# Mü'min Sûresi, 33. Âyet (40:33) > يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ ۗ وَمَن يُضْلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنْ هَادٍ *Yevme tuvellûne mudbirîne mâ lekum mina(A)llâhi min ‘âsim(in)(k) vemen yudlili(A)llâhu femâ lehu min hâd(in)* **Meal (Diyanet):** (32-33) "Ey kavmim! Gerçekten sizin için, o bağrışıp çağrışma gününden, arkanıza dönüp kaçmaya çalışacağınız günden korkuyorum. (O gün) sizi, Allah'(ın azabın)dan kurtaracak kimse yoktur. Allah, kimi saptırırsa artık onu doğru yola iletecek de yoktur." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/33 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Mü'min Suresi 33. ayet, kıyamet günündeki çaresizliği ve ilahi takdirin mutlaklığını vurgulamaktadır. Ayet, insanların Allah'tan kaçamayacağını ve O'nun hidayetinden mahrum bıraktığı kimseye kimsenin yol gösteremeyeceğini dilbilimsel olarak güçlü ifadelerle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تُوَلُّونَ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Kıyamet gününde insanların Allah'ın azabından yüz çevirip kaçmaya çalışmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'velâ' kökünün asıl anlamının 'bir şeye yakın olmak' olduğunu belirtir. Ancak 'tevellâ' fiili, bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek anlamında da kullanılır. Ayetteki 'tuvellûne' ifadesi, kıyamet gününde azaptan kaçmak için yüz çevirme, geri dönme eylemini anlatır ve bu durumun faydasızlığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tuvellûne' fiilini 'tüdâbirûne' (arkasını dönmek, kaçmak) olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, insanların Allah'ın azabından kurtulmak için çaresizce kaçışını mecazi bir dille ifade eder ve bu kaçışın imkansızlığına işaret eder."}]},{"word":"مُدْبِرِينَ","root":"د ب ر","rootLatin":"d-b-r","meaning":"Arkasını dönerek kaçan, geriye doğru giden kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'müdbirîn' kelimesini 'arkasını dönenler, kaçanlar' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde insanların Allah'ın azabından yüz çevirip kaçma girişimlerini, ancak bu kaçışın bir fayda sağlamayacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'd-b-r' kökünün 'bir şeyin arkası' anlamına geldiğini ve 'idbâr'ın 'arkasını dönmek, geri çekilmek' olduğunu belirtir. 'Müdbirîn' kelimesi, ayetteki 'tuvellûne' fiilini pekiştirerek, insanların tam bir çaresizlik içinde azaptan kaçmaya çalıştıklarını, ancak bu kaçışın sonuçsuz kalacağını vurgular."}]},{"word":"عَاصِمٍ","root":"ع ص م","rootLatin":"a-s-m","meaning":"Allah'ın azabından koruyacak, kurtaracak hiçbir kimsenin veya gücün olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ısmet' kelimesinin 'bir şeyi tutmak, korumak, engellemek' anlamına geldiğini belirtir. 'Âsım' ise koruyan, engelleyen demektir. Ayetteki 'min âsım' ifadesi, kıyamet gününde Allah'ın azabına karşı hiçbir koruyucunun, hiçbir kurtarıcının bulunmayacağını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ısmet'in 'bir şeyi kötü bir durumdan korumak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'âsım' kelimesi, Allah'ın azabından koruyacak, kurtaracak hiçbir gücün olmadığını vurgulayarak, insanların o günkü mutlak çaresizliğini ve Allah'ın kudretinin sınırsızlığını ortaya koyar."}]},{"word":"يُضْلِلِ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Allah'ın bir kimseyi doğru yoldan saptırması, hidayetten mahrum bırakmasıdır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da 'doğru yoldan sapma, kaybolma' anlamlarına geldiğini belirtir. Allah'ın 'idlal'i ise, O'nun iradesiyle bir kimsenin hidayetten uzaklaşması, doğru yolu bulamamasıdır. Ayetteki 'men yudlilillahu' ifadesi, ilahi takdirin mutlaklığını ve Allah'ın saptırdığı kimseye kimsenin yol gösteremeyeceğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'dalâl' kökünün 'doğru yoldan ayrılma, şaşırma' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'yudlil' fiili, Allah'ın iradesiyle gerçekleşen bir sapmayı ifade eder ve bu sapmanın sonucunda kişinin hidayete ermesinin imkansızlığını dile getirir. Bu durum, Allah'ın mutlak kudretini ve hidayetin yalnızca O'nun elinde olduğunu gösterir."}]},{"word":"هَادٍ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu gösteren, hidayet eden kimse veya güçtür.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidâyet' kelimesinin 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Hâdî' ise yol gösteren demektir. Ayetteki 'fema lehu min hâd' ifadesi, Allah'ın saptırdığı kimseye, O'nun dışında hiçbir kimsenin veya gücün doğru yolu gösteremeyeceğini, hidayet veremeyeceğini kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hidâyet'in 'doğru yolu açıklamak ve ona ulaştırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'hâdî' kelimesi, Allah'ın saptırdığı kimsenin artık hidayet bulamayacağını, çünkü hidayetin yegane kaynağının Allah olduğunu ve O'nun iradesi dışında kimsenin yol gösteremeyeceğini vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kiyamet","hidayet-dalalet","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"تُوَلُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dönersiniz, kaçarsınız"},{"position":3,"surface":"مُدْبِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"مُدْبِر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"arkasını dönenler, kaçanlar"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur, değil"},{"position":5,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Zâide Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hiçbir"},{"position":9,"surface":"عَاصِمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ص-م","rootLatin":"ʿ-ṣ-m","lemma":"عَاصِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (zâide harf-i cer ile mecrûr gibi görünse de mahallen merfû)","gloss":"koruyucu"},{"position":10,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":11,"surface":"يُضْلِلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"أَضَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"saptırırsa"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"فَمَا","pos":"harf","posDetail":"Cevap Fâ'sı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur"},{"position":14,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":15,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Zâide Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hiçbir"},{"position":16,"surface":"هَادٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَادٍ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (zâide harf-i cer ile mecrûr gibi görünse de mahallen merfû)","gloss":"yol gösterici"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/33* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/33* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/33* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/33*