# Mü'min Sûresi, 55. Âyet (40:55)

> فَٱصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَنۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِٱلْعَشِىِّ وَٱلْإِبْكَـٰرِ

*Fasbir inne va'da(A)llâhi hakkun vestaġfir liżenbike vesebbih bihamdi rabbike bil'aşiyyi vel-ibkâr(i)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Sabret. Allah'ın va'di şüphesiz gerçektir. Günahının bağışlanmasını iste. Akşam sabah Rabbini hamd ederek tespih et!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/55

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 55. ayet, sabır, istiğfar ve tesbih kavramları etrafında şekillenen bir ilahi emri içermektedir. Ayet, Allah'ın vaadinin hakikatini vurgulayarak müminlere zorluklar karşısında dirençli olmayı, günahlarından arınmayı ve sürekli bir şükür ve zikir halinde bulunmayı öğütlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklar karşısında metanetli olmak, dayanmak ve tahammül etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymaktır. Ayetteki 'fasbir' emri, Allah'ın vaadinin hak olduğuna inanarak, karşılaşılan zorluklara ve sıkıntılara karşı direnç göstermeyi, acele etmemeyi ve ilahi takdire rıza göstermeyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sabır, nefsi musibetler karşısında sükûnete erdirmek ve şikayeti terk etmektir. Bu ayetteki sabır emri, peygamberin tebliğ görevinde karşılaştığı inkarcıların eziyetlerine ve zorluklarına karşı sebat etmesini, Allah'ın yardımının geleceğine olan inancını korumasını öğütler."}]},{"word":"وَعْدَ","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Allah'ın insanlara veya peygamberlere bildirdiği, gerçekleşeceği kesin olan söz veya taahhüt.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd, hayır için verilen sözdür. Ayette geçen 'va'dullah', Allah'ın peygamberine ve müminlere zafer, yardım ve ahiretteki mükafatlar gibi konularda verdiği kesin sözleri ifade eder ki bu sözlerin gerçekleşeceği şüphesizdir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Va'd, bir şeyin olacağını haber vermektir. Buradaki 'va'dallah', Allah'ın peygamberine ve müminlere düşmanlarına karşı yardım edeceğine, dinini yücelteceğine ve ahirette mükafatlandıracağına dair kesin ve değişmez taahhüdüdür."}]},{"word":"حَقٌّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, sabit ve şüphe götürmez olan şey.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hak, doğru ve sabit olandır. Ayetteki 'hak' kelimesi, Allah'ın vaadinin kesinliğini, değişmezliğini ve gerçekleşeceğinden asla şüphe edilmemesi gerektiğini vurgular; bu, batılın zıddıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hak' kavramı, mutlak gerçekliği, ilahi düzeni ve adaleti ifade eder. Bu ayette 'va'dullah hak' ifadesi, Allah'ın sözünün sadece doğru olmakla kalmayıp, aynı zamanda varoluşsal bir gerçeklik taşıdığını ve kaçınılmaz olarak gerçekleşeceğini belirtir."}]},{"word":"وَٱسْتَغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Günahların bağışlanmasını dilemek, af talep etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstiğfar, günahın örtülmesini ve affedilmesini istemektir. Ayetteki 've'stağfir', peygamberin dahi beşer olması hasebiyle olası kusurlarından veya ümmeti adına Allah'tan af dilemesini emreder; bu, aynı zamanda ümmetine de istiğfar etme çağrısıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İstiğfar, Allah'tan günahların örtülmesini ve cezalandırılmamasını talep etmektir. Bu ayetteki istiğfar emri, peygamberin makamına uygun bir edep ve tevazu göstergesi olup, aynı zamanda müminlere de sürekli istiğfar halinde bulunmanın önemini hatırlatır; zira insan hata yapmaya meyillidir."}]},{"word":"وَسَبِّحْ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve şükretmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tesbih, Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak, O'nu yüceltmek ve şükretmektir. Ayetteki 've sebbih', Allah'ın kudretini, azametini ve nimetlerini anarak O'nu sürekli zikretmeyi ve O'na hamd etmeyi emreder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tesbih, Allah'ı kemal sıfatlarıyla anmak ve noksan sıfatlardan tenzih etmektir. Bu ayetteki tesbih emri, özellikle 'bi hamdi Rabbike' (Rabbinin hamdiyle) ifadesiyle birlikte, Allah'ı överek, O'nun nimetlerine şükrederek ve O'nun büyüklüğünü idrak ederek zikretmenin önemini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","tovbe","zikir","tevhid","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabret"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":3,"surface":"وَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sözü"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"حَقٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gerçektir"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱسْتَغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ğ-f-r","lemma":"ٱسْتَغْفَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağışlanma dile"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"ذَنۢبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ن-ب","rootLatin":"z-n-b","lemma":"ذَنْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"suçun"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"حَمْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hamdiyle"},{"position":10,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"ٱلْعَشِىِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ش-و","rootLatin":"'-ş-w","lemma":"عَشِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"akşam"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱلْإِبْكَـٰرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ك-ر","rootLatin":"b-k-r","lemma":"إِبْكَار","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"sabah"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’min 40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *el-Mü’min 40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *el-Mü’min 40/55*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mü’min 40/55*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/55*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/55*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/55*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/55*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/55*