# Fussilet Sûresi, 52. Âyet (41:52)

> قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن كَانَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ثُمَّ كَفَرْتُم بِهِۦ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِى شِقَاقٍۭ بَعِيدٍ

*Kul eraeytum in kâne min ‘indi(A)llâhi śümme kefertum bihi men edallu mimmen huve fî şikâkin ba'îd(in)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Ne dersiniz? Eğer o (Kur'an) Allah katından olup da siz de onu inkar etmişseniz, o zaman derin bir ayrılık içinde bulunan kimseden daha sapık kim olabilir?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini inkar edenlerin içinde bulunduğu derin sapkınlığı vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, görme/bilme, inkar etme, sapıklık ve derin ayrılık hallerini dilbilimsel ve semantik açıdan ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَرَءَيْتُمْ","root":"ر أ ي","rootLatin":"r-e-y","meaning":"Gördünüz mü, anladınız mı, düşündünüz mü anlamında bir soru edatıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 're'y' kökünün hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'erâeytüm' ifadesi, muhatapların zihinsel bir muhakeme yapmaya, yani Kur'an'ın ilahi menşeini düşünmeye ve anlamaya davet edildiğini gösterir. Bu, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda bir düşünme ve anlama eylemidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ru'yet' kelimesinin bazen 'ilim' (bilgi) anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'erâeytüm' ifadesi, 'bildiniz mi, anladınız mı' manasına gelir ve muhatapların Kur'an'ın hakikatini idrak etmeleri durumunda inkar etmelerinin ne kadar büyük bir sapıklık olacağını sorgular."}]},{"word":"كَفَرْتُم","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın ayetlerini veya gönderdiği kitabı örtmek, inkar etmek, nankörlük etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'küfr' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Çiftçinin tohumu toprağa örtmesi gibi, kafir de hakkı örter. Ayetteki 'kefertüm bihi' ifadesi, Kur'an'ın ilahi menşeini bilmelerine rağmen onu inkar ederek hakikati örtmelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ü 'nimeti örtmek, nankörlük etmek' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın en büyük nimeti olan Kur'an'ı inkar etmek, bu nimete karşı yapılan en büyük nankörlüktür ve hakikati örtme eylemidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'iman'ın zıddı olarak konumlandığını vurgular. 'Küfr', sadece inanmamak değil, aynı zamanda Allah'ın ayetlerine karşı bilinçli bir muhalefet ve nankörlük halidir. Ayetteki 'kefertüm' ifadesi, bu bilinçli ret ve karşı çıkışı ifade eder."}]},{"word":"أَضَلُّ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Doğru yoldan sapmış, şaşırmış, kaybolmuş, hidayetten uzaklaşmış demektir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dalâl' kelimesinin 'yoldan sapmak, kaybolmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'men edallu' ifadesi, 'kim daha sapıktır' anlamında olup, Kur'an'ı inkar edenlerin doğru yoldan ne kadar uzaklaştıklarını ve şaşkınlık içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl'i 'doğru yoldan sapmak' olarak açıklar ve bunun bazen kasıtlı, bazen de kasıtsız olabileceğini belirtir. Ayetteki 'edallu' ifadesi, Kur'an'ı inkar edenlerin bilinçli bir sapıklık içinde olduklarını ve hidayetten tamamen uzaklaştıklarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'hidayet'in zıddı olarak kullanıldığını ve kişinin doğru yolu bulamaması veya bilerek terk etmesi durumunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'edallu' ifadesi, Kur'an'ı inkar edenlerin hidayetten en uzak, en sapkın kişiler olduğunu vurgular."}]},{"word":"شِقَاقٍ","root":"ش ق ق","rootLatin":"ş-k-k","meaning":"Derin ayrılık, anlaşmazlık, karşıtlık, düşmanlık ve muhalefet halidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şikâk' kelimesinin 'ayrılık, ihtilaf' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fî şikâkın ba'îdin' ifadesi, inkar edenlerin hakikatten ve müminlerden çok uzak, derin bir ayrılık ve karşıtlık içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şakk' kökünün 'yarmak, ayırmak' anlamından türediğini ve 'şikâk'ın da 'iki tarafın birbirine karşı durması, ayrılık ve düşmanlık' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'şikâkın ba'îdin' ifadesi, inkar edenlerin hakikatten ve Allah'ın yolundan o kadar uzaklaştıklarını ki, geri dönüşü zor olan derin bir ayrılık içine düştüklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şikâk'ın 'muhalefet ve düşmanlık' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fî şikâkın ba'îdin' ifadesi, inkar edenlerin sadece inanmamakla kalmayıp, aynı zamanda hakikate karşı derin bir düşmanlık ve muhalefet içinde olduklarını, bu durumun onları hidayetten çok uzaklaştırdığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","kufur-sirk","hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"أَرَءَيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَة","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördünüz mü, bildiniz mi?"},{"position":3,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":5,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katında"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":9,"surface":"كَفَرْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كُفْر","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiniz"},{"position":10,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":12,"surface":"أَضَلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha sapık"},{"position":13,"surface":"مِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":14,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":15,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"شِقَاقٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ق-ق","rootLatin":"ş-q-q","lemma":"شِقَاق","form":"Fi'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayrılık, çekişme"},{"position":17,"surface":"بَعِيدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعِيد","form":"Fa'îl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"uzak, derin"}]