# Fussilet Sûresi, 29. Âyet (41:29)

> وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ رَبَّنَآ أَرِنَا ٱلَّذَيْنِ أَضَلَّانَا مِنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ أَقْدَامِنَا لِيَكُونَا مِنَ ٱلْأَسْفَلِينَ

*Vekâle-lleżîne keferû rabbenâ erinâ-lleżeyni edallânâ mine-lcinni vel-insi nec'alhumâ tahte akdâminâ liyekûnâ mine-l-esfelîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ateşe giren) inkarcılar şöyle derler: "Rabbimiz! Cinlerden ve insanlardan bizi saptıranları bize göster de onları ayaklarımızın altına alalım ki en aşağılıklardan olsunlar."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet 29. ayet, inkarcıların ahiretteki pişmanlıklarını ve kendilerini saptıranlara karşı duydukları öfkeyi dile getiren bir talebi içermektedir. Ayet, 'küfür', 'saptırma' ve 'aşağılama' gibi temel kavramlar üzerinden inkarcıların ruh halini ve cezalandırma arzusunu yansıtmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiği hakikatleri örtbas edenlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kelimesi, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şer'i anlamda ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek ve imanı gizlemek veya reddetmek demektir. Ayetteki 'kefaru' ifadesi, ahirette pişmanlık duyacak olan, dünyada hakikati inkar etmiş kimseleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfür, Kur'an'da sadece bir inançsızlık durumu değil, aynı zamanda Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerin mesajını bilerek reddetme, örtbas etme ve nankörlük etme eylemini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, ahiretteki azabın sebebi olan bu bilinçli reddedişi vurgular."}]},{"word":"أَضَلَّانَا","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Bizi doğru yoldan saptıranlar, hakikatten uzaklaştıranlar demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"D-l-l kökü, yolunu kaybetmek, şaşırmak anlamına gelir. 'Edallena' ise, birini yoldan çıkarmak, saptırmak demektir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların kendilerini saptıranlara karşı duydukları öfkeyi ve onların bu saptırma eylemini açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"D-l-l, doğru yoldan sapmak, şaşırmak anlamındadır. 'Edallena' fiili, başkasını saptırma eylemini ifade eder. Burada, cin ve insan şeytanlarının inkarcıları hakikatten uzaklaştırma rolüne işaret edilmektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"D-l-l kökü, hem kişinin kendi kendine sapmasını hem de başkası tarafından saptırılmasını ifade edebilir. Bu ayetteki 'edallena' formu, inkarcıların kendilerini saptıranlara atfettiği sorumluluğu ve bu saptırmanın aktif bir eylem olduğunu gösterir."}]},{"word":"نَجْعَلْهُمَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Onları kılalım, yapalım, dönüştürelim anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"C-'-l kökü, bir şeyi bir hale dönüştürmek, bir şeyden başka bir şey yapmak anlamına gelir. 'Nec'alhuma' ifadesi, inkarcıların saptıranları aşağılık bir konuma getirme arzusunu, yani onları en alçak mertebeye düşürme isteğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"C-'-l, bir şeyi yaratmak, yapmak veya bir halden başka bir hale çevirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'nec'alhuma' kullanımı, inkarcıların ahiretteki intikam arzusunu ve saptıranları kendi elleriyle alçaltma isteğini ifade eder."}]},{"word":"أَقْدَامِنَا","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Ayaklarımız, yani en aşağı ve hor görülen yer anlamındadır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"K-d-m kökü, ayak anlamına gelir. 'Tahte akdâminâ' ifadesi, mecazi olarak birini tamamen aşağılamak, hor görmek ve ona hükmetmek anlamında kullanılır. Bu ayette, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu şiddetli öfke ve onları en alçak konuma düşürme arzusu bu ifadeyle pekiştirilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"K-d-m, ayak demektir. 'Ayakların altına almak', birini zelil kılmak, ona üstün gelmek ve onu hor görmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Ayetteki bu kullanım, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu derin nefreti ve onları en şiddetli şekilde cezalandırma isteğini yansıtır."}]},{"word":"ٱلْأَسْفَلِينَ","root":"س ف ل","rootLatin":"s-f-l","meaning":"En aşağıda olanlar, en alçak mertebede bulunanlar demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-f-l kökü, aşağı olmak, alçak olmak anlamına gelir. 'el-Esfelîn' ise, en aşağıda olanlar, en alçak mertebede bulunanlar demektir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların saptıranlara yönelik nihai arzusunu, yani onları hem fiziksel hem de manevi olarak en aşağı seviyeye indirme isteğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"S-f-l, aşağılık ve alçaklık anlamlarını taşır. 'el-Esfelîn' ifadesi, cehennemin en alt tabakasına veya en hor görülen konuma işaret eder. Bu, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu intikam arzusunun ve onları en şiddetli şekilde cezalandırma isteğinin bir yansımasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","seytan-vesvese","cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":4,"surface":"رَبَّنَآ","pos":"isim","posDetail":"Münada","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nida harfi hazfedilmiş münada olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":4,"surface":"نَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":5,"surface":"أَرِنَا","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"أَرَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"göster bize"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bize"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذَيْنِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o iki kimse ki"},{"position":7,"surface":"أَضَلَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"أَضَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"saptırdılar"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bizi"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"ٱلْجِنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جِنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"cinler"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْإِنسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ن-س","rootLatin":"'-n-s","lemma":"إِنس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":11,"surface":"نَجْعَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"kılalım"},{"position":11,"surface":"هُمَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları ikisini"},{"position":12,"surface":"تَحْتَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْتَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"altına"},{"position":13,"surface":"أَقْدَامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ayaklar"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Ta'lil Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"يَكُونَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"olsunlar"},{"position":15,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":16,"surface":"ٱلْأَسْفَلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"س-ف-ل","rootLatin":"s-f-l","lemma":"أَسْفَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"en altta kalanlar"}]