# Mü'min Sûresi, 82. Âyet (40:82)

> أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَأَشَدَّ قُوَّةً وَءَاثَارًا فِى ٱلْأَرْضِ فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Efelem yesîrû fî-l-ardi feyenzurû keyfe kâne ‘âkibetu-lleżîne min kablihim(c) kânû ekśera minhum ve eşedde kuvveten ve âśâran fî-l-ardi femâ aġnâ ‘anhum mâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar yeryüzünde dolaşıp, kendilerinden önce gelenlerin akıbetlerinin nasıl olduğuna bakmadılar mı? Onlar kendilerinden daha çok, daha güçlü ve onların yeryüzündeki eserleri daha üstündü. Fakat kazanmakta oldukları şeyler onlara bir fayda vermemişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/40/82

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mü'min Suresi 82. ayet, geçmiş ümmetlerin akıbetleri üzerinden ibret almayı vurgular. Ayet, seyahat, gözlem, güç ve kazanç kavramları etrafında dönerek, maddi üstünlüğün ilahi takdir karşısındaki acizliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَسِيرُوا۟","root":"س ي ر","rootLatin":"s-y-r","meaning":"Yeryüzünde dolaşmak, seyahat etmek ve bu yolla tefekkür etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyr (سير), bir yerde hareket etmek, yürümek demektir. Ayetteki 'yesîrû' (يَسِيرُوا۟) ifadesi, sadece fiziksel bir hareketi değil, aynı zamanda ibret almak, düşünmek ve geçmişin izlerini takip etmek amacıyla yapılan bir yolculuğu ifade eder. Bu, geçmiş kavimlerin akıbetlerini görmek ve onlardan ders çıkarmak için yapılan bir seyahattir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yesîrû' (يَسِيرُوا۟) kelimesini, 'yeryüzünde dolaşsınlar, gezip görsünler' şeklinde açıklar. Bu dolaşma, sadece bir yerden bir yere gitmek değil, aynı zamanda geçmişin kalıntılarını, harabelerini ve izlerini gözlemleyerek ibret alma amacı taşır. Ayetteki bağlamda, bu, geçmiş kavimlerin helak olduğu yerleri ziyaret ederek onların sonunu anlamaya yöneliktir."}]},{"word":"فَيَنظُرُوا۟","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Gözlemlemek, dikkatle bakmak ve bu bakışla idrak etmek, ders çıkarmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر), bir şeye gözle bakmak ve onu idrak etmeye çalışmaktır. Ayetteki 'feyenzurû' (فَيَنظُرُوا۟) ifadesi, sadece görmek değil, aynı zamanda görülen şey üzerinde düşünmek, tefekkür etmek ve ondan ders çıkarmak anlamına gelir. Geçmiş kavimlerin akıbetlerine bakarak, onların neden helak olduğunu anlamaya yönelik derin bir gözlemi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر), bir şeyi gözle algılamak ve onun hakikatini kavramaya çalışmaktır. Ayetteki 'feyenzurû' (فَيَنظُرُوا۟) kelimesi, yeryüzünde dolaşmanın amacını açıklar: geçmiş ümmetlerin akıbetlerini sadece görmekle kalmayıp, onların neden bu sona ulaştıklarını idrak etmek ve bundan ibret almaktır. Bu, akıl ve kalp ile yapılan bir gözlemdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nazar' (نظر) kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir görme eylemi olmadığını, aynı zamanda derinlemesine düşünme, tefekkür etme ve bir şeyin iç yüzünü anlama anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'feyenzurû' (فَيَنظُرُوا۟), geçmişin izlerine bakarak ilahi adaletin tecellisini ve tarihin derslerini kavramayı ifade eder."}]},{"word":"عَـٰقِبَةُ","root":"ع ق ب","rootLatin":"a-k-b","meaning":"Bir şeyin sonu, neticesi veya akıbeti; özellikle kötü bir sonu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akıbet (عاقبة), bir işin veya olayın sonu, neticesi demektir. Ayetteki 'âkıbetü' (عَـٰقِبَةُ) kelimesi, geçmiş kavimlerin işledikleri amellerin ve tutumlarının doğal bir sonucu olarak karşılaştıkları helakı ve kötü sonu ifade eder. Bu, ilahi adaletin tecellisi olarak ortaya çıkan kaçınılmaz sondur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Akıbet (عاقبة), bir şeyin nihai sonucu ve sonu olarak tanımlanır. Ayetteki 'âkıbetü' (عَـٰقِبَةُ) ifadesi, önceki ümmetlerin inkâr ve zulümlerinin kaçınılmaz sonucunu, yani helak oluşlarını ve geride bıraktıkları yıkıntıları anlatır. Bu, onların dünyadaki eylemlerinin ahiretteki karşılığının bir ön göstergesidir."}]},{"word":"قُوَّةً","root":"ق و ي","rootLatin":"k-v-y","meaning":"Maddi ve fiziksel güç, kudret ve dayanıklılık anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuvvet (قوة), bir şeyin dayanıklılığı, gücü ve kudreti demektir. Ayetteki 'kuvveten' (قُوَّةً) kelimesi, geçmiş kavimlerin sahip oldukları fiziksel, askeri ve ekonomik gücü ifade eder. Bu güç, onların kendilerini ilahi azaptan koruyamadığını ve Allah'ın kudreti karşısında aciz kaldıklarını vurgulamak için kullanılır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kuvvet (قوة), bir şeyin sağlamlığı ve kudreti olarak açıklanır. Ayetteki 'kuvveten' (قُوَّةً) ifadesi, önceki kavimlerin sahip olduğu maddi ve bedensel üstünlüğü belirtir. Bu, onların sayıca çok olmaları ve fiziksel olarak güçlü olmalarına rağmen, ilahi takdir karşısında bu güçlerinin bir fayda sağlamadığını göstermektedir."