# Nisâ Sûresi, 76. Âyet (4:76)

> ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ يُقَـٰتِلُونَ فِى سَبِيلِ ٱلطَّـٰغُوتِ فَقَـٰتِلُوٓا۟ أَوْلِيَآءَ ٱلشَّيْطَـٰنِ ۖ إِنَّ كَيْدَ ٱلشَّيْطَـٰنِ كَانَ ضَعِيفًا

*Elleżîne âmenû yukâtilûne fî sebîli(A)llâh(i)(s) velleżîne keferû yukâtilûne fî sebîli-ttâġûti fekâtilû evliyâe-şşeytân(i)(s) inne keyde-şşeytâni kâne da'îfâ(n)*

**Meal (Diyanet):** İman edenler, Allah yolunda savaşırlar. İnkar edenler de tağut yolunda savaşırlar. O halde, siz şeytanın dostlarına karşı savaşın. Şüphesiz şeytanın hilesi zayıftır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/76

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ 76. ayet, iman edenlerin Allah yolunda, inkâr edenlerin ise tağut yolunda savaşmasını karşılaştırır. Ayet, müminlere şeytanın dostlarıyla savaşmalarını emrederken, şeytanın hilesinin zayıf olduğunu vurgulayarak bir motivasyon sunar. Temel kavramlar, iman, savaş, tağut, evliya ve şeytanın hilesi etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a ve getirdiklerine iman edenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'ellezîne âmenû' ifadesi, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben tasdik edip güvenen kimseleri belirtir ve onların Allah yolunda mücadelelerinin temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman' kavramı, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni ifade eder. Bu ayette 'iman edenler', Allah'ın emirlerine uyan ve O'nun yolunda mücadele eden aktif bir topluluğu temsil eder."}]},{"word":"يُقَـٰتِلُونَ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Karşılıklı savaşmak, mücadele etmek anlamına gelir ve ayette hem müminlerin hem de kâfirlerin kendi yolları uğruna verdikleri mücadeleyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kıtal (قتال), karşılıklı öldürme, savaşma eylemidir. Ayetteki 'yükâtilûne' fiili, her iki tarafın da (iman edenler ve inkâr edenler) kendi inançları ve ideolojileri doğrultusunda aktif bir çatışma içinde olduğunu mecazi olarak değil, gerçek bir mücadele olarak ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kıtal (قتال) babı, müfâale vezninde olup, karşılıklı eylemi gösterir. Bu ayette, müminlerin Allah yolunda, kâfirlerin ise tağut yolunda birbirleriyle savaştıklarını, yani her iki tarafın da aktif olarak mücadele ettiğini açıkça belirtir."}]},{"word":"ٱلطَّـٰغُوتِ","root":"ط غ و","rootLatin":"t-ğ-v","meaning":"Haddini aşan, azgınlaşan, Allah'ın sınırlarını çiğneyen her türlü varlık, güç veya ideolojiyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tağut (طاغوت), haddi aşan, azgınlaşan her şeydir. Şeytan, putlar, sihirbazlar ve Allah'tan başka ibadet edilen her şey tağut kapsamına girer. Ayette 'fî sebîli't-tâğût' ifadesi, inkâr edenlerin Allah'ın emirlerinin dışına çıkarak, şeytanın ve benzeri azgın güçlerin yolunda mücadele ettiklerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tağut (طاغوت), 'tuğyan' (aşırı gitmek) kökünden gelir. Allah'a karşı isyan eden, O'nun hükümlerini tanımayan her şey tağuttur. Bu ayette, inkâr edenlerin Allah'ın yolundan saparak, O'nun yerine başka güçlere tabi olduklarını ve onlar için savaştıklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu, 'tağut'u, 'Allah'a karşı isyan eden ve O'nun otoritesini gasp etmeye çalışan her türlü güç' olarak tanımlar. Bu ayette tağut, Allah'ın mutlak egemenliğine karşı çıkan ve insanları kendi yoluna çağıran bir karşı-otoriteyi temsil eder."}]},{"word":"أَوْلِيَآءَ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Dostlar, yardımcılar, koruyucular anlamına gelir ve burada şeytanın yandaşlarını, onunla ittifak kuranları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Velî (ولي), yakınlık, dostluk ve yardım anlamlarına gelir. 'Evliyâü'ş-şeytân' ifadesi, şeytanın dostları, onunla yakınlık kuranlar ve onun yolunda gidenler demektir. Ayet, müminlere bu dostlarla savaşmayı emreder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Velâyet (ولاية), sevgi, yardım ve yakınlık demektir. 'Evliyâü'ş-şeytân' ise şeytanı dost edinen, ona tabi olan ve onun emirlerini yerine getiren kimselerdir. Bu ayette, müminlerin hedef alması gereken düşmanların, şeytanın yandaşları olduğu belirtilir."