# Mü'min Sûresi, 12. Âyet (40:12)

> ذَٰلِكُم بِأَنَّهُۥٓ إِذَا دُعِىَ ٱللَّهُ وَحْدَهُۥ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِن يُشْرَكْ بِهِۦ تُؤْمِنُوا۟ ۚ فَٱلْحُكْمُ لِلَّهِ ٱلْعَلِىِّ ٱلْكَبِيرِ

*Żâlikum bi-ennehu iżâ du'iya(A)llâhu vahdehu kefertum(s) ve-in yuşrak bihi tu/minû(c) felhukmu li(A)llâhi-l'aliyyi-lkebîr(i)*

**Meal (Diyanet):** "Bu, sizin tevhid çerçevesinde Allah'a çağrıldığında inkar etmeniz, O'na ortak koşulduğunda ise inanmanız sebebiyledir. Artık hüküm yüce ve büyük Allah'a aittir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 12. ayet, tevhid ve şirk arasındaki temel karşıtlığı vurgulayarak, ahiret gününde ilahi hükmün mutlakiyetini ortaya koyar. Ayet, insanların dünya hayatındaki inanç tercihlerinin ahiretteki sonuçlarını dilbilimsel bir kesinlikle ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"دُعِىَ","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-w","meaning":"Çağrılmak, davet edilmek, dua edilmek anlamındadır ve ayette Allah'ın birliğine davet edilmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دعوة' kelimesinin 'bir şeyi kendine doğru çekmek' veya 'seslenmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'دُعِىَ اللَّهُ' ifadesi, Allah'ın birliğine çağrılmak, O'na ibadet etmeye davet edilmek anlamında kullanılmıştır. Bu, tevhidin temel çağrısıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'دعاء' kelimesinin Kur'an'da bazen 'ibadet' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'دُعِىَ اللَّهُ' ifadesi, Allah'a ibadet edilmeye çağrılmak, O'nun tek ilah olarak tanınması talebi olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"كَفَرْتُمْ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar etmek, örtmek, nankörlük etmek anlamındadır ve ayette Allah'ın birliğini reddetmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'كفر' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi örtmek' olduğunu belirtir. Dini bağlamda ise 'Allah'ın nimetlerini örtmek, gizlemek' yani nankörlük etmek veya 'Allah'ın varlığını ve birliğini inkar etmek' anlamına gelir. Ayetteki 'كَفَرْتُمْ' ifadesi, tevhid çağrısına karşı gösterilen inkarı ve reddi vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini inceler ve onu 'Allah'ın lütfunu ve hakikatini bilerek reddetme' olarak tanımlar. Bu ayetteki 'كَفَرْتُمْ', Allah'ın birliğine yapılan çağrıya karşı bilinçli bir ret ve nankörlük eylemini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'كفر' kelimesinin farklı kullanımlarını sıralarken, 'Allah'ı inkar etmek' anlamının en yaygın ve önemli kullanımlarından biri olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın tek ilah olarak çağrılmasına rağmen O'nu inkar etme fiilini açıklar."}]},{"word":"يُشْرَكْ","root":"ش ر ك","rootLatin":"sh-r-k","meaning":"Ortak koşmak, eş tutmak anlamındadır ve ayette Allah'a ortak koşulmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'شرك' kelimesinin 'iki veya daha fazla şeyin bir araya gelmesi' veya 'ortaklık' anlamına geldiğini belirtir. Dini bağlamda ise 'Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmek' anlamında kullanılır. Ayetteki 'يُشْرَكْ بِهِ' ifadesi, tevhidin zıddı olan şirki, yani Allah'ın uluhiyetine başkalarını ortak etme eylemini ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şirk' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ın rububiyetinde veya uluhiyetinde başkalarını O'na denk tutmak' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Allah'ın birliğine inanmak yerine O'na ortak koşulmasına gösterilen olumlu tepkiyi vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramını 'Allah'ın mutlak birliğini ihlal eden her türlü eylem veya inanç' olarak tanımlar. Ayetteki 'يُشْرَكْ بِهِ' ifadesi, tevhidin reddedilip çok tanrıcılığa yönelme durumunu ve bu duruma gösterilen kabulü anlatır."}]},{"word":"تُؤْمِنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"a-m-n","meaning":"İnanmak, güvenmek, tasdik etmek anlamındadır ve ayette Allah'a ortak koşulduğunda gösterilen inancı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'إيمان' kelimesinin 'tasdik etmek, güvenmek ve kalben kabul etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تُؤْمِنُوا۟' ifadesi, Allah'a ortak koşulduğunda bu duruma inanmayı, yani şirki tasdik etmeyi ve kabul etmeyi ifade eder ki bu, tevhidin reddinin bir sonucudur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'إيمان' kelimesinin 'kalbin tasdiki ve dilin ikrarı' olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'a ortak koşulması durumunda bu ortaklığı kabul edip ona inanma fiilini anlatır."}]},{"word":"ٱلْحُكْمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hüküm, yargı, karar anlamındadır ve ayette ahiret günündeki mutlak ilahi yargıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حكم' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, men etmek' ve 'bir şeyi sağlamlaştırmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Hüküm' ise 'bir şeyi kesinleştirmek, yargılamak' demektir. Ayetteki 'فَالْحُكْمُ لِلَّهِ' ifadesi, ahiret gününde tüm yetkinin ve yargının yalnızca Allah'a ait olduğunu, O'nun kesin kararının geçerli olacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'حكم' kelimesinin 'bir şeyi diğerinden ayırmak, hak ile batılı birbirinden ayırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ٱلْحُكْمُ لِلَّهِ' ifadesi, kıyamet gününde Allah'ın mutlak adaletle hükmedeceğini ve kimin haklı kimin haksız olduğunu ayıracağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'حكم' kelimesinin 'yargılama, karar verme ve yönetme' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, dünya hayatındaki inanç tercihlerinin sonucunda ahiretteki nihai yargının ve kararın sadece Allah'a ait olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid","musrikler","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذَٰلِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte bu, o"},{"position":2,"surface":"بِأَنَّهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile, için"},{"position":2,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":4,"surface":"دُعِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağrıldı"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":6,"surface":"وَحْدَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَحْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yalnız"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"كَفَرْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiniz"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":9,"surface":"يُشْرَكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"ortak koşulursa"},{"position":10,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile, ona"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"تُؤْمِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"inanırsınız"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":12,"surface":"ٱلْحُكْمُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hüküm"},{"position":13,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, ait"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":14,"surface":"ٱلْعَلِىِّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عَلِيّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yüce"},{"position":15,"surface":"ٱلْكَبِيرِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/12*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/12*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/12*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/12*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'min, 23/12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'min, 23/12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'min, 23/12-14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *Mü'min, 23/12-14*