# Nisâ Sûresi, 69. Âyet (4:69)

> وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ مَعَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلصِّدِّيقِينَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَٱلصَّـٰلِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُو۟لَـٰٓئِكَ رَفِيقًا

*Vemen yuti'i(A)llâhe ve-rrasûle feulâ-ike me'a-lleżîne en'ama(A)llâhu ‘aleyhim mine-nnebiyyîne ve-ssiddîkîne ve-şşuhedâ-i ve-ssâlihîn(e)(c) vehasune ulâ-ike rafîkâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kim Allah'a ve Peygambere itaat ederse, işte onlar, Allah'ın kendilerine nimet verdiği peygamberlerle, sıddiklarla, şehidlerle ve iyi kimselerle birliktedirler. Bunlar ne güzel arkadaştır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/69

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 69. ayet, Allah'a ve Resûl'e itaatin getirdiği manevi mertebeleri ve bu mertebelerdeki kişilerin kimler olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, itaat edenlerin ahiretteki konumunu ve beraber olacakları zümreleri belirleyerek, bu kavramların derin anlamlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يُطِعِ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"Allah'ın ve Peygamber'in emirlerine gönüllü olarak boyun eğmek ve uymak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tav' (طوع) kökünü 'gönüllü olarak boyun eğmek, itaat etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'yutı'' (يُطِعِ) fiili, Allah'ın ve Resûl'ün emirlerine isteyerek ve rızayla uymayı ifade eder, bu da zorlama olmaksızın bir teslimiyeti gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'itâat' (إطاعة) kelimesini 'emre uymak ve nehyedilen şeyden sakınmak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ve Resûl'ün koyduğu şer'i hükümlere riayet etmenin, ahiretteki yüce makamlara ulaşmanın temel şartı olduğunu belirtir."}]},{"word":"أَنْعَمَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Allah'ın kullarına lütuf ve ihsanlarda bulunarak onları nimetlendirmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'en'ame' (أنعم) fiilini 'nimet vermek, ihsan etmek' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın peygamberlere, sıddıklara, şehitlere ve salihlere bahşettiği özel lütufları ve manevi mertebeleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ni'met' (نعمة) kelimesini 'Allah'tan gelen güzel ve hoş şey' olarak tanımlar. 'En'ame' fiili ise bu nimetleri bahşetmek anlamına gelir. Ayette, bu nimetlerin sadece maddi değil, aynı zamanda manevi ve uhrevi mertebeleri de kapsadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ni'met' kavramının Kur'an'da sadece maddi refahı değil, aynı zamanda Allah'ın hidayetini, rahmetini ve manevi lütuflarını da kapsayan geniş bir anlama sahip olduğunu belirtir. 'En'ame' fiili, bu ilahi lütufların doğrudan bir sonucu olarak, itaat edenlere verilen üstün konumu ifade eder."}]},{"word":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Allah'tan vahiy alıp insanlara tebliğ eden, örnek şahsiyetler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nebî' (نبي) kelimesinin 'haber veren' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'nebiyyîn' (النبيين) ifadesi, Allah'ın kendilerine vahyettiği ve insanlara doğru yolu gösteren elçileri ifade eder, bu da onların Allah katındaki özel konumlarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebî' kelimesinin 'nebe'' (haber) kökünden geldiğini ve 'Allah'tan haber getiren kişi' anlamına geldiğini açıklar. Ayette, itaat edenlerin ahirette peygamberlerle birlikte anılması, onların manevi derecesinin yüksekliğini ve Allah katındaki değerini gösterir."}]},{"word":"ٱلصِّدِّيقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Sözlerinde, amellerinde ve inançlarında tam bir doğruluk ve sadakat sahibi olanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sıddîk' (صديق) kelimesini 'çok doğru olan, doğruluğu tasdik eden' olarak açıklar. Ayetteki 'sıddîkîn' (الصديقين) ifadesi, peygamberlerin getirdiği hakikatleri tereddütsüz tasdik eden, söz ve fiillerinde daima doğru olan kimseleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sıdk' (صدق) kökünün 'doğruluk, hakikat' anlamına geldiğini ve 'sıddîk'ın ise 'doğruluğu çok olan, sözü ve fiili birbirini tasdik eden' kişi olduğunu belirtir. Ayette, bu zümrenin peygamberlerden sonra gelen en yüksek manevi mertebelerden birine sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلشُّهَدَآءِ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Allah yolunda canlarını feda edenler veya hakikate şahitlik edenler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şehîd' (شهيد) kelimesinin hem 'Allah yolunda öldürülen' hem de 'hakikate şahitlik eden' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şühedâ'' (الشهداء) ifadesi, genellikle Allah yolunda canını feda edenleri kapsamakla birlikte, aynı zamanda hakikatin canlı şahitleri olanları da içerir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şehâdet' (شهادة) kökünün 'hazır bulunmak, görmek ve haber vermek' anlamlarını taşıdığını ifade eder. 