# Mü'min Sûresi, 45. Âyet (40:45) > فَوَقَىٰهُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِ مَا مَكَرُوا۟ ۖ وَحَاقَ بِـَٔالِ فِرْعَوْنَ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ *Fevakâhu(A)llâhu seyyi-âti mâ mekerû(s) ve hâka bi-âli fir'avne sû-u-l'ażâb(i)* **Meal (Diyanet):** Allah, onu, onların hilelerinin kötülüklerinden korudu. Firavun ailesini, azabın en kötüsü kuşattı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/45 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Mü'min Suresi 45. ayet, Allah'ın mümin bir kişiyi düşmanlarının kurduğu tuzaktan korumasını ve Firavun ailesini kuşatan kötü azabı anlatır. Ayet, ilahi koruma, hile ve azap kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَوَقَىٰهُ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın bir kişiyi bir şeyden koruması, muhafaza etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vakâ (وقى) kelimesi, bir şeyi zararlı şeylerden korumak, muhafaza etmek demektir. Ayetteki 'fevakâhu' ifadesi, Allah'ın o mümin kişiyi, Firavun ve adamlarının kurduğu tuzaklardan ve kötülüklerden koruduğunu, ona zarar gelmesini engellediğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vakâ (وقى) fiili, mecazi olarak bir tehlikeden kurtarmak, emin kılmak anlamında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın mümin kişiyi Firavun'un hilesinden koruması, onun güvenliğini sağlaması olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"مَكَرُوا۟","root":"م ك ر","rootLatin":"m-k-r","meaning":"Birine karşı gizlice plan yapmak, hile kurmak, tuzak hazırlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mekr (مكر), birine karşı gizlice kötü bir plan yapmak, hile ile aldatmaktır. Ayetteki 'mâ mekerû' ifadesi, Firavun ve adamlarının mümin kişiye karşı kurdukları gizli tuzakları ve kötü niyetli planları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mekr (مكر) kavramı Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, düşmanca ve aldatıcı bir planı ifade eder. Bu ayette, Firavun'un mümin kişiyi öldürme veya ona zarar verme yönündeki sinsi planlarını ve hilelerini belirtir."}]},{"word":"حَاقَ","root":"ح و ق","rootLatin":"h-v-k","meaning":"Bir şeyi kuşatmak, sarmak, bir şeyin etrafını çevirmek ve onu etkisi altına almak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hâka (حاق) fiili, bir şeyin bir başkasını tamamen kuşatması, sarması ve onu etkisi altına alması demektir. Ayetteki 've hâka bi-âli Fir'avne' ifadesi, kötü azabın Firavun ailesini tamamen kuşattığını, onları çepeçevre sardığını ve ondan kaçış imkanı bırakmadığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hâka (حاق) fiili, genellikle ceza veya azabın bir kişiyi veya topluluğu tamamen kuşatması, ondan kurtulmanın mümkün olmaması durumunu ifade eder. Bu ayette, Firavun ailesinin kötü azap tarafından tamamen kuşatıldığını ve bu azabın kaçınılmaz olduğunu vurgular."}]},{"word":"سُوٓءُ","root":"س و أ","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kötülük, şer, çirkinlik, zarar ve azap anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sû' (سوء), her türlü kötülüğü, çirkinliği ve zararı ifade eden geniş kapsamlı bir kelimedir. Ayetteki 'sûu'l-azâb' (kötü azap) terkibi, azabın şiddetli, acı verici ve dayanılmaz olduğunu, yani nitelik olarak kötü olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sû' (سوء), hem maddi hem de manevi anlamda hoş olmayan, zararlı ve kötü olan her şeyi kapsar. Bu ayette, Firavun ailesini kuşatan azabın niteliğini belirterek, bu azabın son derece şiddetli ve kötü sonuçlar doğuran bir azap olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Acı veren ceza, işkence, eziyet anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın günahkarlara verdiği cezayı ifade eder. Ayetteki 'sûu'l-azâb' ifadesi, Firavun ailesine verilen cezanın niteliğini, yani onun çok şiddetli ve acı verici olduğunu açıklar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Azâb (عذاب), bedene veya ruha verilen acı ve eziyettir. Bu ayette, Firavun ailesinin işlediği zulümlerin karşılığı olarak kendilerini kuşatan ve onlara büyük acılar yaşatan ilahi cezayı ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"وَقَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korudu"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"سَيِّـَٔاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötülüklerini"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"مَكَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ك-ر","rootLatin":"m-k-r","lemma":"مَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tuzak kurdular"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"حَاقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-و-ق","rootLatin":"h-w-q","lemma":"حَاقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sardı"},{"position":7,"surface":"بِـ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":7,"surface":"ءَالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"آل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailesini"},{"position":8,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-`-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun'un"},{"position":9,"surface":"سُوٓءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kötü"},{"position":10,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"`-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"azap"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/45* - **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *40/45* - **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/45-46* - **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/45-46*