# Fussilet Sûresi, 34. Âyet (41:34)

> وَلَا تَسْتَوِى ٱلْحَسَنَةُ وَلَا ٱلسَّيِّئَةُ ۚ ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ فَإِذَا ٱلَّذِى بَيْنَكَ وَبَيْنَهُۥ عَدَٰوَةٌ كَأَنَّهُۥ وَلِىٌّ حَمِيمٌ

*Velâ testevî-lhasenetu velâ-sseyyi-e(tu)(c) idfa' billetî hiye ahsenu fe-iżâ-lleżî beyneke ve beynehu ‘adâvetun ke-ennehu veliyyun hamîm(un)*

**Meal (Diyanet):** İyilikle kötülük bir olmaz. Kötülüğü en güzel bir şekilde sav. Bir de bakarsın ki, seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki sıcak bir dost oluvermiştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet 34. ayet, iyilik ve kötülük arasındaki farkı vurgulayarak, kötülüğe karşı en güzel şekilde mukabele etmenin sosyal ilişkiler üzerindeki dönüştürücü etkisini ele almaktadır. Ayet, 'hasene', 'seyyie', 'idfa'' ve 'veliyy' gibi temel kavramlar üzerinden ahlaki bir prensibi dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَسَنَةُ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Bu ayette, Allah'ın rızasına uygun olan, güzel ve iyi olan her türlü fiil, söz veya durum anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasen' kelimesinin 'güzellik' ve 'iyilik' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Hasene' ise, şer'an, aklen veya örfen güzel kabul edilen her şeyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, 'seyyie'nin zıddı olarak, Allah katında makbul olan her türlü iyi ameli ve davranışı kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hasen'in üç kısma ayrıldığını söyler: aklen hasen, şer'an hasen ve örfen hasen. Ayetteki 'el-hasene' ise, kötülüğün karşısında yer alan, hem aklen hem de şer'an güzel olan, olumlu ve yapıcı davranışları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hasene' kavramının Kur'an'da sadece estetik bir güzelliği değil, aynı zamanda ahlaki ve dini bir iyiliği de ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'hasene', 'seyyie' ile karşılaştırılarak, Allah'ın hoşnutluğunu kazandıran ve insan ilişkilerini olumlu yönde etkileyen her türlü eylemi temsil eder."}]},{"word":"ٱلسَّيِّئَةُ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Bu ayette, Allah'ın rızasına aykırı olan, çirkin, kötü ve zararlı olan her türlü fiil, söz veya durumu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'seyyie' kelimesinin 'kötülük', 'günah' ve 'zarar' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'seyyie', 'hasene'nin zıddı olarak, insanlara zarar veren, düşmanlığa yol açan ve Allah'ın hoşnutsuzluğunu kazandıran her türlü olumsuz davranışı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'seyyie'nin 'su'' kökünden türediğini ve 'kötü olmak, çirkin olmak' anlamlarına geldiğini açıklar. Kur'an'da ise genellikle günah, hata ve kötü fiiller için kullanılır. Bu ayette, düşmanlığa neden olan, olumsuz ve yıkıcı davranışları temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'seyyie'nin Kur'an'da hem dünyevi hem de uhrevi kötü sonuçları olan fiilleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, düşmanlık ortamını yaratan, olumsuz ve zarar verici eylemleri kapsar."}]},{"word":"ٱدْفَعْ","root":"د ف ع","rootLatin":"d-f-a","meaning":"Bu ayette, kötülüğü savmak, gidermek, uzaklaştırmak ve ona karşı koymak anlamında kullanılmıştır, ancak bu karşı koyuşun en güzel ve yapıcı bir yöntemle olması emredilir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'def'' fiilinin 'itmek, savmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'idfa'' emri, kötülüğe karşı pasif kalmamayı, aksine onu aktif bir şekilde, ancak 'en güzel' yolla bertaraf etmeyi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'def'' fiilinin bir şeyi yerinden uzaklaştırmak, gidermek manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'idfa'' emri, düşmanlığa yol açan kötülüğü, sabır, hoşgörü ve iyilikle ortadan kaldırma stratejisini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'def'' kelimesinin bir şeyi uzaklaştırmak, itmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'idfa'' emri, kötülüğe kötülükle karşılık vermek yerine, onu iyilikle savuşturmanın, düşmanlığı dostluğa çevirmenin bir yolu olarak sunulur."}]},{"word":"وَلِىٌّ","root":"و ل ى","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Bu ayette, yakın dost, yardımcı, destekçi ve samimi arkadaş anlamında kullanılmıştır; düşmanlık halinden sonra ortaya çıkan olumlu ilişkiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'veliyy' kelimesinin 'yakınlık', 'dostluk' ve 'yardımcı' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'veliyyün hamîm' ifadesi, düşmanlık durumunun iyilikle giderilmesi sonucunda ortaya çıkan samimi ve içten dostluğu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'veliyy' kelimesinin 'yakınlık', 'sevgi' ve 'yardım' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayette, daha önce düşman olan bir kişinin, iyilikle muamele edilmesi sonucunda nasıl samimi bir dosta dönüşebileceğini anlatmak için kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veliyy' kavramının Kur'an'da hem Allah için hem de insanlar için kullanıldığını ve 'yakınlık', 'dostluk', 'koruyuculuk' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Bu ayette 'veliyy', düşmanlığın sona ermesiyle kurulan güçlü ve samimi bir insan ilişkisini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["af-hosgoru","adalet","merhamet","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve ... değil"},{"position":2,"surface":"تَسْتَوِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"eşit olmaz"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَسَنَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"iyilik"},{"position":4,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve ... değil"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّيِّئَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"kötülük"},{"position":6,"surface":"ٱدْفَعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د-ف-ع","rootLatin":"d-f-ʿ","lemma":"دَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sav, defet"},{"position":7,"surface":"بِٱلَّتِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o ki"},{"position":8,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"أَحْسَنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha güzel"},{"position":10,"surface":"فَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Mufâca'a","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَإِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman, bir de bakarsın ki"},{"position":11,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":12,"surface":"بَيْنَكَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"senin aranda"},{"position":12,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":13,"surface":"وَبَيْنَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":14,"surface":"عَدَٰوَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَدَاوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"düşmanlık"},{"position":15,"surface":"كَأَنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sanki o"},{"position":15,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâenne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":16,"surface":"وَلِىٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâenne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"dost"},{"position":17,"surface":"حَمِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-م-م","rootLatin":"h-m-m","lemma":"حَمِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yakın, samimi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ra'd Sûresi** · *Fussilet, 41:34*
- **Ra'd Sûresi** · *Fussilet, 41:34*