# Nisâ Sûresi, 96. Âyet (4:96)

> دَرَجَـٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا

*Deracâtin minhu vemaġfiraten verahme(ten)(c) vekâna(A)llâhu ġafûran rahîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (95-96) Mü'minlerden özür sahibi olmaksızın (cihattan geri kalıp) oturanlarla, Allah yolunda mallarıyla, canlarıyla cihad edenler eşit olamazlar. Allah, mallarıyla, canlarıyla cihad edenleri, derece itibariyle, cihattan geri kalanlardan üstün kılmıştır. Gerçi Allah (mü'minlerin) hepsine de en güzel olanı (cenneti) va'detmiştir. Ama mücahitleri büyük bir mükafat ile kendi katından dereceler, bağışlanma ve rahmet ile cihattan geri kalanlara üstün kılmıştır. Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/4/96

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nisâ Suresi 96. ayet, Allah yolunda cihad edenlerin mertebelerini, mağfiret ve rahmetle taltif edilmelerini vurgular. Ayet, 'derece', 'mağfiret' ve 'rahmet' gibi temel kavramlar üzerinden mücahitlerin üstünlüğünü ve Allah'ın bağışlayıcılığını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"دَرَجَـٰتٍ","root":"د ر ج","rootLatin":"d-r-c","meaning":"Allah katındaki manevi rütbeler, mertebeler ve üstünlükler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Derece (درجة), bir yerden diğerine geçmek için kullanılan basamak veya mertebe anlamına gelir. Kur'an'da ise genellikle manevi rütbeler, makamlar ve Allah katındaki üstünlükler için kullanılır. Bu ayette, cihad edenlere verilen manevi üstünlükleri ve Allah katındaki yüksek makamları ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Derece (درجة) kelimesi, yükselme ve aşama katetme anlamını taşır. Ayetteki kullanımı, cihad edenlerin Allah nezdindeki konumlarının, oturanlardan daha yüksek ve faziletli olduğunu belirtir. Bu, hem dünyevi şeref hem de uhrevi mükafat açısından bir üstünlüktür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Derece kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına bahşettiği farklı statüleri ve mertebeleri ifade eder. Bu ayetteki 'derecât' kelimesi, cihad edenlerin Allah katındaki özel konumlarını ve diğer müminlere göre daha yüksek bir manevi seviyede olduklarını gösterir."}]},{"word":"مَّغْفِرَةً","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın günahları örtmesi, bağışlaması ve affetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mağfiret (مغفرة), 'ğafara' kökünden türemiş olup, bir şeyi örterek korumak anlamına gelir. Allah'ın mağfireti ise, kulun günahlarını örtmesi, affetmesi ve azaptan korumasıdır. Ayette, cihad edenlere vaat edilen mağfiret, onların günahlarının affedileceği ve Allah'ın rahmetine nail olacakları anlamına gelir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mağfiret (مغفرة), Allah'ın kullarının günahlarını affetmesi ve onlara merhamet etmesidir. Bu ayetteki 'mağfiret', cihad edenlerin Allah yolunda gösterdikleri fedakarlıklar karşılığında günahlarının bağışlanacağını ve Allah'ın affına mazhar olacaklarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Mağfiret, Kur'an'da Allah'ın kullarına yönelik en önemli sıfatlarından biridir. Günahları affetme, kusurları örtme ve cezalandırmaktan vazgeçme anlamlarını içerir. Ayetteki 'mağfiret', cihad edenlere Allah tarafından bahşedilen özel bir lütuf ve günahlarından arınma imkanıdır."}]},{"word":"وَرَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına olan şefkati, merhameti ve lütfu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رحمة), 'rahime' kökünden türemiş olup, şefkat ve merhamet anlamına gelir. Allah'ın rahmeti ise, kullarına yönelik lütfu, ihsanı ve onlara iyilik dilemesidir. Ayetteki 'rahmet', cihad edenlere Allah'ın özel bir lütfu ve ihsanı olarak verilecek olan nimetleri ve cenneti ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet (رحمة), Allah'ın kullarına olan şefkati, merhameti ve onlara ihsan ettiği nimetlerdir. Bu ayetteki 'rahmet', cihad edenlere Allah tarafından bahşedilecek olan geniş kapsamlı lütufları, cenneti ve ebedi mutluluğu kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın temel sıfatlarından biridir ve O'nun yaratılmışlara karşı gösterdiği şefkat, merhamet ve lütfu ifade eder. Bu ayetteki 'rahmet', cihad edenlere Allah'ın özel bir ihsanı olarak verilecek olan tüm güzellikleri ve cennet nimetlerini kapsayan geniş bir anlam taşır."}]},{"word":"غَفُورًا","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın çok bağışlayıcı ve günahları örtücü olması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğafûr (غفور), 'ğafara' kökünden türemiş mübalağa sıfatıdır ve çok bağışlayıcı anlamına gelir. Allah'ın 'Ğafûr' olması, O'nun kullarının günahlarını çokça affettiğini ve hatalarını örttüğünü gösterir. Ayetteki bu kullanım, cihad edenlerin ve tüm müminlerin günahlarının Allah tarafından bağışlanacağının bir teyididir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ğafûr (غفور), Allah'ın esma-i hüsnasından olup, günahları çokça bağışlayan demektir. Bu ayette, Allah'ın cihad edenlere ve tövbe edenlere karşı olan engin bağışlayıcılığını ve merhametini vurgular. O, kullarının hatalarını affetmekte sınırsızdır."}]},{"word":"رَّحِيمًا","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın çok merhametli ve kullarına sürekli lütufkar olması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahîm (رحيم), 'rahime' kökünden türemiş mübalağa sıfatıdır ve çok merhametli anlamına gelir. Allah'ın 'Rahîm' olması, O'nun kullarına karşı sürekli ve daimi bir merhamet ve lütuf sahibi olduğunu gösterir. Ayetteki bu ifade, Allah'ın cihad edenlere ve tüm müminlere olan sonsuz merhametini ve onlara ihsan edeceği nimetleri pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rahîm, Allah'ın kullarına yönelik özel ve sürekli merhametini ifade eden bir sıfattır. Bu merhamet, özellikle ahirette müminlere yönelik tecelli edecek olan lütufları ve cennet nimetlerini kapsar. Ayetteki 'Rahîm' kelimesi, Allah'ın cihad edenlere olan özel merhametinin ve onlara vaat ettiği mükafatların bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cihad","ahiret-mukafat","cennet","af-hosgoru","merhamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Deracâtin"},{"position":2,"translit":"minhu"},{"position":3,"translit":"vemaġfiraten"},{"position":4,"translit":"verahme(ten)(c)"},{"position":5,"translit":"vekâna"},{"position":6,"translit":"(A)llâhu"},{"position":7,"translit":"ġafûran"},{"position":8,"translit":"rahîmâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"دَرَجَـٰتٍ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"د-ر-ج","rootLatin":"d-r-j","lemma":"دَرَجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"dereceler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel"},{"position":2,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'ndan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"وَمَغْفِرَةً","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"مَغْفِرَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"مَغْفِرَة","form":"Mef'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"bağışlama","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":4,"surface":"وَرَحْمَةً","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"رَحْمَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"Fa'le","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"rahmet","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":5,"surface":"وَكَانَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":7,"surface":"غَفُورًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çok bağışlayıcı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":8,"surface":"رَّحِيمًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi veya önceki haberin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"çok merhametli","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]