}]},{"word":"كَيْدَ","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Hile, tuzak, aldatma anlamına gelir ve burada şeytanın insanları saptırmak için kullandığı planları ve entrikaları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keyd (كيد), bir şeyi gizlice ve hile ile yapmaktır. Genellikle kötü niyetli planlar için kullanılır. Ayetteki 'keyde'ş-şeytân' ifadesi, şeytanın insanları aldatmak, saptırmak ve Allah yolundan uzaklaştırmak için kurduğu tuzakları ve hileleri anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Keyd (كيد), bir şeyi gizlice ve ustaca planlayarak gerçekleştirmektir. Şeytanın keydi, insanları doğru yoldan saptırmak için kullandığı aldatıcı yöntemleridir. Ayet, bu hilelerin zayıf olduğunu belirterek müminlere moral verir ve şeytanın gücünün sınırlı olduğunu vurgular."}]},{"word":"ضَعِيفًا","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Zayıf, güçsüz, etkisiz anlamına gelir ve şeytanın hilesinin aslında sağlam bir temele dayanmadığını ve kolayca bozulabileceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Da'îf (ضعيف), güçsüz ve kuvvetsiz demektir. 'İnne keyde'ş-şeytâni kâne da'îfâ' ifadesi, şeytanın hilesinin görünüşte güçlü olsa da, iman edenler için aslında zayıf ve etkisiz olduğunu, Allah'a güvenenlerin ona karşı durabileceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Da'f (ضعف) kökü, fiziksel veya manevi güçsüzlüğü ifade eder. Ayette şeytanın hilesinin zayıf olması, onun gerçek bir güce sahip olmamasından kaynaklanır. Allah'ın gücü karşısında şeytanın planları her zaman etkisiz kalmaya mahkumdur, bu da müminlere cesaret verir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cihad","iman","kufur-sirk","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"l-ḏ-y","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnîdir. Mübteda konumundadır.","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir. Sıla cümlesi olarak mahallen merfûdur.","gloss":"iman ettiler"},{"position":3,"surface":"يُقَـٰتِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfûdur.","gloss":"savaşırlar"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"içinde, -de"},{"position":5,"surface":"سَبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"yol"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"l-ḏ-y","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mahallen merfûdur.","gloss":"o kimseler ki"},{"position":8,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir. Sıla cümlesi olarak mahallen merfûdur.","gloss":"inkar ettiler"},{"position":9,"surface":"يُقَـٰتِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfûdur.","gloss":"savaşırlar"},{"position":10,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"içinde, -de"},{"position":11,"surface":"سَبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"yol"},{"position":12,"surface":"ٱلطَّـٰغُوتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-غ-و","rootLatin":"t-gh-w","lemma":"طَاغُوت","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"tağut"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Sebebiyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"قَـٰتِلُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَاتَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnîdir.","gloss":"savaşın"},{"position":14,"surface":"أَوْلِيَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûbdur.","gloss":"dostlar"},{"position":15,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"şeytan"},{"position":16,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"muhakkak ki"},{"position":17,"surface":"كَيْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَيْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûbdur.","gloss":"hilesi"},{"position":18,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-t-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"şeytan"},{"position":19,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnîdir. İnne'nin haberi olarak mahallen merfûdur.","gloss":"idi"},{"position":20,"surface":"ضَعِيفًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَعِيف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûbdur.","gloss":"zayıf"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Haşr Sûresi** · *4/76*
- **Haşr Sûresi** · *4/76*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nisâ, 4:76*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nisâ, 4:76*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nisâ, 4:76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *4/76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *4/76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *4/76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *4/76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *4/76*