# Mü'min Sûresi, 26. Âyet (40:26)

> وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِىٓ أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُۥٓ ۖ إِنِّىٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْفَسَادَ

*Ve kâle fir'avnu żerûnî aktul mûsâ velyed'u rabbeh(u)(s) innî eḣâfu en yubeddile dînekum ev en yuzhira fî-l-ardi-lfesâd(e)*

**Meal (Diyanet):** Firavun dedi ki: "Bırakın beni, Musa'yı öldüreyim. (Faydası olacaksa) Rabbini yardıma çağırsın! Çünkü ben onun, dininizi değiştireceğinden, yahut yeryüzünde bozgunculuk çıkaracağından korkuyorum."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 26. ayet, Firavun'un Hz. Musa'ya karşı duyduğu endişeyi ve onu ortadan kaldırma arzusunu dile getirmektedir. Ayet, Firavun'un iktidarını ve dinini koruma motivasyonunu, 'öldürme', 'din değiştirme' ve 'fesat çıkarma' gibi kavramlar üzerinden aktarır.","keyConcepts":[{"word":"فِرْعَوْنُ","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-ayn-n","meaning":"Mısır hükümdarlarına verilen unvan olup, bu ayette Hz. Musa dönemindeki zalim hükümdarı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Firavun kelimesi, Kur'an'da genellikle Mısır krallarına verilen bir lakap olarak geçer ve özellikle Hz. Musa'ya karşı çıkan zalim hükümdarı temsil eder. Ayetteki kullanımı, onun kibirli ve ilahlık iddiasında olan bir yönetici olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Firavun, Mısır krallarının genel unvanıdır ve Kur'an'da bu unvanla anılan kişi, genellikle zulmü ve ilahi emirlere karşı çıkışıyla öne çıkar. Bu ayette, Hz. Musa'yı öldürme tehdidiyle onun despotik karakterini ortaya koyar."}]},{"word":"أَقْتُلْ","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Canlı bir varlığın hayatına son vermek, öldürmek fiilidir ve Firavun'un Hz. Musa'ya yönelik tehdidini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Katil (قتل) kelimesi, bir canlının ruhunu bedeninden ayırmak suretiyle hayatına son vermektir. Firavun'un 'aktul Musa' (أَقْتُلْ مُوسَىٰ) ifadesi, onun Hz. Musa'yı fiziksel olarak ortadan kaldırma niyetini açıkça ortaya koyar ve bu, onun mutlak iktidar arzusunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Katil (قتل), bir şeyi yok etmek veya hayatına son vermektir. Ayetteki 'aktul' (أَقْتُلْ) fiili, Firavun'un Hz. Musa'yı öldürme emrini ifade eder ve bu, onun kendi otoritesine yönelik algılanan tehdidi ortadan kaldırma çabasını yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'katl' (قتل) kavramı, genellikle haksız yere cana kıymayı ifade eder ve büyük bir günah olarak nitelendirilir. Firavun'un bu fiili işleme arzusu, onun ilahi ahlaki değerlerden ne kadar uzak olduğunu ve kendi iktidarını her şeyin üzerinde tuttuğunu gösterir."}]},{"word":"يُبَدِّلَ","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, dönüştürmek anlamına gelir ve Firavun'un Hz. Musa'nın kendi dinlerini değiştireceği endişesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bedel (بدل) kelimesi, bir şeyin yerine başka bir şey koymak, değiştirmektir. Ayetteki 'yubeddile dînekum' (يُبَدِّلَ دِينَكُمْ) ifadesi, Firavun'un Hz. Musa'nın kendi inanç sistemlerini ve yaşam tarzlarını değiştireceğinden, yani kendi otoritesini sarsacağından korktuğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şeyin geçmesidir. Firavun'un 'yubeddile dînekum' (يُبَدِّلَ دِينَكُمْ) endişesi, Hz. Musa'nın getirdiği tevhid inancının, Mısır'daki çok tanrılı ve Firavun'u ilahlaştıran mevcut dini düzeni kökten değiştireceği korkusunu yansıtır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Bedel (بدل) kavramı, Kur'an'da genellikle bir şeyin yerine daha iyi veya daha kötü bir şeyin geçmesi anlamında kullanılır. Firavun'un bu endişesi, Hz. Musa'nın getirdiği dinin, kendi dinlerinden daha üstün veya en azından kendi dinlerini geçersiz kılacak bir alternatif olarak algılandığını gösterir."