# Fussilet Sûresi, 53. Âyet (41:53)

> سَنُرِيهِمْ ءَايَـٰتِنَا فِى ٱلْـَٔافَاقِ وَفِىٓ أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ ٱلْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ

*Senurîhim âyâtinâ fî-l-âfâki vefî enfusihim hattâ yetebeyyene lehum ennehu-lhakk(u)(k) eve lem yekfi birabbike ennehu ‘alâ kulli şey-in şehîd(un)*

**Meal (Diyanet):** Varlığımızın delillerini, (kainattaki uçsuz bucaksız) ufuklarda ve kendi nefislerinde onlara göstereceğiz ki, o Kur'an'ın gerçek olduğu onlara iyice belli olsun. Rabbinin, her şeye şahit olması yetmez mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/41/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fussilet 53. ayet, Allah'ın varlığının ve birliğinin delillerini hem evrensel (afak) hem de insani (enfüs) boyutlarda göstereceğini vurgulayarak, bu delillerin hakikati ortaya koyacağını belirtir. Ayet, Rabbin her şeye şahit olmasının bu hakikatin en büyük kanıtı olduğunu ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ءَايَـٰتِنَا","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, kudretini ve birliğini gösteren deliller, işaretler ve mucizelerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesini, bir şeyin varlığına veya hakikatine delalet eden açık işaret olarak tanımlar. Bu ayetteki 'âyâtinâ' ifadesi, Allah'ın yaratılışındaki harikaları ve evrendeki düzeni gösteren somut delilleri ifade eder ki bunlar, O'nun varlığının ve birliğinin kanıtlarıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'da hem 'mucize' hem de 'işaret' anlamında kullanıldığını belirtir. Fussilet 53'teki kullanımı, Allah'ın kudretini ve varlığını gösteren, gözlemlenebilir ve tefekkür edilebilir 'işaretler' anlamındadır; bu işaretler, insanı hakikate ulaştıran delillerdir."}]},{"word":"ٱلْـَٔافَاقِ","root":"أ ف ق","rootLatin":"e-f-k","meaning":"İnsanın dışındaki evrensel âlemi, gökleri, yeri ve tüm yaratılmışları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âfâk' kelimesini 'cihetler, yönler' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle 'dünyanın dört bir yanı, evren' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fîl-âfâk' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve varlığının delillerinin insanın dışında, geniş evrende gözlemlenebileceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ufuk' kelimesinin çoğulu olan 'âfâk'ı, göğün kenarları ve dünyanın her tarafı olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın ayetlerinin sadece belirli bir yerde değil, tüm evrende, insanın dışındaki geniş âlemde yaygın olduğunu ifade eder."}]},{"word":"أَنفُسِهِمْ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"İnsanın kendi varlığını, iç dünyasını, bedenini ve ruhunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nefs' kelimesinin Kur'an'da hem 'ruh' hem de 'beden' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Enfüsihim' ifadesi, insanın kendi yaratılışındaki mucizeleri, bedensel ve ruhsal yapısındaki incelikleri kapsar; bu da Allah'ın varlığının ve kudretinin içsel delilleridir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nefs'i, insanın özü, benliği ve ruhu olarak tanımlar. Ayetteki 'fî enfüsihim' ifadesi, Allah'ın delillerinin insanın kendi varlığında, düşünce yapısında, duygularında ve bedensel işleyişinde de bulunduğunu, bu içsel delillerin de hakikate işaret ettiğini gösterir."}]},{"word":"يَتَبَيَّنَ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Bir şeyin açıkça ortaya çıkması, belirginleşmesi ve anlaşılır hale gelmesidir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'beyân' kökünden türeyen 'yetebeyyene' fiilini, bir şeyin açıklığa kavuşması, şüphelerden arınarak netleşmesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayetlerinin gösterilmesiyle hakikatin, yani Kur'an'ın ve Allah'ın birliğinin apaçık bir şekilde anlaşılacağını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beyân' kelimesinin Kur'an'da 'açıklama, açıklığa kavuşturma, delil getirme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Yetebeyyene' fiili, Allah'ın dış ve iç âlemdeki delilleri sayesinde, insanların zihinlerinde hakikatin netleşmesi ve şüphelerin giderilmesi sürecini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْحَقُّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, sabit ve değişmez olan hakikat; burada Allah'ın varlığı, birliği ve Kur'an'ın doğruluğu kastedilir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hak' kelimesini, bir şeyin sabit ve doğru olması, gerçeğe uygunluk olarak tanımlar. Ayetteki 'ennehu'l-hakku' ifadesi, gösterilen delillerin sonucunda, Allah'ın varlığının, birliğinin ve peygamberliğin hak olduğunun, yani mutlak gerçeğin ortaya çıkacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hak' kavramının Kur'an'da 'gerçeklik, doğruluk, adalet' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Fussilet 53'teki 'el-hakku', Allah'ın varlığının ve Kur'an'ın ilahi menşeinin tartışılmaz gerçeği olarak anlaşılmalıdır; bu gerçek, delillerle sabit kılınmıştır."}]},{"word":"شَهِيدٌ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Her şeyi bilen, gören, her şeye tanık olan ve hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı Allah'ın bir sıfatıdır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şehîd' kelimesini, her şeyi bilen, her şeye muttali olan ve hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı anlamında açıklar. Ayetteki 'alâ külli şey'in şehîd' ifadesi, Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini ve her şeye tanıklığını vurgulayarak, O'nun varlığının ve hakikatinin en büyük delili olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şehîd' ismini, her şeyi gözlemleyen, her şeye şahit olan ve ilmiyle her şeyi kuşatan olarak tanımlar. Bu ayette, Rabbin her şeye şahit olmasının, O'nun varlığının ve kudretinin en kesin kanıtı olduğunu, dolayısıyla başka delillere ihtiyaç bırakmayacak kadar yeterli olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","tevhid","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Senurîhim"},{"position":2,"translit":"âyâtinâ"},{"position":3,"translit":"fî"},{"position":4,"translit":"l-âfâki"},{"position":5,"translit":"vefî"},{"position":6,"translit":"enfusihim"},{"position":7,"translit":"hattâ"},{"position":8,"translit":"yetebeyyene"},{"position":9,"translit":"lehum"},{"position":10,"translit":"ennehu"},{"position":11,"translit":"l-hakk(u)(k)"},{"position":12,"translit":"eve lem"},{"position":13,"translit":"yekfi"},{"position":14,"translit":"birabbike"},{"position":15,"translit":"ennehu"},{"position":16,"translit":"‘alâ"},{"position":17,"translit":"kulli"},{"position":18,"translit":"şey-in"},{"position":19,"translit":"şehîd(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yakında","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"نُرِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"أَرَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"göstereceğiz","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":1,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetlerimizi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلْـَٔافَاقِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ف-ق","rootLatin":"'-f-q","lemma":"أُفُق","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ufuklarda","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefislerinde","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer / Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ta ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"يَتَبَيَّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"تَبَيَّنَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hattâ ile nasb olduğu için mansûb","gloss":"açığa çıksın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":10,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":11,"surface":"ٱلْحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Enne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"haktır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":12,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":13,"surface":"يَكْفِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ي","rootLatin":"k-f-y","lemma":"كَفَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Lem ile cezm olduğu için meczûm","gloss":"yetmez mi","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":14,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":15,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":15,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":16,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"شَهِيدٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"Fa'îl","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Enne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"şahittir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fussilet Sûresi 53. Âyet*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fussilet sûresi 53. âyetinde*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fussilet Sûresi 53. Âyet*
- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan Denkçi · *Fussilet sûresi 53. âyetinde*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 17** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41/53*