# Mü'min Sûresi, 69. Âyet (40:69)

> أَلَمْ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُجَـٰدِلُونَ فِىٓ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ أَنَّىٰ يُصْرَفُونَ

*Elem tera ilâ-lleżîne yucâdilûne fî âyâti(A)llâhi ennâ yusrafûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın ayetleri hakkında tartışanları görmedin mi? Nasıl da döndürülüyorlar?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/69

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın ayetleri hakkında tartışanların durumunu ve onların hakikatten nasıl saptırıldıklarını sorgulayıcı bir üslupla ele almaktadır. Anahtar kavramlar, tartışma eylemi, Allah'ın ayetleri ve saptırılma/döndürülme fiili etrafında yoğunlaşmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُجَـٰدِلُونَ","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Allah'ın ayetleri hakkında delillerle veya delilsiz olarak çekişmek, münakaşa etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-d-l kökünden türeyen 'mücâdele', bir şeyi yere sermek, bükmek anlamından gelir. Tartışmada da kişi, karşısındakini kendi görüşüne çekmeye çalışır. Ayetteki 'yücâdilûne' ifadesi, hakikati ortaya çıkarmak yerine, batılı savunmak veya hakkı saptırmak amacıyla yapılan tartışmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu kelime, 'cedel'den gelir ve bir şeyi diğerine karıştırmak, iç içe geçirmek anlamındadır. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın ayetlerinin açık ve net anlamlarını karıştırarak, şüphe uyandırarak veya yanlış yorumlayarak tartışanları anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cedel' kavramını Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda ele alır. Hakikati arayıştan ziyade, inatlaşma ve karşı çıkma amacıyla yapılan tartışmaları ifade eder. Bu ayette de 'yücâdilûne', hakikati kabul etmeme ve ona karşı çıkma eğilimini gösterir."}]},{"word":"ءَايَـٰتِ","root":"ء ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, mucizeler, Kur'an ayetleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Âyet', açık alamet, işaret ve delil anlamına gelir. Kur'an'da hem evrendeki yaratılış delilleri hem de vahyedilen Kur'an metinleri için kullanılır. Bu ayette 'âyâtillâh', Allah'ın birliğini, kudretini ve peygamberlerinin doğruluğunu gösteren hem kozmik hem de vahyî delilleri kapsar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âyât' kelimesini 'alametler' ve 'deliller' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren açık ve anlaşılır delillerdir ki, bunlar üzerinde tartışmak, bu delilleri görmezden gelmek anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âyet' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın mutlak hakikatini ve hükümlerini içeren vahyî metinler ve evrendeki yaratılış mucizeleri olarak anlaşılmalıdır. Bu ayetler üzerinde tartışmak, onların açık anlamlarını çarpıtmaktır."}]},{"word":"يُصْرَفُونَ","root":"ص ر ف","rootLatin":"s-r-f","meaning":"Hakikatten, doğru yoldan saptırılmak, döndürülmek veya yüz çevrilmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-r-f kökü, bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek, döndürmek anlamına gelir. 'Yusrafûne' fiili, edilgen yapısıyla, onların kendi iradeleriyle veya Allah'ın takdiriyle hakikatten uzaklaştırıldıklarını, saptırıldıklarını ifade eder. Bu, tartışmaları sonucunda doğru yoldan sapmalarının bir sonucudur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sarf' kelimesini 'çevirmek, döndürmek' olarak açıklar. Ayetteki 'ennâ yusrafûne' ifadesi, onların hakikatten nasıl da şaşırtıcı bir şekilde döndürüldüklerini, yani doğru yoldan nasıl da uzaklaştırıldıklarını vurgular. Bu, onların akıl ve idraklerinin bozulduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sarf'ın bir şeyi asıl yönünden başka bir yöne çevirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'yusrafûne', Allah'ın ayetleri üzerinde tartışanların, bu tartışmaların bir sonucu olarak, hakikatten ve doğru anlayıştan uzaklaştırıldıklarını, adeta zihinlerinin tersine çevrildiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","hidayet-dalalet","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"تَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm olan 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmezsin"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer olan 'إِلَى'den sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"يُجَـٰدِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جَادَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tartışıyorlar"},{"position":6,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde, hakkında"},{"position":7,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer olan 'فِي'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":9,"surface":"أَنَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":10,"surface":"يُصْرَفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"صَرَفَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"döndürülüyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/69*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/69*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/69*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/69*