}]},{"word":"يُظْهِرَ","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Bir şeyi açığa çıkarmak, görünür kılmak veya üstün gelmek anlamına gelir ve Firavun'un Hz. Musa'nın yeryüzünde bozgun çıkaracağı endişesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zuhur (ظهور), bir şeyin ortaya çıkması, görünür hale gelmesidir. Ayetteki 'yuzhira' (يُظْهِرَ) fiili, Hz. Musa'nın yeryüzünde fesadı açığa çıkaracağı, yani mevcut düzeni bozacak eylemlerde bulunacağı korkusunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zuhur (ظهور), bir şeyin gizlilikten çıkıp açığa çıkması veya bir şeye galip gelmesidir. Firavun'un 'yuzhira fi'l-ardı' (يُظْهِرَ فِى ٱلْأَرْضِ) ifadesi, Hz. Musa'nın getirdiği mesajın veya eylemlerinin, Mısır topraklarında mevcut düzeni bozacak, kargaşa ve fesadı ortaya çıkaracak bir etki yaratacağı endişesini taşır."}]},{"word":"ٱلْفَسَادَ","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Bir şeyin bozulması, çürümesi, düzenin altüst olması veya bozgunculuk anlamına gelir ve Firavun'un Hz. Musa'nın yeryüzünde çıkaracağı bozgunculuktan duyduğu korkuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fesad (فساد), bir şeyin salâhının (iyiliğinin) zıddıdır, yani bozulması ve düzeninin altüst olmasıdır. Firavun'un 'el-fesâd' (ٱلْفَسَادَ) kelimesini kullanması, Hz. Musa'nın getirdiği mesajın kendi iktidarını ve toplumsal düzeni bozucu bir etki yaratacağı algısını yansıtır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fesad (فساد), bir şeyin itidalden (dengeden) çıkmasıdır. Bu, hem maddi hem de manevi bozulmayı kapsar. Ayetteki 'el-fesâd' (ٱلْفَسَادَ) kavramı, Firavun'un gözünde Hz. Musa'nın getirdiği dinin, Mısır'ın mevcut sosyal, siyasi ve dini yapısını bozarak kargaşa ve düzensizlik yaratacağı korkusunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'fesad' (فساد) kavramı, genellikle ilahi düzene aykırı hareket etmeyi, yeryüzünde bozgunculuk çıkarmayı ve ahlaki çöküntüyü ifade eder. Firavun'un bu kelimeyi kullanması, kendi despotik düzenini 'salâh' (iyilik) olarak gördüğünü ve Hz. Musa'nın tebliğini bu 'salâh'ı bozacak bir 'fesad' olarak algıladığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","musrikler","kufur-sirk","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فِرْعَوْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Alem","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Firavun"},{"position":3,"surface":"ذَرُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-dh-r","lemma":"ذَر","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırakın"},{"position":3,"surface":"نِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"beni"},{"position":3,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":4,"surface":"أَقْتُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"öldüreyim"},{"position":5,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Alem","root":"م-و-س-ى","rootLatin":"m-w-s-y","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Musa'yı"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لْ","pos":"harf","posDetail":"Emir Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"يَدْعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm","gloss":"yalvaradursun"},{"position":7,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbine"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":8,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":9,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkuyorum"},{"position":10,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":11,"surface":"يُبَدِّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"بَدَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"En harfi ile mansûb","gloss":"değiştirecek"},{"position":12,"surface":"دِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dininizi"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":14,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":15,"surface":"يُظْهِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"أَظْهَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"En harfi ile mansûb","gloss":"ortaya çıkaracak"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzünde"},{"position":18,"surface":"ٱلْفَسَادَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"فَسَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bozgunu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/26*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/26*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/26*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/26*
