# Fussilet Sûresi, 38. Âyet (41:38)

> فَإِنِ ٱسْتَكْبَرُوا۟ فَٱلَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُۥ بِٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُونَ ۩

*Fe-ini-stekberû felleżîne ‘inde rabbike yusebbihûne lehu billeyli ve-nnehâri vehum lâ yes-emûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer onlar büyüklük taslarlarsa, bilsinler ki Rabbinin yanında bulunanlar (melekler), gece gündüz hiç usanmadan O'nu tespih ederler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet Suresi 38. ayet, Allah'a karşı büyüklük taslayanların durumunu ve Rabbinin katındaki varlıkların kesintisiz tesbihini ele almaktadır. Ayet, 'istikbar' kavramıyla kibir ve büyüklük taslamayı, 'tesbih' ile Allah'ı yüceltmeyi ve 'se'm' ile usanmayı dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslamak, kibirlenmek, kendini üstün görmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'k-b-r' kökünden türeyen 'istikbar'ı, kişinin kendisini büyük görmesi, başkalarından üstün tutması ve bu sebeple hakkı kabul etmemesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın emirlerine karşı gelme ve O'na kulluktan kaçınma anlamında bir kibirlenmeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istikbar'ı 'tekebbür' ile eş anlamlı olarak kullanır ve bu fiilin, kişinin haddini aşarak kendini büyük görmesi ve bu yüzden itaatten yüz çevirmesi olduğunu belirtir. Ayette, Allah'a karşı gelmenin bir tezahürü olarak bu büyüklük taslama hali vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'k-b-r' kökünün Kur'an'daki kullanımını incelerken, 'istikbar'ın genellikle Allah'a karşı bir isyan ve O'nun otoritesini tanımama biçiminde ortaya çıkan bir ahlaki kusur olduğunu ifade eder. Ayetteki 'eğer büyüklük taslarlarsa' ifadesi, bu ahlaki sapmanın sonuçlarına işaret eder."}]},{"word":"يُسَبِّحُونَ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve hamd etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih'i, Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak ve O'nun kemal sıfatlarını ikrar etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'Rabbinin katında bulunanlar O'nu tesbih ederler' ifadesi, bu varlıkların sürekli ve kesintisiz bir şekilde Allah'ı yücelttiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tesbih'in temel anlamının 'yüzmek' olduğunu ve buradan hareketle Allah'ı noksanlıklardan uzak tutma ve O'nun şanını yüceltme anlamını kazandığını belirtir. Ayetteki kullanım, meleklerin veya benzeri varlıkların Allah'a olan sürekli ve samimi ibadetini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tesbih' kavramının Kur'an'da Allah'ın yüceliğini ve kudretini dile getirme, O'nu her türlü eksiklikten arındırma anlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'gece gündüz tesbih ederler' ifadesi, bu eylemin sürekliliğini ve kesintisizliğini pekiştirir."}]},{"word":"بِٱلَّيْلِ","root":"ل ي ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Gecenin karanlık vaktini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leyl' kelimesini, güneşin batışından şafağın söküşüne kadar olan zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki 'gece gündüz' ifadesi, tesbihin zaman sınırlaması olmaksızın sürekli yapıldığını vurgulamak için kullanılmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'leyl'i, güneşin batışından doğuşuna kadar olan karanlık zaman dilimi olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu kelime, Allah'ı tesbih etme eyleminin hiçbir zaman kesintiye uğramadığını, gece dahi devam ettiğini belirtir."}]},{"word":"وَٱلنَّهَارِ","root":"ن ه ر","rootLatin":"n-h-r","meaning":"Gündüz vaktini, aydınlık zaman dilimini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nehâr' kelimesini, güneşin doğuşundan batışına kadar olan aydınlık zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki 'gece gündüz' ifadesi, tesbihin kesintisizliğini ve her an devam ettiğini pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nehâr'ı, güneşin doğuşundan batışına kadar olan aydınlık zaman dilimi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, tesbihin sadece geceleri değil, gündüzleri de devam ettiğini, yani sürekli bir ibadet hali olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَسْـَٔمُونَ","root":"س أ م","rootLatin":"s-'-m","meaning":"Usanmak, bıkmak, yorulmak ve sıkılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'se'm' kelimesini, bir işi yapmaktan veya bir durumdan dolayı duyulan bıkkınlık ve yorgunluk olarak açıklar. Ayetteki 'onlar usanmazlar' ifadesi, Rabbinin katındaki varlıkların tesbihlerinin sürekli ve kesintisiz olduğunu, bu ibadetten asla bıkmadıklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'se'm'in, bir şeyden dolayı duyulan nefret ve bıkkınlık olduğunu belirtir. Ayetteki olumsuz kullanımı, meleklerin veya benzeri varlıkların Allah'a olan ibadetlerinde hiçbir zaman bir yorgunluk veya isteksizlik hissetmediklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'se'm' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı görevleri yerine getirmede veya O'nun ayetlerini dinlemede gösterilen isteksizlik ve bıkkınlık bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'usanmazlar' ifadesi, bu varlıkların Allah'a olan bağlılıklarının ve ibadetlerinin mükemmelliğini ve sürekliliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zikir","melekler","kibir-hased","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"إِنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük taslarlarsa"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":5,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbin"},{"position":5,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":6,"surface":"يُسَبِّحُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tesbih ederler"},{"position":7,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gece"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلنَّهَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"gündüz"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"يَسْـَٔمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ء-م","rootLatin":"s-'-m","lemma":"سَئِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"usanmazlar"}]