# Mü'min Sûresi, 66. Âyet (40:66)

> ۞ قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَمَّا جَآءَنِىَ ٱلْبَيِّنَـٰتُ مِن رَّبِّى وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Kul innî nuhîtu en a'bude-lleżîne ted'ûne min dûni(A)llâhi lemmâ câeniye-lbeyyinâtu min rabbî ve umirtu en uslime lirabbi-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Rabbimden bana apaçık deliller gelince, Allah'ı bırakıp da taptıklarınıza tapmam bana yasaklandı ve bana, alemlerin Rabbine teslim olmam emredildi."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/66

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 66. ayet, tevhid inancının temelini oluşturan kulluk ve teslimiyet kavramlarını vurgular. Ayet, peygamberin Allah'tan başkasına kulluk etmesinin yasaklandığını ve âlemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"نُهِيتُ","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","meaning":"Bu kelime, bir şeyden men edilme, yasaklanma ve engellenme anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nehy' kelimesinin bir şeyi yapmaktan alıkoymak, men etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nuhîtü' ifadesi, peygamberin Allah tarafından müşriklerin taptıklarına kulluk etmekten kesin bir şekilde men edildiğini, bu yasağın ilahi bir emirle geldiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nehy'in bir fiilin yapılmasını istememek ve ondan alıkoymak olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin şahsında tüm müminlere, Allah'tan başkasına ibadet etmenin kesinlikle yasaklandığını, bu yasağın ilahi iradenin bir tecellisi olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَعْبُدَ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Bu kelime, kulluk etmek, ibadet etmek, boyun eğmek ve itaat etmek anlamlarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'abd' kökünün 'itaat etmek' ve 'boyun eğmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'a'bude' ifadesi, peygamberin, Allah'tan başka hiçbir varlığa tam bir teslimiyet ve itaatle kulluk etmesinin yasaklandığını, bu yasağın tevhidin özü olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdiyyet'i 'tevazu ve boyun eğme' olarak tanımlar ve 'ibadet'in ise 'en üst düzeyde tevazu' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'a'bude', Allah'tan başkasına gösterilecek en üst düzeydeki bu teslimiyetin ve boyun eğmenin kesinlikle reddedildiğini, sadece Allah'a has olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da 'kul' ve 'köle' anlamlarının yanı sıra, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat içinde olmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'a'bude', peygamberin şahsında, Allah'tan başka hiçbir varlığa bu tür bir 'kulluk' ve 'teslimiyet'in gösterilemeyeceğini, bunun tevhidin temel şartı olduğunu açıklar."}]},{"word":"ٱلْبَيِّنَـٰتُ","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Bu kelime, açık deliller, kesin kanıtlar, apaçık belgeler ve mucizeler anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyyine' kelimesinin 'açık delil' ve 'hüccet' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'el-beyyinât', peygambere Rabbinden gelen vahyin, hakikatin apaçık delillerini ve kanıtlarını içerdiğini, bu delillerin doğru yolu gösterdiğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'beyyine'nin 'açıklayan, ortaya koyan' anlamında olduğunu ve 'delil' manasına geldiğini söyler. Ayetteki 'el-beyyinât', peygambere gelen ilahi mesajın, tevhidin doğruluğunu ve şirkin yanlışlığını açıkça ortaya koyan, şüpheye yer bırakmayan kesin kanıtlar olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beyyine'nin 'açıkça ortaya koyan, açıklayan' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'da genellikle 'delil, kanıt, mucize' manalarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-beyyinât', peygamberin tevhidi savunmasının ve şirki reddetmesinin, Rabbinden gelen apaçık delillere dayandığını, bu delillerin ilahi kaynaklı olduğunu ifade eder."}]},{"word":"أُسْلِمَ","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Bu kelime, teslim olmak, boyun eğmek, kendini adamak ve barış içinde olmak anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'İslâm' kelimesinin 'teslimiyet' ve 'boyun eğme' anlamına geldiğini, bununla birlikte 'barış' ve 'esenlik' manalarını da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'üslime', peygamberin, tüm varlığıyla âlemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduğunu, bu teslimiyetin hem itaat hem de iç huzur getiren bir durum olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'İslâm'ın 'Allah'a teslim olmak ve O'nun emirlerine boyun eğmek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'üslime', peygamberin şahsında, Allah'ın birliğine inanıp O'nun hükümlerine tam bir teslimiyetle boyun eğmenin, imanın ve doğru yolun temelini oluşturduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'İslâm' kavramının Kur'an'da 'Allah'a tam bir teslimiyet' ve 'O'nun iradesine boyun eğme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'üslime', peygamberin, âlemlerin Rabbine karşı mutlak bir teslimiyet içinde olması gerektiğini, bu teslimiyetin sadece sözde değil, tüm yaşam tarzında tecelli etmesi gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bu kelime, tüm âlemleri, evrenleri ve yaratılmış her şeyi kapsayan geniş bir anlamı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'âlem' kelimesinin 'yaratılmış her şey' anlamına geldiğini ve 'âlemîn'in ise bunun çoğulu olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-âlemîn', Allah'ın sadece belirli bir topluluğun veya varlık türünün değil, tüm evrenin, tüm yaratılmışların Rabbi olduğunu, O'nun hükümranlığının sınırsız olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlem' kelimesinin 'yaratılmışların tümü' anlamına geldiğini ve 'âlemîn'in ise 'insanlar, cinler ve melekler' gibi akıl sahibi varlıkları kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'el-âlemîn', peygamberin teslim olduğu Rabbin, sadece insanlığın değil, tüm varlık âlemlerinin yaratıcısı, yöneticisi ve sahibi olduğunu, bu teslimiyetin evrensel bir boyutu olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","tebligh","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz ben"},{"position":2,"surface":"ـي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":3,"surface":"نُهِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نَهَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yasaklandım"},{"position":4,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mek, -mak"},{"position":5,"surface":"أَعْبُدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"kulluk etmem"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":7,"surface":"تَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"çağırıyorsunuz, kulluk ediyorsunuz"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında, gayrısı"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki, -dığı zaman"},{"position":12,"surface":"جَآءَنِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"c-y-'","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bana geldi"},{"position":12,"surface":"ـنِيَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":13,"surface":"ٱلْبَيِّنَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيِّنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"açık deliller, belgeler"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":15,"surface":"رَّبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":15,"surface":"ـي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":16,"surface":"وَأُمِرْتُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"أُمِرْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"emrolundum"},{"position":17,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mek, -mak"},{"position":18,"surface":"أُسْلِمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"أَسْلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"teslim olayım"},{"position":19,"surface":"لِرَبِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e, -a"},{"position":19,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":20,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"âlemlerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/66*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/66*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/66*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/66*
- **Zuhruf Sûresi** · *40/66*