# Fussilet Sûresi, 23. Âyet (41:23)

> وَذَٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ ٱلَّذِى ظَنَنتُم بِرَبِّكُمْ أَرْدَىٰكُمْ فَأَصْبَحْتُم مِّنَ ٱلْخَـٰسِرِينَ

*Ve żâlikum zannukumu-lleżî zanentum birabbikum ardâkum feasbahtum mine-lḣâsirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "İşte bu sizin, Rabbiniz hakkında beslediğiniz zannınızdır. O, sizi mahvetti de ziyana uğrayanlardan oldunuz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet Suresi 23. ayet, inkarcıların Rableri hakkındaki yanlış zanlarının kendilerini helake sürüklediğini ve hüsrana uğramalarına neden olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'zan' kavramının yıkıcı sonuçlarını ve 'hüsran'ın nihai akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ظَنُّكُمُ","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Rableri hakkında besledikleri yanlış inanç, tahmin veya vehim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zann, bir şeyin varlığına veya yokluğuna dair bir tarafın diğerine ağır basmasıdır. Ayetteki 'ظَنُّكُمُ' ifadesi, Allah hakkında kesin bilgiye dayanmayan, aksine vehim ve şüpheye dayalı yanlış bir inancı ifade eder ki bu da helake yol açmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'ظَنُّكُمُ', 'ihtimaliniz' veya 'tahmininiz' anlamındadır. Allah'ın kendilerini hesaba çekmeyeceği veya cezalandırmayacağı yönündeki bu yanlış zanları, onların helakine sebep olmuştur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'zann', Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışıma sahiptir ve kesin bilgiye dayanmayan, yanıltıcı bir inancı ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, inkarcıların Allah'a dair yanlış ve temelsiz düşüncelerinin felaketle sonuçlandığını gösterir."}]},{"word":"ظَنَنتُم","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Rableri hakkında yanlış bir kanaate varmaları, vehmetmeleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fiil olarak 'ظَنَنتُم', 'sandınız' veya 'tahmin ettiniz' demektir. Burada, Allah'ın kendilerini görmediği veya yaptıklarından haberdar olmadığı yönündeki yanlış inançlarını ifade eder ki bu da onların helakine yol açan temel hatadır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zann, bazen yakin (kesin bilgi) anlamına gelse de, bu ayetteki bağlamda 'şüphe' ve 'yanlış inanç' anlamındadır. Onların Rableri hakkında besledikleri bu yanlış zan, kendilerini doğru yoldan saptırmıştır."}]},{"word":"أَرْدَىٰكُمْ","root":"ر د ي","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Sizi helake sürükledi, mahvetti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Erda, 'helak etmek', 'mahvetmek' anlamına gelir. Ayetteki 'أَرْدَىٰكُمْ' ifadesi, onların yanlış zanlarının doğrudan bir sonucu olarak felakete uğradıklarını, helak edildiklerini belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rada fiili, 'düşmek', 'helak olmak' anlamındadır. 'Erda' ise 'helake düşürmek' demektir. Bu ayette, yanlış zanlarının onları helak çukuruna ittiği vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İrda, bir şeyi helake veya zarara uğratmaktır. Ayette, Rableri hakkındaki yanlış zanlarının, onların dünyevi ve uhrevi akıbetlerini mahvettiğini açıkça ifade eder."}]},{"word":"فَأَصْبَحْتُم","root":"ص ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Sonuç olarak oldunuz, dönüştünüz.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Asbaha fiili, 'olmak', 'dönüşmek' anlamında nakıs bir fiildir ve genellikle bir durumdan başka bir duruma geçişi ifade eder. Burada, yanlış zanlarının bir sonucu olarak 'hüsrana uğrayanlardan olma' durumuna geçişlerini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'asbaha' fiilinin Kur'an'da genellikle bir durumun nihai sonucunu veya bir değişimi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, inkarcıların yanlış zanlarının onları kaçınılmaz olarak hüsrana sürüklediğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْخَـٰسِرِينَ","root":"خ س ر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Hüsrana uğrayanlar, ziyana uğrayanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsran, sermayeyi kaybetmek, ziyana uğramaktır. Ayetteki 'el-hâsirîn', hem dünyada hem de ahirette kendileri için hiçbir hayır elde edemeyen, aksine zarara uğrayan kimseleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hâsirîn, 'ziyan edenler', 'kaybedenler' demektir. Bu ayette, Allah'a karşı besledikleri yanlış zanları yüzünden hem dünya hayatında hem de ahiret hayatında her şeyi kaybetmiş olanları tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüsran' kavramının Kur'an'da genellikle nihai ve geri dönülmez bir kayıp, özellikle de ahiret saadetini kaybetme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, yanlış zanların yol açtığı en büyük felaketin bu hüsran olduğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","hesap-mizan","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve żâlikum"},{"position":2,"translit":"zannukumu-lleżî"},{"position":3,"translit":"zanentum"},{"position":4,"translit":"birabbikum"},{"position":5,"translit":"ardâkum"},{"position":6,"translit":"feasbahtum"},{"position":7,"translit":"mine-l"},{"position":8,"translit":"ḣâsirîn"},{"position":9,"translit":"(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ذَٰلِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":2,"surface":"ظَنُّكُمُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"z-n-n","lemma":"ظَنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sizin zannınız","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mebnî","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"ظَنَنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"z-n-n","lemma":"ظَنَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zannettiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"رَبِّكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbiniz","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"أَرْدَىٰكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-د-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"أَرْدَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sizi mahvetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"أَصْبَحْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"أَصْبَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldunuz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"ٱلْخَـٰسِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-س-ر","rootLatin":"h-s-r","lemma":"خَاسِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hüsrana uğrayanlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]