# Mü'min Sûresi, 17. Âyet (40:17) > ٱلْيَوْمَ تُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ ۚ لَا ظُلْمَ ٱلْيَوْمَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ *Elyevme tuczâ kullu nefsin bimâ kesebet(c) lâ zulme-lyevm(e)(c) inna(A)llâhe serî'u-lhisâb(i)* **Meal (Diyanet):** Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir. Bugün asla zulüm yoktur. Şüphesiz Allah, hesabı çabuk görendir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/17 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde herkesin amellerinin karşılığını eksiksiz alacağını, hiçbir haksızlığın olmayacağını ve Allah'ın hesabının süratli olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, ahiret gününün adaletini ve Allah'ın kudretini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"تُجْزَىٰ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Amellerin karşılığının verilmesi, ödüllendirilmek veya cezalandırılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cezâ (جزاء), bir fiilin karşılığını vermektir; iyilik için iyilik, kötülük için kötülük. Ayetteki 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiili, kıyamet gününde her nefsin dünyada işlediği amellerin karşılığını eksiksiz alacağını ifade eder, bu karşılık ister hayır ister şer olsun."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cezâ (جزاء), bir şeyin karşılığıdır. Ayetteki 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) ifadesi, 'karşılığı verilir' demektir ve bu, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak her nefsin amellerine göre muamele göreceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Cezâ kavramı, Kur'an'da genellikle bir fiilin sonucunu, karşılığını ifade eder. 'Tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiili, pasif formda kullanılarak, karşılığın Allah tarafından verileceğini ve bu karşılığın kaçınılmaz olduğunu vurgular. Bu, ilahi adaletin bir gereğidir."}]},{"word":"كَسَبَتْ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Bir şeyi elde etmek, kazanmak, yapmak veya işlemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kesb (كسب), bir şeyi kendi çabasıyla elde etmektir. Ayetteki 'kesebet' (كَسَبَتْ) fiili, her nefsin dünyada kendi iradesiyle yaptığı, işlediği amelleri ifade eder. Bu amellerin karşılığı 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiiliyle ilişkilendirilerek, kişinin kendi eylemlerinin sorumluluğunu taşıdığına işaret eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kesb (كسب), kişinin kendi eliyle veya çabasıyla elde ettiği şeydir. Ayetteki 'bimâ kesebet' (بِمَا كَسَبَتْ) ifadesi, her nefsin dünyada yaptığı iyi veya kötü işleri, kazandığı sevapları veya işlediği günahları kapsar. Bu, ahiretteki karşılığın temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kesb (كسب) kavramı, Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği eylemleri ve bu eylemlerin sonuçlarını ifade eder. 'Kesebet' (كَسَبَتْ) fiili, bireysel sorumluluğu ve ahiretteki muhasebenin kişinin kendi amellerine dayandığını vurgular."}]},{"word":"ظُلْمَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık, adaletsizlik, bir şeyi ait olduğu yerden başka yere koymak veya hakkını eksiltmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi yerinden saptırmak, hakkı sahibine vermemek veya birine hak ettiğinden fazlasını yüklemektir. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, kıyamet gününde hiçbir kimseye haksızlık yapılmayacağını, herkesin amellerinin karşılığını tam ve adil bir şekilde alacağını kesin bir dille belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi ait olmadığı yere koymak veya haddi aşmaktır. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, Allah'ın adaletinin mutlak olduğunu ve kıyamet gününde hiç kimsenin hakkının yenmeyeceğini, kimseye haksız yere ceza verilmeyeceğini veya sevabının eksiltilmeyeceğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyin sınırını aşmak veya bir başkasının hakkına tecavüz etmektir. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, ahiret gününün tam bir adaletle işleyeceğini, Allah'ın kimseye zerre kadar haksızlık etmeyeceğini ve herkesin amellerinin tam karşılığını göreceğini ifade eder."}]},{"word":"الْحِسَابِ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Hesap görmek, saymak, değerlendirmek ve sorgulamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hisâb (حساب), bir şeyi saymak, değerlendirmek ve sonucunu çıkarmaktır. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın kıyamet gününde kullarının amellerini çok hızlı ve eksiksiz bir şekilde hesap edeceğini, bu sürecin uzun sürmeyeceğini ve hiçbir şeyin gözden kaçmayacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hisâb (حساب), amellerin karşılığının belirlenmesi ve sorgulanmasıdır. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın kudretini ve ilmini gösterir; O'nun için milyarlarca insanın hesabını görmek anlık bir meseledir ve bu, O'nun mutlak adaletinin bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hisâb (حساب), kişinin dünyada yaptığı her şeyin tek tek sayılması ve karşılığının verilmesidir. 'Serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın hesap görme hızının ve kapsamının insan idrakinin ötesinde olduğunu, O'nun için hiçbir zorluğun bulunmadığını ve bu durumun ahiret gününün kesinliğini pekiştirdiğini açıklar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat","adalet","kiyamet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Elyevme"},{"position":2,"translit":"tuczâ"},{"position":3,"translit":"kullu"},{"position":4,"translit":"nefsin"},{"position":5,"translit":"bimâ"},{"position":6,"translit":"kesebet(c)"},{"position":7,"translit":"lâ"},{"position":8,"translit":"zulme"},{"position":9,"translit":"lyevm(e)(c)"},{"position":10,"translit":"inna"},{"position":11,"translit":"(A)llâhe"},{"position":12,"translit":"serî'u"},{"position":13,"translit":"lhisâb(i)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"Bugün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":2,"surface":"تُجْزَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"karşılığı verilir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"her","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"نَفْسٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nefsin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"كَسَبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kazandığı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ"},{"position":8,"surface":"ظُلْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظُلْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cinsin ismi olduğu için mansûb","gloss":"haksızlık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ'nın ismi"},{"position":9,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"bugün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":12,"surface":"سَرِيعُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-ʿ","lemma":"سَرِيع","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çabuk gören","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"ٱلْحِسَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"ḥ-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Mufâale","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hesap","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/17* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/17* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/17* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/17* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17. ayette* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *17. ayette*