# Fussilet Sûresi, 46. Âyet (41:46)

> مَّنْ عَمِلَ صَـٰلِحًا فَلِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَنْ أَسَآءَ فَعَلَيْهَا ۗ وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّـٰمٍ لِّلْعَبِيدِ

*Men ‘amile sâlihan felinefsih(i)(s) vemen esâe fe'aleyhâ(k) vemâ rabbuke bizallâmin lil'abîd(i)*

**Meal (Diyanet):** Kim iyi bir iş yaparsa kendi lehinedir. Kim de kötülük yaparsa kendi aleyhinedir. Rabbin, kullara (zerre kadar) zulmedici değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/46

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın amellerinin sonuçlarının kendisine döneceğini ve Allah'ın kullarına asla zulmetmeyeceğini vurgular. Anahtar kavramlar, salih amel, kötülük ve zulüm üzerinden ilahi adaleti ve bireysel sorumluluğu ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"عَمِلَ","root":"ع-م-ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İş yapmak, eylemde bulunmak anlamına gelir ve ayette iyi veya kötü fiilleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'amel' kelimesini, insanın iradesiyle gerçekleştirdiği her türlü fiil olarak tanımlar. Ayetteki 'men amile salihan' ifadesiyle, kişinin bilinçli olarak yaptığı faydalı işlere işaret edilir, bu da amelin kasıtlı ve iradi yönünü vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'amel' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir karşılık veya sonuç doğuran eylemler için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de 'amel'in kişinin lehine veya aleyhine bir sonuç doğuracağı açıkça ifade edilerek, fiilin mükafat veya ceza ile ilişkisi kurulur."}]},{"word":"صَـٰلِحًا","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Faydalı, iyi, doğru ve düzgün olan iş veya eylem anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salih' kelimesini 'faydalı ve düzgün olan' şeklinde açıklar. Ayetteki 'salihan' ifadesi, sadece iyi niyetli olmakla kalmayıp, aynı zamanda topluma ve bireye fayda sağlayan, doğru ve meşru eylemleri kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salih' kelimesinin zıddının 'fesad' olduğunu belirtir ve 'salih'in her türlü bozukluktan arınmış, doğru ve faydalı olanı ifade ettiğini söyler. Ayetteki 'salihan' kelimesi, kişinin yaptığı işin hem ahlaki hem de pratik açıdan doğru ve yararlı olmasını gerektirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salih amel' kavramının Kur'an'da sadece bireysel dindarlığı değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluğu ve adaleti de içeren geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu vurgular. Ayetteki 'salihan' ifadesi, bu geniş kapsamlı iyilik ve doğruluk anlayışını yansıtır."}]},{"word":"أَسَآءَ","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Kötülük yapmak, kötü davranmak, zarar vermek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sû'' kelimesinin 'şer' ve 'fesad' anlamlarına geldiğini ve 'isâe'nin ise kötü bir fiil işlemek olduğunu belirtir. Ayetteki 'men esâe' ifadesi, kişinin bilinçli olarak başkasına veya kendine zarar veren, kötü ve yanlış eylemlerde bulunmasını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sû'' kökünün genel olarak hoş olmayan, zararlı ve çirkin olan her şeyi kapsadığını açıklar. Ayetteki 'esâe' kelimesi, kişinin yaptığı fiilin olumsuz sonuçlar doğuracağını ve bu sonuçların kendisine döneceğini vurgular."}]},{"word":"بِظَلَّـٰمٍ","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmeden, haksızlık eden anlamına gelir; ayette Allah'ın kullarına asla zulmetmeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm' kelimesini 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'hakkı sahibine vermemek' olarak tanımlar. Ayetteki 'bi-zallâmin' ifadesi, Allah'ın kullarına karşı en ufak bir haksızlık yapmayacağını, herkesin amelinin karşılığını eksiksiz alacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zallâm' kelimesinin mübalağa sigası olduğunu ve 'çok zulmeden' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette Allah için kullanılması, O'nun asla ve hiçbir şekilde zulmetmeyeceğinin kesin bir ifadesidir, yani O, zulümden tamamen münezzehtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulüm' kavramının Kur'an'da sadece haksızlık yapmak değil, aynı zamanda ilahi düzene karşı gelmek ve haddi aşmak anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'Rabbin zalim değildir' ifadesi, Allah'ın mutlak adaletini ve her şeyin O'nun koyduğu düzene uygun işlediğini teyit eder."}]},{"word":"لِّلْعَبِيدِ","root":"ع-ب-د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Kullar, hizmetkarlar anlamına gelir ve ayette Allah'ın yarattığı tüm insanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesini 'itaat eden, boyun eğen' olarak açıklar ve Allah'a nispet edildiğinde 'kul' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'li'l-abîd' ifadesi, Allah'ın tüm kullarına karşı adil olduğunu ve kimseye haksızlık etmediğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd' kelimesinin hem kölelik hem de kulluk anlamlarını taşıdığını, ancak Kur'an'da genellikle Allah'a karşı olan kulluk ve itaat anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'li'l-abîd' ifadesi, Allah'ın tüm insanlara karşı olan mutlak adaletini ve merhametini kapsar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","adalet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Men"},{"position":2,"translit":"‘amile"},{"position":3,"translit":"sâlihan"},{"position":4,"translit":"felinefsih(i)(s)"},{"position":5,"translit":"vemen"},{"position":6,"translit":"esâe"},{"position":7,"translit":"fe'aleyhâ(k)"},{"position":8,"translit":"vemâ"},{"position":9,"translit":"rabbuke"},{"position":10,"translit":"bizallâmin"},{"position":11,"translit":"lil'abîd(i)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّنْ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"عَمِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"صَـٰلِحًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yararlı iş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"مَنْ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"أَسَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ا","rootLatin":"s-w-'","lemma":"أَسَاءَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kötülük işledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nefy edatı (mâ)"},{"position":9,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ظَلَّـٰمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَّام","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Zâide harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (mâ'nın haberi)","gloss":"zalim","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":11,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"الْعَبِيدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]