# Mü'min Sûresi, 53. Âyet (40:53)

> وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْهُدَىٰ وَأَوْرَثْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْكِتَـٰبَ

*Ve lekad âteynâ mûsâ-lhudâ ve evraśnâ benî isrâ-île-lkitâb(e)*

**Meal (Diyanet):** (53-54) Andolsun, biz Musa'ya hidayet verdik. İsrailoğulları'na da, akıl sahipleri için bir öğüt ve doğruluk rehberi olarak o kitabı (Tevrat'ı) miras bıraktık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Hz. Musa'ya hidayet vermesini ve İsrailoğulları'nı Kitap'a varis kılmasını konu edinmektedir. Anahtar kavramlar, ilahi rehberlik, miras ve kutsal metinlerin rolünü vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Vermek, ihsan etmek, ulaştırmak anlamındadır ve Allah'ın Musa'ya hidayeti bahşetmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini ve genellikle bir lütuf, ihsan veya bağışlama bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'â-teynâ' fiili, Allah'ın Musa'ya hidayeti bir lütuf olarak verdiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âtâ' fiilinin Kur'an'da 'vermek' anlamında kullanıldığını ve bu ayette Allah'ın Musa'ya hidayeti doğrudan ve aracısız bir şekilde bahşettiğini ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلْهُدَىٰ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, kılavuzluk etmek anlamındadır ve Allah'ın Musa'ya verdiği ilahi rehberliği ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüdâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'tan gelen doğru yolu, ilahi rehberliği ve hakikati ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'el-hüdâ', Musa'ya verilen özel bir ilahi rehberlik ve doğru yolu gösteren bir kılavuzdur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hüdâ' kelimesinin 'doğru yolu göstermek' anlamına geldiğini ve hem maddi hem de manevi rehberliği kapsadığını açıklar. Ayetteki kullanımı, Musa'ya verilen ilahi vahiy ve şeriat aracılığıyla insanları doğru yola iletme görevini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüdâ'nın Kur'an'da 'Allah'ın insanlara gönderdiği peygamberler ve kitaplar aracılığıyla gösterdiği doğru yol' anlamında kullanıldığını vurgular. Musa'ya verilen hüdâ, Tevrat'ın da bir parçası olan ilahi rehberliktir."}]},{"word":"أَوْرَثْنَا","root":"و ر ث","rootLatin":"v-r-s̱","meaning":"Miras bırakmak, varis kılmak anlamındadır ve Allah'ın İsrailoğulları'nı Kitap'a varis kıldığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'vâris' kelimesinin 'mirasçı' anlamına geldiğini ve 'îrâs' fiilinin 'miras bırakmak' veya 'bir şeyi birine devretmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'evrasnâ', Allah'ın Kitap'ı İsrailoğulları'na bir miras olarak devrettiğini, yani onu koruma ve uygulama sorumluluğunu onlara yüklediğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'verese' fiilinin 'bir şeyin birinden diğerine geçmesi' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Kitap'ın İsrailoğulları'na bir önceki nesilden veya peygamberden geçen bir emanet ve sorumluluk olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı metin, kitap anlamındadır ve burada Tevrat'ı, yani Allah'ın İsrailoğulları'na indirdiği kutsal kitabı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Kitâb' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah tarafından indirilmiş kutsal metinleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Musa'ya verilen hidayetin somutlaşmış hali olan Tevrat'ı kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kitâb'ın 'yazılı metin' anlamına geldiğini ve Kur'an'da 'Allah'ın vahyini içeren kutsal kitaplar' için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'el-Kitâb', İsrailoğulları'na miras bırakılan Tevrat'tır ve onlara rehberlik etme amacı taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kitâb'ın 'yazılı olan her şey' anlamına geldiğini ancak Kur'an'da özel olarak 'Allah'ın kelamını içeren kutsal metinler' için kullanıldığını belirtir. İsrailoğulları'na verilen 'el-Kitâb', onların dini ve hukuki yaşamlarını düzenleyen ilahi bir kaynaktır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","kissa-musa","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"A-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"مُوسَى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Musa'ya"},{"position":4,"surface":"ٱلْهُدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hidayeti"},{"position":5,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَوْرَثْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ر-ث","rootLatin":"w-r-th","lemma":"إِيرَاث","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"varis kıldık"},{"position":6,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müzekker Sâlim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğullarını"},{"position":7,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"İsrail'in"},{"position":8,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitab'ı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53-54*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/53*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53-54*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/53*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/53*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53*
- **Şûrâ Sûresi** · *40/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/53*