# Mü'min Sûresi, 32. Âyet (40:32)

> وَيَـٰقَوْمِ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ ٱلتَّنَادِ

*Veyâ kavmi innî eḣâfu ‘aleykum yevme-ttenâd(i)*

**Meal (Diyanet):** (32-33) "Ey kavmim! Gerçekten sizin için, o bağrışıp çağrışma gününden, arkanıza dönüp kaçmaya çalışacağınız günden korkuyorum. (O gün) sizi, Allah'(ın azabın)dan kurtaracak kimse yoktur. Allah, kimi saptırırsa artık onu doğru yola iletecek de yoktur."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 32. ayet, Hz. Musa'nın Firavun'a karşı mücadelesinde kavmine yaptığı uyarıyı içermektedir. Ayet, özellikle 'Yevmü't-Tenâd' kavramı üzerinden kıyamet gününün dehşetini ve o günkü çağrışımları vurgulayarak, insanları dünya hayatında doğru yolu seçmeye teşvik etmektedir. Dilbilimsel olarak, 'kavm' ve 'tenâd' kelimeleri ayetin ana mesajını oluşturan temel kavramlardır.","keyConcepts":[{"word":"قَوْمِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Hz. Musa'nın hitap ettiği, aynı soydan gelen veya aynı inancı paylaşan topluluk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavm' kelimesini 'bir araya gelen, toplanan insanlar topluluğu' olarak tanımlar. Ayetteki 'Ey kavmim!' ifadesi, Hz. Musa'nın kendi soyundan gelen ve kendisine tabi olması beklenen topluluğa yaptığı bir çağrıdır; burada bir aidiyet ve sorumluluk vurgusu vardır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavm'in genellikle erkekler için kullanıldığını, ancak kadınları da kapsayabileceğini belirtir. Ayetteki kullanım, Hz. Musa'nın hitap ettiği topluluğun genelini, yani Firavun'un zulmü altında yaşayan ve kurtuluşa davet edilen insanları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kavm'in genellikle bir peygamberin gönderildiği ve ona karşı çıkan veya onu takip eden belirli bir topluluğu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'kavm', Hz. Musa'nın uyarıda bulunduğu ve akıbetlerinden endişe ettiği topluluğu temsil eder."}]},{"word":"أَخَافُ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Hz. Musa'nın kavminin gelecekteki azaptan veya kötü bir akıbetten duyduğu endişe ve korku.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'havf' kelimesini 'bir şeyin olmasından duyulan endişe' olarak açıklar. Ayetteki 'ahâfu' (korkuyorum) ifadesi, Hz. Musa'nın kavminin 'Yevmü't-Tenâd'da karşılaşacağı azaptan dolayı hissettiği derin endişeyi ve şefkati yansıtır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf'ı 'istenmeyen bir şeyin vuku bulmasından duyulan beklenti' olarak tanımlar. Hz. Musa'nın korkusu, kavminin iman etmemesi durumunda karşılaşacakları ilahi azabın kesinliğine dair bir bilgiden kaynaklanmaktadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'havf'ın Kur'an'da genellikle Allah'tan veya O'nun azabından duyulan korku bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ahâfu', Hz. Musa'nın kavminin Allah'ın azabına uğramasından duyduğu peygamberane bir endişeyi ifade eder."}]},{"word":"ٱلتَّنَادِ","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-v","meaning":"Kıyamet gününde insanların birbirlerine veya meleklere seslenmesi, yardım istemesi veya çağrışması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tenâd' kelimesini 'çağrışma, birbirine seslenme' olarak açıklar. Ayetteki 'Yevmü't-Tenâd', kıyamet gününde insanların dehşet içinde birbirlerine veya meleklere seslenerek yardım arayacakları, ancak bir karşılık bulamayacakları bir günü ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nidâ' (çağırmak) kökünden gelen 'tenâd'ın, karşılıklı çağrışma anlamına geldiğini belirtir. 'Yevmü't-Tenâd', kıyamet gününde insanların pişmanlıkla veya çaresizlikle birbirlerine ve meleklere seslenecekleri, ancak bu çağrıların fayda vermeyeceği bir günü tasvir eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tenâd'ın 'çağırmak' ve 'uzaklaşmak' anlamlarını birleştirdiğini belirtir. Kıyamet gününde insanlar birbirlerine seslenirler, ancak bu çağrılar onlara bir fayda sağlamaz ve birbirlerinden uzaklaşırlar. Bu, o günün çaresizliğini ve dehşetini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da kıyamet gününün çeşitli isimlerle anıldığını ve her ismin o günün farklı bir yönünü vurguladığını belirtir. 'Yevmü't-Tenâd', o günkü çaresiz çağrışmaları ve insanların birbirlerinden kaçışlarını sembolize ederek, kıyametin dehşet verici atmosferini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ey"},{"position":1,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (muzâf olduğu için fetha yerine kesra ile mebnî kabul edilir)","gloss":"kavmim"},{"position":2,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":3,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici olmadığı için merfû; İnne'nin haberi konumunda","gloss":"korkuyorum"},{"position":4,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerinize, hakkında"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"günü"},{"position":6,"surface":"ٱلتَّنَادِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"تَنَادٍ","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"çağrışma, feryat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/32*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/32*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/32*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/32*
