# Fussilet Sûresi, 15. Âyet (41:15)

> فَأَمَّا عَادٌ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ بِغَيْرِ ٱلْحَقِّ وَقَالُوا۟ مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۖ أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۖ وَكَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يَجْحَدُونَ

*Fe-emmâ ‘âdun festekberû fî-l-ardi biġayri-lhakki ve kâlû men eşeddu minnâ kuvve(ten)(s) eve lem yerav enna(A)llâhe-lleżî ḣalekahum huve eşeddu minhum kuvve(ten)(s) ve kânû bi-âyâtinâ yechadûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ad kavmi ise yeryüzünde haksız olarak büyüklük taslamış, "Bizden daha güçlü kim var?" demişlerdi. Onlar, kendilerini yaratan Allah'ın onlardan daha güçlü olduğunu görmediler mi? Onlar bizim ayetlerimizi inkar ediyorlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet 15. ayet, Ad kavminin kibir, haksızlık ve Allah'ın kudretini inkar etme hallerini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'istekberû', 'kuvvet' ve 'yecḥadûn' gibi temel kavramlar üzerinden bu kavmin akıbetine işaret ederken, Allah'ın yaratıcı gücünü vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Ad kavminin yeryüzünde haksız yere büyüklük taslaması, kibirlenmesi ve kendini üstün görmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kebîr kelimesi, hem maddî hem de manevî büyüklüğü ifade eder. İstikbâr ise, kişinin kendisini büyük görmesi, başkalarına karşı üstünlük taslamasıdır. Ayetteki 'istekberû' ifadesi, Ad kavminin Allah'ın emirlerine karşı gelerek, kendilerini yeryüzünde hak sahibi ve üstün görme halini, yani kibir ve gururlarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu, hakka karşı bir direniş ve haddi aşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İstikbâr, kişinin kendisini büyük göstermesi, başkalarına karşı üstünlük iddia etmesidir. Ad kavminin 'yeryüzünde istikbâr etmesi', onların Allah'ın kendilerine verdiği nimetlere şükretmek yerine, bu nimetleri kendi güçlerine yorarak hadlerini aşmaları ve zulmetmeleri anlamındadır. Bu, mecazi olarak onların azgınlıklarını ve isyanlarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kibir (istikbâr), Kur'an'da genellikle Allah'a karşı gelme, O'nun ayetlerini ve peygamberlerini reddetme ile ilişkilendirilen olumsuz bir kavramdır. Ad kavminin istikbârı, onların Allah'ın kudretini ve hükmünü tanımayarak, kendi güçlerine aşırı güvenmelerini ve bu güvenle yeryüzünde bozgunculuk yapmalarını ifade eder. Bu, onların dinî ve ahlakî yozlaşmalarının bir göstergesidir."}]},{"word":"قُوَّةً","root":"ق و ى","rootLatin":"k-v-y","meaning":"Ad kavminin kendilerinde olduğunu iddia ettiği ve Allah'ın onlardan daha üstün olduğu belirtilen güç ve kudret.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuvvet, bir şeyin fiili gerçekleştirmeye muktedir olmasıdır. Ad kavminin 'Bizden daha kuvvetli kim vardır?' sözü, onların fiziksel güçlerine ve maddi imkanlarına güvenmelerini, bu güçle kimsenin kendilerine karşı gelemeyeceğini düşünmelerini ifade eder. Ancak ayet, Allah'ın yaratıcı gücünün onlarınkinden çok daha üstün olduğunu vurgulayarak bu iddiayı çürütür."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kuvvet, bir şeyin kendi varlığını sürdürme ve başkaları üzerinde etki etme yeteneğidir. Ad kavminin kuvvet iddiası, onların kendi bedenî ve askerî güçlerine olan aşırı güvenlerini gösterir. Ayet, bu beşerî kuvvetin, Allah'ın yaratma ve yok etme kudreti karşısında hiçbir değerinin olmadığını, Allah'ın kuvvetinin mutlak ve sınırsız olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'kuvvet' kelimesi, genellikle fiziksel güç, kudret ve dayanıklılık anlamlarında kullanılır. Ad kavminin bu kelimeyi kullanması, onların kendi fiziksel üstünlüklerine ve savaşçı yapılarına olan inançlarını yansıtır. Ancak ayet, bu beşerî kuvvetin, her şeyi yaratan ve her şeye gücü yeten Allah'ın kudreti karşısında ne kadar zayıf kaldığını vurgulayarak, kavramın bağlamını ilahi kudretle ilişkilendirir."}]},{"word":"خَلَقَهُمْ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın Ad kavmini yaratması, onların varlıklarını meydana getirmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (yaratma), bir şeyi yoktan var etmek veya bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirmektir. Ayetteki 'halakahum' ifadesi, Ad kavminin varoluşunun Allah'a ait olduğunu, onların kendi güçlerini Allah'tan aldıklarını ve dolayısıyla Allah'ın kudretinin onlarınkinden üstün olduğunu kanıtlar. Bu, onların 'Bizden daha kuvvetli kim vardır?' iddialarına karşı getirilen en güçlü delildir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk, bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde icat etmektir. Allah'ın Ad kavmini yaratması, onların varlıklarının başlangıcını ve devamlılığını Allah'ın kudretine borçlu olduklarını gösterir. Bu, onların kendi güçlerine dayanarak kibirlenmelerinin anlamsızlığını ortaya koyar, çünkü varlıkları dahi Allah'ın yaratma fiilinin bir sonucudur."