# Fussilet Sûresi, 17. Âyet (41:17)

> وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَـٰهُمْ فَٱسْتَحَبُّوا۟ ٱلْعَمَىٰ عَلَى ٱلْهُدَىٰ فَأَخَذَتْهُمْ صَـٰعِقَةُ ٱلْعَذَابِ ٱلْهُونِ بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Ve emmâ śemûdu fehedeynâhum festehabbû-l'amâ ‘alâ-lhudâ feeḣażet-hum sâ'ikatu-l'ażâbi-lhûni bimâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Semud kavmine gelince, biz onlara doğru yolu göstermiştik. Ama onlar körlüğü hidayete tercih etmişler ve yaptıklarına karşılık, alçaltıcı azap yıldırımı onları çarpmıştı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet 17. ayet, Semud kavminin hidayeti reddederek dalaleti tercih etmesini ve bu tercihin sonucunda uğradıkları cezayı dilbilimsel bir derinlikle anlatmaktadır. Ayet, hidayet, tercih, körlük ve azap gibi temel kavramlar üzerinden insanın iradi seçimlerinin akıbetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"هَدَيْنَـٰهُمْ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Semud kavmine doğru yolu göstermemiz, onlara rehberlik etmemiz anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet' kelimesini 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'hedaynâhum' ifadesi, Allah'ın Semud'a peygamberler ve mucizeler aracılığıyla hak yolu açıkça gösterdiğini, ancak onların bu rehberliği kabul etmediklerini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidayet'i Kur'an'da 'Allah'ın insanı doğru yola iletmesi, ona rehberlik etmesi' olarak ele alır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Semud'a irşadını, yani doğru yolu gösterme çabasını ifade eder, ancak bu irşadın zorlayıcı değil, seçime dayalı olduğunu vurgular."}]},{"word":"فَٱسْتَحَبُّوا۟","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Onların körlüğü, doğru yola tercih etmeleri, sevip benimsemeleri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istihbâb' fiilini 'bir şeyi diğerine tercih etmek, daha çok sevmek' olarak açıklar. Ayetteki 'festahabbû' ifadesi, Semud'un bilinçli bir tercih yaparak hidayet yerine dalaleti, yani körlüğü seçtiğini mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'istihbâb'ın 'bir şeyi diğerine tercih etmek, onu daha güzel ve sevimli bulmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Semud'un hidayetin güzelliğini ve faydasını görmezden gelerek, kendi heva ve heveslerine uygun olan körlüğü tercih etmelerini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْعَمَىٰ","root":"ع م ي","rootLatin":"a-m-y","meaning":"Manevi körlük, hakikati görememe, dalalet ve sapkınlık anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'amâ' kelimesini hem gözlerin görmemesi hem de kalbin hakikati idrak edememesi olarak açıklar. Ayetteki 'el-amâ' ifadesi, Semud'un fiziksel körlükten ziyade, Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerinin getirdiği hidayeti idrak edememe, yani manevi körlük içinde olmalarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'amâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'basiret körlüğü, hakikati görememe, sapkınlık' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Semud'un hidayeti reddederek içine düştüğü manevi karanlığı ve doğru yolu görememe halini ifade eder."}]},{"word":"صَـٰعِقَةُ","root":"ص ع ق","rootLatin":"s-a-q","meaning":"Şiddetli bir azap, yıldırım veya gök gürültüsüyle gelen helak edici ceza anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sâika' kelimesini 'gökten inen şiddetli ses ve ateşle birlikte gelen azap' olarak tanımlar. Ayetteki 'sâikatü'l-azâbi'l-hûni' ifadesi, Semud'a gelen azabın ani, şiddetli ve helak edici bir doğaya sahip olduğunu, tıpkı bir yıldırım gibi çarptığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sâika'nın 'şiddetli ses ve yıkıcı bir güçle gelen azap' olduğunu ifade eder. Bu ayette, Semud'un işledikleri günahlar ve hidayeti reddetmeleri sebebiyle, Allah'tan gelen ani ve yok edici bir ceza olarak tasvir edilir."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Kazanmak, elde etmek, işlemek, yapmak anlamına gelir ve burada kötü amelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kesb' kelimesini 'bir şeyi çaba sarf ederek elde etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'yeksibûn' ifadesi, Semud'un kendi iradeleriyle işledikleri kötü amelleri, günahları ve hidayeti reddetme tercihlerini ifade eder ki bu da azabın sebebi olmuştur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'in 'insanın kendi iradesiyle yaptığı ve sonucuna katlandığı fiiller' için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bimâ kânû yeksibûn' ifadesi, Semud'un uğradığı azabın, onların kendi elleriyle kazandıkları, yani işledikleri günahların ve yanlış tercihlerinin bir karşılığı olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","hidayet-dalalet","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve emmâ"},{"position":2,"translit":"śemûdu"},{"position":3,"translit":"fehedeynâhum"},{"position":4,"translit":"festehabbû"},{"position":5,"translit":"l'amâ"},{"position":6,"translit":"‘alâ"},{"position":7,"translit":"lhudâ"},{"position":8,"translit":"feeḣażet-hum"},{"position":9,"translit":"sâ'ikatu"},{"position":10,"translit":"l'ażâbi"},{"position":11,"translit":"lhûni"},{"position":12,"translit":"bimâ"},{"position":13,"translit":"kânû"},{"position":14,"translit":"yeksibûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ama","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":2,"surface":"ثَمُودُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"th-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Semud","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"هَدَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yol gösterdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"ٱسْتَحَبُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"اِسْتَحَبَّ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tercih ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱلْعَمَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ي","rootLatin":"'-m-y","lemma":"عَمًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"körlüğü","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْهُدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"doğru yolu","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"أَخَذَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"صَـٰعِقَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ع-ق","rootLatin":"s-'-q","lemma":"صَاعِقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yıldırımı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"azabın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"ٱلْهُونِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-و-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"هُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"alçaltıcı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sebebiyle","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kazanıyorlardı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fussilet 41:17*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fussilet 41:17*