# Nisâ Sûresi, 9. Âyet (4:9)

> وَلْيَخْشَ ٱلَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا۟ مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَـٰفًا خَافُوا۟ عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْيَقُولُوا۟ قَوْلًا سَدِيدًا

*Velyaḣşe-lleżîne lev terakû min ḣalfihim żurriyyeten di'âfen ḣâfû ‘aleyhim felyettekû(A)llâhe velyekûlû kavlen sedîdâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kendileri, geriye zayıf çocuklar bıraktıkları takdirde, onlar hakkında endişeye kapılanlar, (yetimler hakkında da) ürperip korksunlar. Allah'a karşı gelmekten sakınsınlar ve doğru söz söylesinler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ Suresi'nin 9. ayeti, yetimlerin ve zayıf çocukların haklarının korunması, adaletli davranılması ve doğru söz söylenmesi gerektiğini vurgular. Ayet, miras ve velayet konularında hassasiyet gösterilmesini emrederken, bu hassasiyetin temelinde Allah korkusu ve dürüstlük ilkesi yatar.","keyConcepts":[{"word":"وَلْيَخْشَ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Korkmak, çekinmek, saygı duymak anlamlarına gelir ve burada yetimlerin haklarını ihlal etmekten sakınmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haşyet, bir şeyin büyüklüğünden dolayı duyulan korkudur. Ayetteki 'vel-yahşe' ifadesi, yetimlerin haklarını gözetmeyenlerin, kendi çocuklarının benzer duruma düşmesinden duyacakları endişeyi Allah korkusuyla birleştirerek, bu konuda titiz davranmaları gerektiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Haşyet, kalpteki bir korku ve çekinmedir. Burada, yetimlere haksızlık yapmaktan duyulması gereken içsel bir korkuyu ve bu korkunun, kendi çocuklarının geleceği hakkındaki endişeyle pekiştirilmesini ifade eder."}]},{"word":"ذُرِّيَّةً","root":"ذ ر أ","rootLatin":"z-r-e","meaning":"Soy, nesil, çocuklar anlamına gelir ve ayette geride bırakılan zayıf ve korunmaya muhtaç çocukları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet, bir kişinin soyundan gelen çocukları ve torunları kapsar. Ayetteki kullanımı, vefat eden bir kişinin geride bıraktığı küçük ve güçsüz çocukları vurgulayarak, onların haklarının korunmasının önemine işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zürriyet, Allah'ın yarattığı nesiller için kullanılır. Bu ayette ise, özellikle babasız kalmış, zayıf ve korunmaya muhtaç çocukları ifade ederek, onlara karşı sorumluluğun büyüklüğünü belirtir."}]},{"word":"ضِعَافًا","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Zayıf, güçsüz, aciz anlamına gelir ve burada geride kalan çocukların korunmaya muhtaç durumunu vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Da'f, bedensel veya maddi güçsüzlüğü ifade eder. Ayetteki 'dı'âfen' kelimesi, yetim kalan çocukların yaşları küçük olduğu için kendi başlarına ayakta duramayacak, haklarını savunamayacak durumda olmalarını anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Da'f, kuvvetin zıddıdır ve eksikliği ifade eder. Burada, geride kalan çocukların hem fiziksel hem de sosyal açıdan zayıf ve korunmaya muhtaç olmalarını vurgulayarak, onlara karşı sorumluluğun ciddiyetini ortaya koyar."}]},{"word":"فَلْيَتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Sakınmak, korunmak, Allah'tan korkmak anlamına gelir ve burada Allah'ın emirlerine uyarak yetimlerin haklarını korumayı ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Takva, Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı ve sorumluluk bilinciyle, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınmayı ifade eder. Bu ayetteki 'felyettekû' emri, yetimlerin haklarını ihlal etmekten Allah korkusuyla sakınmayı ve bu konuda adaletli davranmayı emreder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriatta ise, nefsi günahlardan korumakla olur. Ayetteki 'felyettekû' ifadesi, yetimlerin mallarına haksızlık etmekten, onlara kötü davranmaktan Allah'ın azabından korkarak sakınmayı emreder."}]},{"word":"قَوْلًا","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz, konuşma anlamına gelir ve burada adil, doğru ve dürüst bir ifadeyi vurgular.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl, bir düşüncenin veya bilginin dille ifade edilmesidir. Ayetteki 'kavlen sedîden' ifadesiyle birlikte kullanıldığında, sadece konuşmak değil, aynı zamanda konuşulan sözün içeriğinin doğru, adil ve hikmetli olması gerektiğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kavl, dil ile yapılan her türlü ifadeyi kapsar. Bu ayette, yetimlerin velayetini üstlenenlerin veya miras konularında karar verenlerin, sözlerinde dürüst, adil ve doğru olmaları gerektiğini, herhangi bir haksızlığa yol açacak beyanlardan kaçınmalarını emreder."}]},{"word":"سَدِيدًا","root":"س د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Doğru, isabetli, dürüst, sağlam anlamına gelir ve burada söylenen sözün adaletli ve hakkaniyetli olmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sedîd kelimesi, 'doğru, isabetli, sağlam' anlamlarına gelir. Ayetteki 'kavlen sedîden' ifadesi, yetimlerin hakları konusunda konuşulacak sözlerin, hem içerik olarak doğru, hem de sonuçları itibarıyla adaletli ve sağlam olması gerektiğini vurgular. Bu, yalan ve hileden uzak, hakka uygun bir beyanı gerektirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sedîd, doğru ve isabetli olan şeydir. 'Kavlen sedîden' ifadesi, sözün doğru, hakka uygun, adaletten sapmayan ve faydalı olması gerektiğini belirtir. Bu, yetimlerin haklarını koruma bağlamında, onların lehine olacak, haksızlığa yol açmayacak sözler sarf etmeyi emreder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yetim-zayif","takva","adalet","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لْيَخْشَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"ḫ-š-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"korksun"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"تَرَكُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bıraksalardı"},{"position":5,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"خَلْفِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"ḫ-l-f","lemma":"خَلْف","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"arkaları"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"ذُرِّيَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ر-ر","rootLatin":"ḏ-r-r","lemma":"ذُرِّيَّة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nesil"},{"position":8,"surface":"ضِعَـٰفًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"ḍ-'-f","lemma":"ضَعِيف","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"zayıf"},{"position":9,"surface":"خَافُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktular"},{"position":10,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":10,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":11,"surface":"لْيَتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"sakınsınlar"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"لْيَقُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"söylesinler"},{"position":14,"surface":"قَوْلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"söz"},{"position":15,"surface":"سَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"سَدِيد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"doğru"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nisa 4-80*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *04:09*