}]},{"word":"يَجْحَدُونَ","root":"ج ح د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Ad kavminin Allah'ın ayetlerini bile bile inkar etmesi, reddetmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cuhûd, bir şeyi bildiği halde inkar etmek, reddetmektir. Ad kavminin 'ayetlerimizi yecḥadûn' ifadesi, onların Allah'ın varlığına ve kudretine dair açık delilleri görmelerine rağmen, bunları bile bile ve kasıtlı olarak inkar ettiklerini gösterir. Bu, sadece bir bilgisizlik değil, aynı zamanda bir direniş ve isyandır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cuhûd, kalben bildiği bir şeyi dille inkar etmektir. Ayetteki 'yecḥadûn' kelimesi, Ad kavminin Allah'ın ayetlerinin hak olduğunu bilmelerine rağmen, kibirleri ve dünya sevgileri yüzünden bunları açıkça reddetmelerini ifade eder. Bu, onların sadece inkarcı değil, aynı zamanda gerçeği gizleyen ve çarpıtan bir topluluk olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cuhûd (inkar), Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığına, birliğine ve peygamberlerin getirdiği mesajlara karşı gösterilen bilinçli bir ret tavrını ifade eder. Ad kavminin ayetleri inkar etmesi, onların sadece Allah'ın kudretini değil, aynı zamanda O'nun gönderdiği delilleri ve uyarıları da göz ardı ettiklerini gösterir. Bu, onların helak olmalarına yol açan temel ahlaki ve dini sapmalarından biridir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","kufur-sirk","kibir-hased","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَأَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَأَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gelince"},{"position":2,"surface":"عَادٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Âd (kavmi)"},{"position":3,"surface":"فَٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük tasladılar"},{"position":3,"surface":"وا۟","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":6,"surface":"بِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışı"},{"position":7,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":8,"surface":"وَقَالُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":8,"surface":"وا۟","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":10,"surface":"أَشَدُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"أَشَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha şiddetli"},{"position":11,"surface":"مِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"نَّا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biz"},{"position":12,"surface":"قُوَّةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ي","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قُوَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"kuvvetçe"},{"position":13,"surface":"أَوَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham + Harf-i Atıf + Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوَلَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"görmediler mi"},{"position":14,"surface":"يَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-a-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmediler"},{"position":14,"surface":"وا۟","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":15,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":17,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"o ki"},{"position":18,"surface":"خَلَقَهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":19,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":20,"surface":"أَشَدُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"أَشَدّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha şiddetli"},{"position":21,"surface":"مِنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":22,"surface":"قُوَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ي","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قُوَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"kuvvetçe"},{"position":23,"surface":"وَكَانُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":23,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":23,"surface":"وا۟","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":24,"surface":"بِـَٔايَـٰتِنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":24,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetler"},{"position":24,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":25,"surface":"يَجْحَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ح-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَحَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inkar ediyorlardı"}]
