# Mü'min Sûresi, 11. Âyet (40:11) > قَالُوا۟ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا ٱثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا ٱثْنَتَيْنِ فَٱعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍ مِّن سَبِيلٍ *Kâlû rabbenâ emettenâ-śneteyni ve ahyeytenâ-śneteyni fa'terafnâ biżunûbinâ fehel ilâ ḣurûcin min sebîl(in)* **Meal (Diyanet):** Onlar da şöyle derler: "Ey Rabbimiz! Bizi iki defa öldürdün, iki defa da dirilttin. Günahlarımızı kabulleniyoruz. Şimdi (bu ateşten) bir çıkış yolu var mı?" **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/11 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Mü'min Suresi 11. ayet, kıyamet gününde inkarcıların Allah'a hitaben iki ölüm ve iki diriliş tecrübesini dile getirmelerini ve günahlarını itiraf etmelerini konu alır. Ayet, ölüm, diriliş, itiraf ve çıkış/kurtuluş kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَمَتَّنَا","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Allah'ın insanı iki defa öldürmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mevt' (ölüm) kelimesini canlının canlılık vasfını yitirmesi olarak tanımlar. Ayetteki 'emettnâ' ifadesi, Allah'ın kudretiyle canlıya ölümü tattırması, yani canlının ruhunun bedeninden ayrılması halini belirtir. Buradaki iki ölümden kasıt, dünya hayatından önceki yokluk hali ve dünya hayatının sonundaki ölümdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'emettnâ' fiilinin mecazi bir kullanımına işaret etmese de, Kur'an'da ölümün farklı mertebelerde ele alındığını belirtir. Ayetteki 'iki defa öldürme' ifadesi, dünya hayatından önceki yokluk ve dünya hayatının sonundaki ölüm olarak anlaşılır, bu da Allah'ın mutlak kudretini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ölüm' (mevt) kavramının sadece biyolojik bir son değil, aynı zamanda Allah'tan uzaklaşma ve manevi bir yok oluş anlamı da taşıdığını belirtir. Ancak bu ayetteki 'emettnâ' fiili, daha çok fiziksel ölüm ve yokluk hallerini ifade ederek, Allah'ın hayat ve ölüm üzerindeki mutlak egemenliğini vurgular."}]},{"word":"أَحْيَيْتَنَا","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Allah'ın insanı iki defa diriltmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayat' kelimesini canlının canlılık vasfını kazanması olarak açıklar. 'Ahyeytenâ' fiili, Allah'ın kudretiyle canlıya hayat vermesi, yani ruhun bedene dönmesi halini belirtir. Ayetteki iki diriliş, dünya hayatına getiriliş ve ahiretteki yeniden diriliş olarak yorumlanır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ahyeytenâ' ifadesinin, Allah'ın insanı yokluktan varlığa çıkarması (dünya hayatı) ve ölümden sonra tekrar diriltmesi (ahiret hayatı) anlamlarına geldiğini belirtir. Bu, Allah'ın yaratma ve yeniden yaratma gücünün bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hayat' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel varoluşu değil, aynı zamanda manevi canlılığı ve doğru yolu bulmayı da ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'ahyeytenâ' fiili, daha çok fiziksel diriliş ve varoluş hallerini vurgulayarak, Allah'ın hayat verici kudretini ortaya koyar."}]},{"word":"فَٱعْتَرَفْنَا","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"İnkarcıların günahlarını ve hatalarını açıkça kabul etmeleri, itiraf etmeleri fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'i'tirâf' kelimesini, bir şeyi bilmek ve onu açıkça ifade etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'fa'terafnâ' ifadesi, kıyamet gününde inkarcıların, dünyadayken inkar ettikleri gerçekleri ve işledikleri günahları çaresizlik içinde kabul etmelerini, itiraf etmelerini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'i'tirâf'ı, bir gerçeği veya suçu ikrar etmek, kabul etmek olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, inkarcıların dünya hayatında inkar ettikleri Allah'ın birliğini ve ahiret gerçeğini, ölüm ve diriliş tecrübelerinden sonra çaresizce itiraf etmelerini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'i'tirâf'ın, bir şeyi bilerek ve isteyerek kabul etmek anlamına geldiğini belirtir. Ancak bu ayetteki itiraf, isteyerek değil, zorunluluk ve çaresizlik sonucu gerçekleşen bir kabulü ifade eder, zira artık kaçış yolu kalmamıştır."