# Fussilet Sûresi, 21. Âyet (41:21)

> وَقَالُوا۟ لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتُّمْ عَلَيْنَا ۖ قَالُوٓا۟ أَنطَقَنَا ٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَنطَقَ كُلَّ شَىْءٍ وَهُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

*Ve kâlû liculûdihim lime şehidtum ‘aleynâ(s) kâlû entakana(A)llâhu-lleżî entaka kulle şey-in ve huve ḣalekakum evvele merratin ve-ileyhi turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar derilerine, "Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz?" derler. Derileri de der ki; "Bizi her şeyi konuşturan Allah konuşturdu. İlk defa sizi O yaratmıştı ve yine yalnızca O'na döndürülüyorsunuz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde derilerin dile gelerek şahitlik etmesini ve bu durumun Allah'ın her şeyi konuşturma kudretiyle ilişkilendirilmesini ele almaktadır. Anahtar kavramlar, şahitlik, konuşturma ve yaratma fiilleri üzerinden Allah'ın mutlak kudretini ve dönüşü vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"شَهِدتُّمْ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Kıyamet günü derilerin, sahiplerinin aleyhine tanıklık etmesi fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şehâdet, bir şeyi hazır bulunarak bilmek ve onu açıklamak demektir. Ayetteki kullanımı, derilerin, işlenen günahlara bizzat şahit olmaları ve bu şahitliği Allah'ın emriyle dile getirmeleri anlamındadır. Bu, sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bir tasdik ve ispat eylemidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şehâdet, burada 'aleyhine tanıklık etmek' manasındadır. Derilerin şahitliği, mecazi bir anlatım olmaktan ziyade, Allah'ın kudretiyle gerçekleşen hakiki bir konuşma ve tanıklık olarak anlaşılmalıdır. Bu, insanların kendi uzuvlarının bile kendilerine karşı delil olacağı ahiret gününün dehşetini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şehâdet kavramı, Kur'an'da genellikle 'hakikati tasdik etmek' ve 'bir şeye tanık olmak' anlamlarında kullanılır. Bu ayette ise, insanın kendi uzuvlarının, sahibinin amellerine karşı şahitlik etmesi, ilahi adaletin tecellisinin ve hiçbir şeyin gizli kalmayacağının bir göstergesidir."}]},{"word":"أَنطَقَنَا","root":"ن ط ق","rootLatin":"n-t-q","meaning":"Derilerin, Allah'ın kudretiyle konuşma yeteneği kazanması ve bu yeteneği kullanarak şahitlik etmesidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İntâk, 'konuşturmak' demektir. Ayetteki 'أَنطَقَنَا ٱللَّهُ' ifadesi, derilerin kendi iradeleriyle değil, Allah'ın onlara verdiği bir kudretle konuşabildiğini açıkça belirtir. Bu, Allah'ın cansız varlıklara bile konuşma yeteneği bahşedebileceğinin bir delilidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nutk, sesli harflerle anlamlı söz söylemektir. Ayetteki intâk, Allah'ın, normalde konuşma yeteneği olmayan derilere, kıyamet gününde konuşma yeteneği vermesi ve onları konuşturmasıdır. Bu, Allah'ın 'kün' (ol) emriyle her şeyi gerçekleştirebileceğinin bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nutk kökünden türeyen 'entaka' fiili, 'konuşturmak' anlamına gelir ve Kur'an'da Allah'ın kudretini vurgulamak için kullanılır. Bu ayette, derilerin konuşturulması, Allah'ın her şeye gücü yeten ve her şeyi bilen bir varlık olduğunu, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmayacağını ve O'nun dilediği zaman dilediği varlığı konuşturabileceğini gösterir."}]},{"word":"خَلَقَكُمْ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın insanları yoktan var etmesi, yaratması fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmektir. Ayetteki 'خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ' ifadesi, Allah'ın insanları ilk defa yaratan olduğunu vurgular. Bu, O'nun aynı zamanda onları tekrar diriltmeye de kadir olduğunun bir delilidir ve derilerin konuşturulması gibi olağanüstü olayların O'nun kudreti dahilinde olduğunu pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk, bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde meydana getirmektir. Allah'ın insanları 'ilk defa' yaratması, O'nun yaratma kudretinin başlangıcı ve kaynağı olduğunu gösterir. Bu, aynı zamanda ahiretteki yeniden yaratılışın da O'nun için zor olmadığını ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Halk kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve evren üzerindeki egemenliğini ifade eder. İnsanların ilk yaratılışına yapılan atıf, Allah'ın kudretinin sınırsızlığını ve ahiret inancının temelini oluşturur. Derilerin konuşturulması gibi mucizevi olaylar, bu yaratıcı kudretin bir tezahürüdür."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"İnsanların öldükten sonra Allah'a döndürülmesi, diriltilmesi fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rücû', bir yere veya bir duruma geri dönmektir. Ayetteki 'وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ' ifadesi, insanların ölümden sonra Allah'ın huzuruna geri döndürüleceğini, yani diriltilip hesaba çekileceğini belirtir. Bu, derilerin şahitliği ve Allah'ın konuşturma kudretiyle birlikte, ahiret inancının ve ilahi adaletin kaçınılmazlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rücû', dönüş demektir. Bu ayetteki dönüş, sadece bedensel bir diriliş değil, aynı zamanda amellerin karşılığını görmek üzere Allah'ın huzuruna çıkış anlamındadır. Derilerin şahitliği, bu dönüşün ve hesap gününün ciddiyetini artırır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Reca' kökünden türeyen 'türcaûn' fiili, 'geri döndürülmek' anlamına gelir ve Kur'an'da genellikle ahiretteki diriliş ve hesap verme bağlamında kullanılır. Bu ayette, insanların Allah tarafından ilk yaratılışlarına atıfla birlikte, O'na geri döndürülecekleri vurgulanarak, Allah'ın hem yaratma hem de diriltme kudretinin mutlak olduğu ve bu dönüşün kaçınılmaz olduğu mesajı verilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","hesap-mizan","kiyamet","ahiret-mukafat","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"جُلُودِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ل-د","rootLatin":"j-l-d","lemma":"جِلْد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"derilerine"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"لِمَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِمَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"niçin"},{"position":4,"surface":"شَهِدتُّمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şahitlik ettiniz"},{"position":5,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":7,"surface":"أَنطَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ط-ق","rootLatin":"n-ṭ-q","lemma":"أَنْطَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"konuşturdu"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ki o"},{"position":10,"surface":"أَنطَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ط-ق","rootLatin":"n-ṭ-q","lemma":"أَنْطَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"konuşturdu"},{"position":11,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":12,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":14,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":15,"surface":"أَوَّلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"ilk"},{"position":16,"surface":"مَرَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kere"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":17,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":18,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"döndürülüyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *41/21*
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *41/21*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *41/21*
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*
- **Fussilet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/21*