# Mü'min Sûresi, 36. Âyet (40:36) > وَقَالَ فِرْعَوْنُ يَـٰهَـٰمَـٰنُ ٱبْنِ لِى صَرْحًا لَّعَلِّىٓ أَبْلُغُ ٱلْأَسْبَـٰبَ *Ve kâle fir'avnu yâ hâmânu-bni lî sarhan le'allî ebluġu-l-esbâb(e)* **Meal (Diyanet):** (36-37) Firavun dedi ki: "Ey Haman! Bana yüksek bir kule yap, belki yollara, göklerin yollarına erişirim de Musa'nın ilahını görürüm(!) Çünkü ben, onun yalancı olduğuna inanıyorum." Böylece Firavun'a yaptığı kötü iş süslü gösterildi ve doğru yoldan saptırıldı. Firavun'un tuzağı, tamamen sonuçsuz kaldı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/36 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Mü'min Suresi 36. ayet, Firavun'un Haman'a bir kule yapmasını emrederek göklere ulaşma ve Musa'nın Rabbini görme arzusunu dile getirmesini konu alır. Ayet, Firavun'un kibirini, batıl inancını ve hakikatten uzaklaşmasını dilbilimsel ve semantik derinliklerle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فِرْعَوْنُ","root":"ف ر ع","rootLatin":"f-r-ayn","meaning":"Mısır hükümdarlarına verilen unvan, ayette özel isim olarak kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fir'avn' kelimesinin 'fara' kökünden türediğini ve 'üstün gelmek, haddi aşmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, bu kelime, Mısır'ın zalim hükümdarı olan ve kendini ilahlaştıran kişiyi ifade eder. Firavun'un bu emri, onun haddi aşan ve kibirli doğasını yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da Firavun figürünün sadece bir tarihi şahsiyetten öte, ilahi otoriteye karşı çıkan, kibirli ve zalim bir arketipi temsil ettiğini vurgular. Ayetteki 'Firavun' kelimesi, bu arketipik anlamıyla, ilahi hakikati reddeden ve kendi gücüne güvenen bir liderin sembolüdür."}]},{"word":"ٱبْنِ","root":"ب ن ى","rootLatin":"b-n-y","meaning":"Yapmak, inşa etmek fiilinin emir kipidir; burada bir kule inşa etme emrini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ibni' fiilinin 'bina etmek, yükseltmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un bu emri, sadece fiziksel bir yapı inşa etme değil, aynı zamanda kendi gücünü ve otoritesini sembolize eden, göklere uzanan bir yapı kurma arzusunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibni' fiilinin mecazi olarak 'bir şeyi tesis etmek, kurmak' anlamında da kullanılabileceğini ima eder. Ayetteki bağlamda, Firavun'un bu emri, kendi batıl inancını ve Musa'nın Rabbine karşı meydan okumasını somutlaştırma çabasıdır."}]},{"word":"صَرْحًا","root":"ص ر ح","rootLatin":"s-r-h","meaning":"Yüksek ve gösterişli bina, kule veya saray anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sarh' kelimesinin 'açıkça görünen, yüksek ve belirgin yapı' anlamına geldiğini açıklar. Firavun'un istediği 'sarh', sadece bir kule değil, aynı zamanda onun gücünü ve ihtişamını sergileyen, herkes tarafından görülebilen bir anıttır. Bu, onun kibirinin ve kendini beğenmişliğinin bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sarh' kelimesinin 'yüksek ve sağlam bina' anlamını vurgular. Ayetteki kullanımı, Firavun'un göklere ulaşma ve ilahi olanı sorgulama arzusunu somutlaştıran, fiziksel bir aracı ifade eder. Bu, onun akıl dışı ve haddi aşan bir talebidir."}]},{"word":"أَبْلُغُ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Ulaşmak, varmak, erişmek fiilinin birinci tekil şahıs geniş zaman kipidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'bülûğ' kökünün 'bir hedefe ulaşmak, bir şeye varmak' anlamını taşıdığını belirtir. Firavun'un 'ebluğ' ifadesi, fiziksel olarak göklere ulaşma ve Musa'nın Rabbini görme gibi imkansız bir hedefe varmak istemesini ifade eder. Bu, onun ilahi kudret karşısındaki acizliğini anlamamasının bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bülûğ' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir hedefe ulaşma, bir sona varma anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un bu kelimeyi kullanması, onun kendi gücüyle ilahi aleme müdahale edebileceği yanılgısını yansıtır ve bu, onun sapkın düşüncesinin bir parçasıdır."}]},{"word":"ٱلْأَسْبَـٰبَ","root":"س ب ب","rootLatin":"s-b-b","meaning":"Yollar, vasıtalar, sebepler anlamına gelir; ayette göklere giden yollar kastedilmektedir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'esbâb' kelimesinin 'yollar, kapılar' anlamında kullanıldığını ve burada mecazi olarak göklere çıkan yolları ifade ettiğini belirtir. Firavun, bu yollar aracılığıyla Musa'nın Rabbine ulaşabileceğini düşünerek, ilahi kudreti kendi beşeri sınırları içinde anlamaya çalışır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sebeb' kelimesinin 'bir şeye ulaşmayı sağlayan vasıta' olduğunu açıklar. Ayetteki 'esbâb', Firavun'un göklere ulaşmak için kullanmayı düşündüğü fiziksel yolları ve araçları ifade eder. Bu, onun ilahi gerçekliği maddi ve beşeri ölçütlerle kavramaya çalışmasının bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sebeb' kelimesinin 'bir şeyin meydana gelmesine yol açan şey' anlamını vurgular. Ayetteki 'esbâb', Firavun'un kendi kulesi aracılığıyla göklere ulaşma ve ilahi olanı görme gibi imkansız bir sonuca varmak için kullandığı varsayılan 'vasıtaları' ifade eder. Bu, onun mantıksız ve kibirli düşüncesini ortaya koyar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","musrikler","kufur-sirk","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Ve"},{"position":2,"translit":"kâle"},{"position":3,"translit":"fir'avnu"},{"position":4,"translit":"yâ"},{"position":5,"translit":"hâmânu-bni"},{"position":6,"translit":"lî"},{"position":7,"translit":"sarhan"},{"position":8,"translit":"le'allî"},{"position":9,"translit":"ebluġu-l-esbâb(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"فِرْعَوْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Alem","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Firavun","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey"},{"position":3,"surface":"هَـٰمَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"Münâdâ","root":"ه-م-ن","rootLatin":"h-m-n","lemma":"هَامَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için damme üzere mebnî","gloss":"Haman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nidâ harfi"},{"position":4,"surface":"ٱبْنِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بَنَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için illet harfinin hazfi üzere mebnî","gloss":"yap","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"صَرْحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ر-ح","rootLatin":"s-r-h","lemma":"صَرْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kule","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"لَّعَلِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"belki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"ىٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne ve benzerlerinin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":8,"surface":"أَبْلُغُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَلَغَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"erişirim","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَسْبَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cemi","root":"س-ب-ب","rootLatin":"s-b-b","lemma":"سَبَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yollara","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/36* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/36* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/36* - **Tahrîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/36* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/36* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36. ayette* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36. ayette*