa'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":24,"surface":"سَمِيعًۢا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِيع","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"işiten"},{"position":25,"surface":"بَصِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi veya sıfat olduğu için mansûb","gloss":"gören"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/58*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/58*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *4/58*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *4/58*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *4/58*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *4/58*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nisâ, 4:58*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nisâ, 4:58*