}]},{"word":"وَءَاثَارًا","root":"أ ث ر","rootLatin":"e-s-r","meaning":"Geride bırakılan izler, kalıntılar, eserler ve yapılar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Eser (أثر), bir şeyin geride bıraktığı iz veya kalıntı demektir. Ayetteki 'âsâran' (وَءَاثَارًا) kelimesi, geçmiş kavimlerin yeryüzünde inşa ettikleri büyük yapıları, medeniyet kalıntılarını ve bıraktıkları izleri ifade eder. Bu eserler, onların güç ve ihtişamlarının bir göstergesi olmasına rağmen, ilahi azabı engellemeye yetmemiştir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Eser (أثر), bir şeyin geride bıraktığı iz, alamet veya kalıntı olarak tanımlanır. Ayetteki 'âsâran' (وَءَاثَارًا) ifadesi, önceki kavimlerin yeryüzünde bıraktıkları mimari eserleri, şehir kalıntılarını ve medeniyet izlerini kapsar. Bu izler, onların varlıklarının ve güçlerinin bir kanıtı olsa da, helak olduktan sonra sadece ibret alınacak kalıntılar olarak kalmıştır."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Çalışarak, çabalayarak elde etmek, kazanmak ve biriktirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kesb (كسب), bir şeyi çaba sarf ederek elde etmek, kazanmak demektir. Ayetteki 'yeksibûne' (يَكْسِبُونَ) kelimesi, geçmiş kavimlerin dünyada elde ettikleri mal, mülk, güç ve diğer kazanımları ifade eder. Bu kazanımlar, onların helak anında kendilerine hiçbir fayda sağlamamış, ilahi azabı savuşturamamıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kesb' (كسب) fiilinin Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle yaptığı ve sonucundan sorumlu olduğu eylemleri ve bu eylemlerin neticesinde elde ettiklerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yeksibûne' (يَكْسِبُونَ), geçmiş kavimlerin dünyevi çabalarıyla elde ettikleri her türlü maddi ve manevi kazanımı kapsar. Ancak bu kazanımlar, onların ilahi azaptan kurtulmalarına yetmemiştir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri","imtihan-bela","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَسِيرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ي-ر","rootLatin":"s-y-r","lemma":"سَارَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"dolaşmazlar mı"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"يَنظُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb","gloss":"bakmazlar mı"},{"position":6,"surface":"كَيْفَ","pos":"isim","posDetail":"İstifham İsmi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":7,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":8,"surface":"عَـٰقِبَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عَاقِبَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"sonu"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":10,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":11,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"كَانُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":13,"surface":"أَكْثَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","lemma":"أَكْثَر","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"daha çok"},{"position":14,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"أَشَدَّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-د-د","rootLatin":"ş-d-d","lemma":"أَشَدّ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كانَ'nin haberine atfedildiği için mansûb","gloss":"daha şiddetli"},{"position":16,"surface":"قُوَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ي","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قُوَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"kuvvetçe"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"ءَاثَارًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ث-ر","rootLatin":"a-s-r","lemma":"أَثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"eserler"},{"position":18,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":19,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":20,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":20,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":21,"surface":"أَغْنَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"ğ-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"fayda vermedi"},{"position":22,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":22,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":23,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":24,"surface":"كَانُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":25,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"kazanıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/82*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/82*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/82*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *40/82*