# Mü'min Sûresi, 60. Âyet (40:60)

> وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدْعُونِىٓ أَسْتَجِبْ لَكُمْ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِى سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ

*Vekâle rabbukumu-d'ûnî estecib lekum(c) inne-lleżîne yestekbirûne ‘an ‘ibâdetî seyedḣulûne cehenneme dâḣirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Rabbiniz şöyle dedi: "Bana dua edin, duanıza cevap vereyim. Bana kulluk etmeyi kibirlerine yediremeyenler aşağılanmış bir halde cehenneme gireceklerdir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 60. ayet, Allah'ın kullarına dua etmelerini emrettiği ve duaya icabet edeceğini vaat ettiği, aynı zamanda kendisine kulluk etmekten kibirlenenlerin akıbetini bildirdiği temel bir ayettir. Ayet, dua, icabet, kulluk ve kibir gibi merkezi kavramlar üzerinden Allah-kul ilişkisini ve bu ilişkinin sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱدْعُونِىٓ","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-v","meaning":"Allah'a yönelerek istekte bulunmak, çağırmak, yardım dilemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'دعاء' kelimesini 'bir şeyi kendine doğru çekmek' olarak açıklar. Ayetteki 'ادعوني' ifadesi, kulun Allah'a yönelerek O'ndan yardım ve istekte bulunması, O'nu çağırması anlamındadır. Bu, kulun acziyetini ve Allah'ın kudretini idrak ederek O'na sığınmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dua' kavramını Kur'an'da 'Allah'a yönelme, O'ndan bir şey isteme' olarak ele alır. Bu ayetteki 'ادعوني' emri, Allah ile kul arasındaki doğrudan iletişimin ve kulun Allah'a olan bağımlılığının bir ifadesidir. Dua, aynı zamanda bir ibadet şekli olarak da vurgulanır."}]},{"word":"أَسْتَجِبْ","root":"ج و ب","rootLatin":"c-v-b","meaning":"Dua edenin isteğine karşılık vermek, icabet etmek, kabul etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'استجاب' fiilini 'cevap vermek, karşılık vermek' olarak açıklar. Ayetteki 'أستجب لكم' ifadesi, Allah'ın kullarının dualarına olumlu bir şekilde karşılık vereceği, onların isteklerini kabul edeceği vaadini taşır. Bu, Allah'ın kullarına olan lütfunu ve rahmetini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'استجابة' kelimesinin 'talebe icabet etmek, çağrıya karşılık vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kullarının dualarına karşılık vermesi, onların dileklerini yerine getirmesi veya onlara en hayırlı olanı vermesi şeklinde tecelli eder."}]},{"word":"يَسْتَكْبِرُونَ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslamak, kibirlenmek, kendini üstün görmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'استكبار' kelimesini 'kendini büyük görmek, başkalarından üstün tutmak' olarak açıklar. Ayetteki 'يستكبرون عن عبادتي' ifadesi, Allah'a kulluk etmekten, O'nun emirlerine boyun eğmekten gurur duyarak kaçınanları ifade eder. Bu, Allah'ın hakkını tanımama ve O'na karşı gelme halidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'كبر' kökünden türeyen 'استكبار'ın, 'hakkı kabul etmemek ve insanları hor görmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yestekbirûn' kelimesi, Allah'a ibadet etmeyi kendi şanlarına yakıştıramayan, O'nun karşısında acziyetlerini kabul etmeyen kimselerin ruh halini tasvir eder."}]},{"word":"عِبَادَتِى","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk etmek, boyun eğmek, itaat etmek, ibadet etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'عبادة' kelimesini 'boyun eğme, itaat etme ve tevazu gösterme' olarak açıklar. Ayetteki 'عبادتي' ifadesi, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve boyun eğme halini, O'nun emirlerine uyma ve yasaklarından kaçınma eylemlerini kapsar. Bu, kulun Allah'a olan borcudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ibadet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, sadece ritüelistik eylemleri değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan her türlü iyi işi ve Allah'a karşı duyulan derin saygıyı da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'ibadetimden' kasıt, Allah'a karşı gösterilmesi gereken tüm kulluk vazifeleridir."}]},{"word":"دَاخِرِينَ","root":"د خ ر","rootLatin":"d-h-r","meaning":"Alçalmış, zelil, hor ve hakir bir şekilde.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'دخر' kelimesini 'küçülmek, zelil olmak, hor ve hakir duruma düşmek' olarak açıklar. Ayetteki 'داخرين' ifadesi, Allah'a kulluk etmekten kibirlenenlerin cehenneme girecekleri durumu tasvir eder. Bu, onların dünyadaki kibirlerinin aksine, ahiretteki zillet ve alçaklıklarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'دخور' kelimesinin 'küçülme, zillet ve hakirlik' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'dahirîn' kelimesi, kibirlenenlerin cehennemdeki durumunu, yani horlanmış, aşağılanmış ve zelil bir halde bulunacaklarını ifade eder. Bu, onların dünyadaki gururlarının tam tersi bir akıbettir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","cehennem","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبُّكُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbiniz"},{"position":2,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"ٱدْعُونِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"Bana dua edin"},{"position":3,"surface":"نِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bana"},{"position":4,"surface":"أَسْتَجِبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-و-ب","rootLatin":"j-w-b","lemma":"اِسْتَجَابَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"icabet edeyim"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"size"},{"position":6,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":8,"surface":"يَسْتَكْبِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"büyüklük taslarlar"},{"position":9,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":10,"surface":"عِبَادَتِى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عِبَادَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulluğumdan"},{"position":10,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":11,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yakında"},{"position":11,"surface":"يَدْخُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-kh-l","lemma":"دَخَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"girecekler"},{"position":12,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"cehenneme"},{"position":13,"surface":"دَاخِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-خ-ر","rootLatin":"d-kh-r","lemma":"دَاخِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"alçalmış olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/60*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/60*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *40/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *40/60*