# Mü'min Sûresi, 70. Âyet (40:70)

> ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِٱلْكِتَـٰبِ وَبِمَآ أَرْسَلْنَا بِهِۦ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

*Elleżîne keżżebû bilkitâbi vebimâ erselnâ bihi rusulenâ(s) fesevfe ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, kitabı (Kur'an'ı) ve elçilerimize gönderdiklerimizi yalanlayanlardır. Onlar bilecekler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/70

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'kitap' ve 'resul' kavramları üzerinden ilahi vahyi ve peygamberlik müessesesini yalanlayanların karşılaşacakları akıbeti vurgulamaktadır. 'Kezzebe' fiiliyle yalanlama eylemi, 'kitap' ve 'rusul' ile de yalanlanan varlıklar öne çıkarılmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek, inkâr etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezeb' (كذب) kelimesinin asıl anlamının 'sözün gerçeğe aykırı olması' olduğunu belirtir. 'Kezzebe' (كذّب) ise 'bir şeyi yalan saymak, yalanlamak' demektir. Ayetteki 'kezzebe' fiili, Kitap'ın ve peygamberler aracılığıyla gönderilenlerin hakikatini reddetme, inkâr etme eylemini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kezzebe' fiilinin Kur'an'da bazen 'inkâr etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Kitap'ın ve peygamberlerin getirdiklerinin doğruluğunu kabul etmeyip, onları yalan sayma durumunu anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kezeb' kavramının Kur'an'da 'hakikatin zıddı' olarak konumlandırıldığını ve 'tekzib'in (yalanlama) ilahi mesajı reddetme, ona karşı çıkma anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki yalanlama, sadece sözlü bir reddediş değil, aynı zamanda ilahi otoriteye karşı bir duruşu ifade eder."}]},{"word":"بِٱلْكِتَـٰبِ","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından indirilen ilahi vahiy, kutsal kitap anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitab' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'Allah'ın indirdiği vahiy' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-Kitab', özel olarak Kur'an'ı veya genel olarak tüm ilahi kitapları ifade eder ki, yalanlayanların hedefi bu ilahi mesajdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kitab'ın Allah'ın kelamını içeren, yazılı veya ezberlenmiş metin olduğunu ifade eder. Ayetteki 'el-Kitab', Allah'ın insanlara yol göstermek için gönderdiği, yalanlanması büyük bir cürüm olan ilahi rehberliği temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitab'ın Kur'an'da 'Allah'ın sözü' ve 'ilahi kanun' anlamında merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Yalanlanması, Allah'ın iradesine ve buyruklarına karşı gelmek anlamına gelir."}]},{"word":"أَرْسَلْنَا","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Göndermek, elçi tayin etmek, bir mesajla yollamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsal' (إرسال) fiilinin 'bir şeyi serbest bırakmak, göndermek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberleri veya ayetleri göndermesi bağlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'erselnâ', Allah'ın peygamberler aracılığıyla mesajını insanlara ulaştırma eylemini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'irsal'in 'bir şeyi bir yere veya bir kimseye yönlendirmek' olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın kendi mesajını ve elçilerini insanlara doğru yönlendirmesi, yani onları görevlendirmesi kastedilir."}]},{"word":"رُسُلَنَا","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere seçilmiş elçiler, peygamberler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'resul' kelimesinin 'gönderilen' anlamına geldiğini ve Allah'ın emirlerini insanlara ulaştırmakla görevli kişileri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'rusulenâ', Allah'ın kendi elçilerini, yani peygamberlerini işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resul'ün 'bir mesajla gönderilen kişi' olduğunu ve Kur'an'da Allah'ın insanlara doğru yolu göstermek için seçtiği peygamberleri ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, peygamberlerin getirdiği mesajın yalanlanması, Allah'ın kendisinin yalanlanmasıyla eşdeğer görülür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'resul' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın sözcüsü' ve 'ilahi iradenin taşıyıcısı' olarak merkezi bir rol oynadığını vurgular. Peygamberlerin yalanlanması, ilahi vahyin ve dolayısıyla Allah'ın otoritesinin reddedilmesi anlamına gelir."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, öğrenmek, idrak etmek, farkına varmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' (علم) kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' olduğunu belirtir. 'Ya'lemûne' fiili, gelecekteki bir zamanda, yalanlayanların yaptıklarının sonuçlarını kesin olarak anlayacaklarını, idrak edeceklerini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ilm'in 'bir şeyin hakikatine muttali olmak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'fesevfe ya'lemûn' ifadesi, yalanlayanların ahirette veya dünyada, yaptıkları inkârın kötü sonuçlarını kesin bir şekilde öğreneceklerini ve bunun farkına varacaklarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm'in Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda idrak etme ve sonuçlarını anlama anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ya'lemûn', yalanlayanların inkârlarının akıbetini kesin olarak tecrübe edeceklerini ve bunun bilincine varacaklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","peygamberlik","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"الذي","rootLatin":"alla-dh-y","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"كذب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"كتب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ما","rootLatin":"m-a","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"أَرْسَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"رسل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"هو","rootLatin":"h-w","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"رُسُلَنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"رسل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elçilerimiz"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"نحن","rootLatin":"n-ḥ-n","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"سَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Gelecek Zaman Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَوْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ileride"},{"position":9,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"علم","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilecekler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/70*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/70*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/70*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/70*
