# Mü'min Sûresi, 52. Âyet (40:52)

> يَوْمَ لَا يَنفَعُ ٱلظَّـٰلِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ ۖ وَلَهُمُ ٱللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوٓءُ ٱلدَّارِ

*Yevme lâ yenfe'u-zzâlimîne ma'żiratuhum(s) velehumu-lla'netu velehum sû-u-ddâr(i)*

**Meal (Diyanet):** O gün zalimlere, mazeretleri fayda vermez. Lanet de onlaradır, kötü yurt da onlaradır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 52. ayet, kıyamet gününde zalimlerin özürlerinin kabul edilmeyeceğini, lanete uğrayacaklarını ve kötü bir akıbete maruz kalacaklarını vurgular. Ayet, 'zalimler', 'özür', 'lanet' ve 'yurt/mekan' gibi temel kavramlar üzerinden ahiret azabının kesinliğini ve adaletini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Allah'ın koyduğu sınırları aşan, haksızlık eden, zulmeden kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymaktır. Şeriatta ise, Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve başkalarının haklarına tecavüz etmektir. Ayetteki 'zalimin' kelimesi, kıyamet gününde özürleri kabul edilmeyecek olan, dünyada Allah'ın emirlerine karşı gelmiş ve haksızlık etmiş kişileri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'zulüm' kavramı, sadece dünyevi haksızlıkları değil, aynı zamanda Allah'a karşı işlenen günahları ve O'nun birliğini inkar etmeyi de kapsar. 'Zalimler', Allah'ın varlığını ve birliğini inkar eden, peygamberlere karşı çıkan ve ahiret gününe inanmayan kimselerdir ki, bu ayetteki bağlamda onların özürlerinin fayda vermeyeceği vurgulanır."}]},{"word":"مَعْذِرَتُهُمْ","root":"ع ذ ر","rootLatin":"a-z-r","meaning":"Kıyamet gününde zalimlerin ileri sürecekleri, ancak kabul edilmeyecek olan mazeretleri ve özürleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'ziret, bir kusur veya hatadan dolayı ileri sürülen gerekçe, özürdür. Bu ayetteki 'ma'ziretuhum' ifadesi, zalimlerin dünyada işledikleri günahlar ve haksızlıklar için ahirette sunacakları bahanelerin, Allah katında hiçbir geçerliliğinin olmayacağını ve onlara fayda sağlamayacağını belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ma'ziret, bir fiilin kötü sonucundan kurtulmak için sunulan açıklamadır. Ayetteki kullanımı, zalimlerin dünyadaki inkarları ve zulümleri için ahirette sunacakları her türlü mazeretin, o günün şiddeti ve adaleti karşısında değersiz kalacağını ve azaptan kurtulmalarına yetmeyeceğini gösterir."}]},{"word":"ٱللَّعْنَةُ","root":"ل ع ن","rootLatin":"l-a-n","meaning":"Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma, kovma ve ilahi gazaba uğratmadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lanet, uzaklaştırmak ve kovmak demektir. Allah'tan lanet, O'nun rahmetinden ve iyiliğinden uzaklaştırmasıdır. İnsanlardan lanet ise, beddua etmektir. Ayetteki 'lanet' ifadesi, zalimlerin kıyamet gününde Allah'ın rahmetinden tamamen mahrum kalacaklarını ve ilahi gazaba uğrayacaklarını açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Lanet, Allah'ın rahmetinden uzaklaşmak ve kovulmaktır. Bu ayetteki 'lanet' kavramı, zalimlerin ahiretteki nihai akıbetlerinin, Allah'ın lütfundan ve bağışlayıcılığından tamamen dışlanma olduğunu, bu durumun onların ebedi azabının bir parçası olduğunu vurgular."}]},{"word":"سُوٓءُ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kötülük, çirkinlik, şer ve hoşa gitmeyen durumdur.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Su' (سُوء), kötü olan her şey için kullanılır. Bu ayetteki 'sûu'd-dâr' ifadesi, zalimlerin ahiretteki mekanlarının, yani cehennemin, en kötü ve en çirkin yer olduğunu, orada karşılaşacakları azabın ve durumun son derece kötü olduğunu mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Su' (سُوء), bir şeyin çirkin ve kötü olmasıdır. Ayetteki 'sûu'd-dâr' terkibi, zalimlerin ahiretteki yurtlarının, yani cehennemin, hem maddi hem de manevi olarak en kötü ve en iğrenç yer olduğunu, orada hiçbir hayır ve güzelliğin bulunmadığını, aksine her türlü azap ve sıkıntının mevcut olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلدَّارِ","root":"د و ر","rootLatin":"d-v-r","meaning":"Kıyamet gününde zalimlerin varacağı, kötü ve azap dolu olan nihai yurt veya mekandır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâr (دار), bir yerleşim yeri, ev veya yurt anlamına gelir. Kur'an'da genellikle ahiret yurdu için kullanılır. Bu ayetteki 'sûu'd-dâr' ifadesi, zalimlerin ahiretteki nihai ikametgahlarının, yani cehennemin, kötü ve azap dolu bir yer olduğunu, onların dünyadaki amellerinin karşılığı olarak bu kötü yurda döneceklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Dâr (دار), ikamet edilen yerdir. Ayetteki 'sûu'd-dâr' terkibi, zalimlerin ahiretteki yurtlarının, yani cehennemin, kötülüklerin ve azabın toplandığı bir mekan olduğunu, bu yurdun onların dünyadaki kötü amellerinin bir sonucu olarak kendilerine tahsis edildiğini ve orada ebedi bir azapla karşılaşacaklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat","cehennem","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil, -mez"},{"position":3,"surface":"يَنفَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ع","rootLatin":"n-f-ʿ","lemma":"نَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"fayda verir"},{"position":4,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zalimlere"},{"position":5,"surface":"مَعْذِرَتُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ر","rootLatin":"ʿ-dh-r","lemma":"مَعْذِرَة","form":"Mef'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"özürleri"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَهُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":7,"surface":"ٱللَّعْنَةُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ن","rootLatin":"l-ʿ-n","lemma":"لَعْنَة","form":"Fa'le","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"lanet"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":9,"surface":"سُوٓءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kötüsü"},{"position":10,"surface":"ٱلدَّارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yurdun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/52*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/52*