'Şehîd' ise bu anlamların birleşimiyle, hem Allah yolunda canını feda ederek ahirette hazır bulunan hem de hakikate şahitlik eden kişidir. Ayette, bu zümrenin Allah katındaki yüksek derecesi vurgulanır."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İman edip salih ameller işleyen, doğru ve güzel davranışlar sergileyen kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sâlih' (صالح) kelimesini 'iyi, doğru, faydalı' olarak açıklar. Ayetteki 'sâlihîn' (الصالحين) ifadesi, hem imanlarında hem de amellerinde doğruluk ve iyilik üzere olan, topluma faydalı işler yapan müminleri kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salâh' (صلاح) kökünün 'fesadın zıttı, iyilik ve doğruluk' anlamına geldiğini belirtir. 'Sâlih' ise 'işleri düzgün, doğru ve iyi olan' kişidir. Ayette, bu zümrenin, Allah'a ve Resûl'e itaat edenlerin ulaşabileceği en genel ve kapsayıcı manevi mertebelerden biri olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salih amel' kavramının Kur'an'da sadece bireysel dindarlığı değil, aynı zamanda toplumsal sorumlulukları ve ahlaki erdemleri de içerdiğini vurgular. 'Sâlihîn' zümresi, bu geniş anlamda, hem Allah'a karşı görevlerini yerine getiren hem de insanlara karşı iyi muamelede bulunan kimselerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","peygamberlik","ahiret-mukafat","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"يُطِعِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın fiili olduğu için meczûm","gloss":"itaat ederse"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":4,"surface":"وَٱلرَّسُولَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلرَّسُولَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Peygambere"},{"position":5,"surface":"فَأُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte"},{"position":5,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile beraberdirler"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"kimseler"},{"position":8,"surface":"أَنْعَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-ʿ-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimet verdi"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"عَلَيْهِم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":10,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":11,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّبِيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"peygamberlerden"},{"position":13,"surface":"وَٱلصِّدِّيقِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱلصِّدِّيقِينَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ص-د-ق","rootLatin":"ṣ-d-q","lemma":"صِدِّيق","form":"Fı'îl","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"dosdoğru olanlar"},{"position":14,"surface":"وَٱلشُّهَدَآءِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"ٱلشُّهَدَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ه-د","rootLatin":"š-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"şehitler"},{"position":15,"surface":"وَٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"iyiler"},{"position":16,"surface":"وَحَسُنَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"حَسُنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-س-ن","rootLatin":"ḥ-s-n","lemma":"حَسُنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne iyi oldu"},{"position":17,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":18,"surface":"رَفِيقًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ف-ق","rootLatin":"r-f-q","lemma":"رَفِيق","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"arkadaş olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisâ sûresi 69.ayeti*
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisâ sûresi 69.ayeti*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4/69*