}]},{"word":"بِذُنُوبِنَا","root":"ذ ن ب","rootLatin":"z-n-b","meaning":"İnkarcıların işledikleri günahları, suçları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zenb' kelimesini, bir şeyin peşinden gelen, sonuçları olan kötü fiil olarak tanımlar. Ayetteki 'bi-zünûbinâ' ifadesi, inkarcıların dünya hayatında Allah'a karşı işledikleri isyanları, inkarı ve kötü amelleri kapsar. Bu günahlar, onların ahiretteki azabının sebebidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zenb'i, Allah'ın emrine aykırı düşen her türlü fiil olarak açıklar. Ayetteki 'bi-zünûbinâ' ifadesi, inkarcıların Allah'ın varlığını ve birliğini inkar etmeleri, peygamberleri yalanlamaları gibi büyük günahları ifade eder ki, bu günahlar onların itirafına sebep olmuştur."}]},{"word":"خُرُوجٍ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Cehennemden veya içinde bulundukları azaptan bir çıkış, kurtuluş yolu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hurûc' kelimesini, bir yerden dışarı çıkmak, ayrılmak olarak tanımlar. Ayetteki 'ilâ hurûcin' ifadesi, inkarcıların cehennem azabından veya içinde bulundukları çaresiz durumdan bir çıkış, bir kurtuluş yolu arayışını dile getirir. Bu, onların ümitsizliğini ve pişmanlığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hurûc' kelimesinin burada mecazi olarak bir kurtuluş, bir kaçış yolu anlamına geldiğini belirtir. İnkarcılar, işledikleri günahların sonucunda düştükleri durumdan bir çıkış yolu olmadığını anladıklarında bu soruyu sorarlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'çıkış' veya 'kurtuluş' (hurûc) kavramının, genellikle Allah'ın rahmetine sığınma ve doğru yolu bulma ile ilişkilendirildiğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'hurûc', inkarcıların artık çok geç kaldıkları bir anda, azaptan kurtulma umuduyla sordukları çaresiz bir sorudur."}]}]} ## Tefsir {"topics":["dirilis","olum","hesap-mizan","tovbe"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Kâlû"},{"position":2,"translit":"rabbenâ"},{"position":3,"translit":"emettenâ"},{"position":4,"translit":"śneteyni"},{"position":5,"translit":"ve ahyeytenâ"},{"position":6,"translit":"śneteyni"},{"position":7,"translit":"fa'terafnâ"},{"position":8,"translit":"biżunûbinâ"},{"position":9,"translit":"fehel"},{"position":10,"translit":"ilâ"},{"position":11,"translit":"ḣurûcin"},{"position":12,"translit":"min"},{"position":13,"translit":"sebîl(in)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"رَبَّنَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"أَمَتَّنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"أَمَاتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürdün","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"ٱثْنَتَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-ن-ي","rootLatin":"th-n-y","lemma":"اِثْنَتَانِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"iki defa","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"أَحْيَيْتَنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dirilttin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"ٱثْنَتَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-ن-ي","rootLatin":"th-n-y","lemma":"اِثْنَتَانِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"iki defa","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"ٱعْتَرَفْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"'-r-f","lemma":"اِعْتَرَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"itiraf ettik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ذُنُوبِنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ن-ب","rootLatin":"dh-n-b","lemma":"ذَنْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günahlarımızı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":10,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e/a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"خُرُوجٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"خُرُوج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çıkış","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den/dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"سَبِيلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yol","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *40/11* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *40/11* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11* - **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *40/11* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/11*